Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/2402 K.2023/6579

Taraflar arasındaki kıymetli evrak hakkında verilen iptal kararının kaldırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin meşru hamili olduğu çeklerin bedelini tahsil için yasal süresi içinde muhatap bankaya ibraz etttiğini, çekler hakkında ödeme yasağı konulduğundan bahisle ödeme yapılmadığını, bunun üzerine icra takibi başlatıldığını ancak davalının Kadirli 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2018/7 E. sayılı dosyasında çeklerin Kadirli 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/786 E., 2017/140 K. sayılı dosyası ile iptal edilmesi nedeniyle icra takibinin iptalini talep ettiğini, davalının çek iptali davasında çeklerin kaybolduğundan bahisle iptalini talep etmiş ise de bu beyanların gerçeği yansıtmadığını,

söz konusu çeklerin keşidecisi Çukurova Eğitim Kurumları çeklerin düzenlendiği 10.10.2016 tarihinde şirket tek imza ile temsil edildiğinden düzenlenen çeklerin ileri tarihli olarak düzenlenmiş olup hukuka uygun olduğu halde, davalı çeklerden doğan sorumluluktan kurtulabilmek adına şirketin 13.10.2016 tarihinden itibaren çift imza ile temsil edildiğini ve söz konusu çeklerin tek imza ile düzenlendiğinden şirketin herhangi bir sorumluluğunun olmadığını iddia ettiğini, Çukurova Eğitim Kurumları ile Kampüs Tekstil'in muvazaa ile hareket ederek müvekkili şirketi zarara uğratma amacını taşıdıklarını,

davalının çeklerin kaybolduğuyla ilgili iddialarının gerçeği hiçbir şekilde yansıtmadığını ileri sürerek Kadirli 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/786 E. ve 2017/140 K. sayılı çek iptali kararının kaldırılmasını, davalıya söz konusu çekler hakkında iade davası açması için kesin süre verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 792 nci maddesi uyarınca çek iptali kararının kaldırılmasına ilişkin davalarda davalının dava konusu yapılan çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin (davacının) çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gerektiği, bu durum karşısında davada ispat yükü davalıya ait olduğu,

aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldıracağı, somut olayda, iptaline karar verilen bir kısım çekler ortaya çıkmakla, davalı tarafından cevap dilekçesi verilerek davacının çeki kötü niyetle iktisap ettiği ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğu iddia da edilmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, Kadirli 2. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen 23.03.2017 tarih, 2016/786 E., 2017/140 K. sayılı kararın 1 inci maddesinde belirtilen 7 adet çek ile ilgili iptal kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

İlk Derece Mahkemesince oluşturulan gerekçenin istirdat davasına ilişkin olduğunu, çek iptali kararının iptali davasında ispat yükünün hamil olduğunu iddia eden davacıda olduğunu, ancak İlk Derece Mahkemesince ispat yükünde hataya düşülerek ispat yükünün müvekkiline yüklenmesinin açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkeme dosyasının Kadirli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/82 E. sayılı dosyası ile birleştirilmesi gerektiğini, davacı ile davalı müvekkili arasında ilgili çeklerden kaynaklanan takibin iptali davası olduğunu bu hususun araştırılması gerektiğini,

davaya konu çekin hırsızlık sonucu elden çıktığına dair savcılık şikayeti bulunduğunu, bu dosyanın da celbi gerektiğini, her davada olduğu gibi eldeki davada da hukuki yarar bulunmak zorunda olup, davacının davaya konu çek ile ilgili olarak Kadirli İcra Müdürlüğü'nün 2017/1648, 2018/24, 2018/1322 E. sayılı icra dosyalarında icra takibi başlattığını, dolayısıyla iptali istenen çek iptal kararının kaldırılmasını istemenin bu aşamada yasal olanak bulunmadığını, davacının başka bir mahkemeden, diğer mahkemenin kararının kaldırılmasını talep edemeyeceğini,

ancak iptali istenen kararın verildiği mahkemeye yapılacak bir başvuru ile bu durumun mümkün olabileceğini, bunun yanı sıra davaya keşidecinin de dahil edilmesi gerektiğini, davacının gerçek bir alacaklı olmadığı gibi iyi niyetli hamil olmadığını, davacının gerçek bir alacağı olmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının dava konusu çeklerin meşru hamili olduğu, bu davanın takibin iptali ya da itirazın iptali davası ile birleştirilmesini gerektirecek bir neden bulunmadığı, dava konusu çeklerin hırsızlandığı şeklindeki iddiaların itirazın iptali ya da menfi tespit davası sırasında tartışılacak iddialar olduğu, bu davanın zayi davası açan kişiye karşı açılması gerekli olup, çek zayi davasında taraf olmayan keşideciye husumet yöneltilmesini gerektirecek yasal bir zorunluluk bulunmadığı,

davalının borcun bulunmadığına ilişkin iddiaların da menfi tespit ya da itirazın iptali davasının konusunu oluşturduğu, davacının yetkili mahkemede bu davayı açtığı İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekilince, istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve re’sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istenmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava çek iptali kararının kaldırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Kanun'un 792 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,