Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/1895 K.2023/5791

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin akaryakıt sektöründe faaliyet göstermekte olduğunu, davalı ...'in maliki olduğu gayrimenkul üzerinde müvekkili şirket lehine 20.07.2018 tarihine kadar geçerli olmak üzere 09.12.2003 tarihinde intifa hakkı tesis edildiğini, intifa bedelinin tamamı müvekkili tarafından peşin olarak ödendiğini, Rekabet Kurulu'nun resmi internet sitesinde 12.03.2009 tarihinde gerçekleştirdiği duyuru kapsamında taraflar arasındaki intifa ve bayiliğin sonlandırıldığını, müvekkilinin 18.09.2010 tarihi itibarıyla davaya konu intifa hakını kullanamadığını,

müvekkilinin bu tarih itibariyle intifa hakkı ve bayilik sözleşmesinin kendisine tanıdığı semerelerden faydalanamadığını, davalı tarafların bu tarih itibariyle başka bir dağıtım şirketi ile anlaşarak davaya konu taşınmazı kullanmayı sürdürdüklerini ileri sürerek geçersiz kalan süreye ilişkin intifa ve sabit yatırım bedellerinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın müvekkilleri aleyhine önce İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... sayılı dosyasında dava açtığını, bu davanın zamansız açıldığını, işbu davanın derdestlik yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, bu taleplerinin reddi halinde bir yıllık hak düşürücü süre itirazları nazara alınarak davanın hak düşürücü süre nedeniyle esastan reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili ... yönünden davada asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğunu,

intifanın fek tarihinden sonra bakiye kalan intifa dönemine ilişkin sebepsiz zenginleşilen kısmın güncellemeye tabi olmayacağını, davacı taraf bakiye kalan intifa dönemi ve bu döneme isabet eden asıl alacığı gizleyerek kendine göre güncelleme yoluna gittiğini, davada gerçek kişi müvekkili ... yönünden avans faizi istenemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı talebine konu yatırımların sabit yatırım olmadığı, davalı taşınmazında bu yatırımların bulunmadığı, taşınmaza değer katmadığı, Şereflikoçhisar Tapu Müdürlüğünün 14.05.2012 tarih ve 1199 yevmiye numaralı işlemi ile davacı şirket yetkilisinin "yukarıda belirtilen taşınmaz üzerindeki BP Petrolleri A.Ş. lehine 09/12/2003 tarih ve 2052 yevmiyeli 20.07.2018 tarihine kadar geçerli olmak üzere intifa hakkı mevcut olup,

BP Petrolleri A.Ş. adına vekaleten S.Z. intifa hakkının 114398,00 TL bedelini aldığımdan çıplak mülkiyet malikleri lehine terkinini talep ederim" şeklinde beyanda bulunması suretiyle intifa hakkının terkin edildiği, bu durumda intifanın terkinin bir bedel karşılığı yapılmış olduğu, bedel ödenmediği iddiası halinde ise intifaya yönelik hakların saklı tutulmamış olduğu, bu durumda davacının bakiye süreye ilişkin intifa bedelini talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; intifa terkin bedelinin taraflarına ödenmediğini, terkinden önce yapılan ihtarda terkine ilişkin alacağının saklı tutulduğunu, davalıların cevap dilekçesinde intifa alacağına ilişkin ikrar içeren beyanları bulunduğunu, bedelin alınmadığına ilişkin tapuya şerh konulmasının mümkün olmadığını ve bedelin ödendiğine ilişkin beyanın şablon olarak sistemde yer aldığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile intifa hakkının terkini sırasında davacı şirket yetkilisinin intifa hakkı bedelini aldığından çıplak mülkiyet malikleri lehine terkin talep ettiği, bu beyana göre intifa terkininin bedel karşılığı yapılmış olduğu, güncellenmiş bedel talep edilebileceği yönünde hakların saklı tutulmadığı,

bu nedenle artık intifa terkininden sonra kalan süre yönünden herhangi bir talepte bulunulamayacağı, ödeme savunmasının yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği, davacı vekili tarafından sunulan 30.08.2019 tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinde, intifa fek edilirken bakiye intifa hakkının 114.398,00 TL tahsil edildiği yönünde tescil istem belgesi tanzim edildiği, ödeme alındığı halde davanın haksız yere açıldığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; intifa terkin bedelinin taraflarına ödenmediğini, terkinden önce yapılan ihtarda terkine ilişkin alacağının saklı tutulduğunu, davalıların cevap dilekçesinde intifa alacağına ilişkin ikrar içeren beyanları bulunduğunu, bedelin alınmadığına ilişkin tapuya şerh konulmasının mümkün olmadığını ve bedelin ödendiğine ilişkin beyanın şablon olarak sistemde yer aldığını, bedelin gerçekten alınıp alınmadığına ilişkin inceleme yapılması gerektiğini, buna ilişkin emsal karar bulunduğunu, taşınmaza yapılan sabit yatırımların ona değer kattığını, demirbaş desteğinin iade alınmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, Rekabet Kurulu kararı gereğince intifa hakkının süresinden önce sona ermiş olması nedeniyle, davacı tarafından davalılara ödenmiş olan intifa hakkı bedellerinin bakiye süreye isabet eden kısımlarının ve davalılara ait istasyona yapılan sabit yatırımların geçersiz kalan süreye tekabül eden kısmının sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre tahsili istemiyle açılmış bir alacak davasıdır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,