Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/2177 K.2023/2245

Taraflar arasındaki tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin NET CAD isimli bilgisayar programının mali hak sahibi olduğunu, davalının iş yerinde yapılan aramalarda söz konusu programın bir bilgisayarda izinsiz kurulduğunun ve kullanıldığının tespit edildiğini, davalının müvekkilinin 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'ndan (5846 sayılı Kanun) kaynaklanan çoğaltma ve yayma mali haklarını ihlal ettiğini ileri sürerek 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi uyarınca şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 25.07.2012 havale tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 30.750,20 TL arttırarak 40.750,20 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin açılan ceza davasında beraat ettiğini, davacının talebinde haksız olduğunu ve talep ettiği miktarın fahiş bulunduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 06.11.2019 tarih, 2019/209 E. ve 2019/389 K. sayılı kararı ile davalı şahsın temsil ve yönetimindeki davalı şirket bilgisayarında mali hakları davacıya ait “NET CAD” programının izinsiz yüklendiği, davalı şirketin de çalışanlarının haksız fiillerinden sorumlu bulunduğu, davalıların FSEK’in 22 nci maddesinde belirtilen çoğaltma hakkını ihlal ettiği, 02.07.2012 tarihli bilirkişi heyet raporuna göre adı geçen NET CAD adlı bilgisayar programının 5846 sayılı Kanun kapsamında eser olduğu, liste fiyatı üzerinden sözleşme yapılması halinde istenecek bedelin TL karşılığı 19.404,88TL olduğu,

5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesine göre 3 katının ise 19.404,88X3=58.214,64 TL olduğu, raiç bedelin ise indirimlerle 10.284,59 TL. olup 3 katının ise 30.853,77 TL olduğu belirtildiğinden davacı ıslah talebi ile 40.750,20 TL 5846 sayılı Kanun'un 68'inci maddesine göre seçeneğini belirtip telif tazminatı talep ettiğinden varsayımsal sözleşme bedeli olan 58.214,64 TL olana itibar edildiği,

ancak talep 40.750,20 TL olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, davacı tarafça talep edilen 40.750,20 TL telif tazminatının (dava dilekçesinde geçen 10.000,00 TL'nin 07.12.2009 tarihinden yürütülmek ve 30.750,20 TL'nin de 05.09.2012 tarihi olan ıslah tarihinden geçerli olmak üzere) yürütülecek yasal faizi ile birlikte toplam 40.750,20 TL şeklinde davalılardan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiş, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 16.02.2021 tarih, 2020/1209 E. ve 2021/1252 K. sayılı kararıyla mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda hem davacı tarafından sunulan satış fiyatları üzerinden davacının diğer müşterilerine yaptığı indirim oranlarının ortalaması uygulanarak varsayımsal bedel hem de davacının söz konusu bilgisayar programlarının liste fiyatı üzerinden varsayımsal bedel tespit edildiği, mahkemece yıllık kiralama bedeli esas alınarak hüküm kurulduğu,

mahkemece, varsayımsal sözleşme bedeli belirlenirken, emsal sözleşme örnekleri ile indirimli satışlara ait bilgiler ve faturalar da dikkate alınarak teknik bilirkişiden rapor alınmak suretiyle bir karar verilmesinin doğru olacağı, mahkemece doğrudan liste fiyatının rayiç değer olarak kabul edilip hükmolunan tazminata esas alınmasının doğru olmadığı gerekçesiyle kararın davalılar yararına bozulmasına karar verildiği, ayrıca davalıların davaya konu bilgisayar programını izinsiz olarak 07.12.2009 tarihinde kullandığı tespit edildiğinden, talep edilen faiz başlangıç tarihinin de bu tarih olması gerektiğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu NET CAD adlı bilgisayar programının 5846 sayılı Kanun anlamında ilim ve edebiyat eseri niteliğinde olduğu, davacının söz konusu bilgisayar programı üzerinde mali hakları kullanma yetkisine haiz bulunduğu davalının işyerindeki 1 bilgisayarda 1 adet NET CAD programının yüklü ve kullanılabilir durumda ve yazılımın lisansız olduğu,

davaya konu bilgisayar programının, davalının kontrolünde olan bir bilgisayara davacı hak sahibinden izin alınmaksızın (lisanssız) yüklenerek kullanılması şeklinde ortaya çıkan fiilin davacı hak sahibinin 5846 sayılı Kanun'un 22 nci maddesinden kaynaklanan çoğaltma hakkını ihlal etmiş olduğu, haksız fiilin başlangıç tarihinin işyerinde arama yapılan tarih olan 07.12.2009 tarihi olması gerektiği, 2009 yılına ait fiyat listesine göre lisans bedelinin 15.470,00 TL olarak belirlendiği,

5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesinin birinci fıkrasına göre davacı tarafın davalı taraftan 3 kat telif tazminatı olarak 45.410,00 TL talep edilebileceği, ancak davacının talebiyle bağlı kalınarak 40.750,20 TL'ye hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 40.750,20 TL'nin 07.12.2009 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu olayda haksız fiilin unsurlarının oluşmadığını, müvekkili fiilinin haksız fiil olarak kabulü halinde dahi 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesine dayanan davacının talebinde haksız fiil tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin doğru olmadığını, ticari hayatının sonlanması tehdidi ile baş etmeye çalışan müvekkilinin mahvına sebebiyet vermeyecek şekilde hakkaniyet indirimi yapılmasının mahkemeden talep edildiğini,

15.470,00 TL üzerinden tazminata hükmedilmesi talep edilmesine rağmen 3 katı olan miktar üzerinden hüküm verilerek talepleriyle alakalı herhangi bir değerlendirmeye yer verilmeden karar verildiğini, müvekkilin ticari hayatını sonlandırmayacak miktar olan 15.470,00 TL üzerinden tazminata hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıya ait eserin (yazılımın) davalı tarafça izinsiz kullanılması nedeniyle 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle); Davalılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,