Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/2419 K.2023/5896

Taraflar arasındaki rücuen alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin elektrik hizmetlerinin özelleştirilmesi maksadı ile 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkındaki Kanun (4046 sayılı Kanun) uyarınca kamu tüzel kişiliğinin nevinin değiştirilmesi sureti ile kurulduğunu, taraflar arasında 24.07.2006 tarihinde akdedilen işletme hakkı devir sözleşmesinin 7.4 ve 7.6 maddesi gereğince, dağıtım faaliyetlerinin davalı tarafından yürütüldüğü sözleşme öncesi döneme ilişkin tüm sorumluluğun davalıya ait olduğunu, faaliyetlerin davalı tarafından yürütüldüğü dönemde,

Mersin 1. İş Mahkemesinin 2002 /232 E. sayılı dosyası ile açılan dava sonucunda verilen karara dayalı olarak Ankara 8. İcra Müdürlüğünün 2008/12075 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatılması üzerine müvekkili tarafından 90.163,00 TL ödendiğini, ödenen bu bedelden davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek 90.163,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; talebin zamanaşımına uğradığını, TEDAŞ'ın özelleştirme kapsamına alınmasıyla beraber Özelleştirme Yüksek Kurulunun kararıyla Türkiye genelinde 20 dağıtım şirketi kurulduğunu, başlangıçta bu firmalarının %100 hissesinin müvekkili TEDAŞ'a ait olduğunu, özelleştirme modeli uyarınca müvekkili TEDAŞ ile dağıtım şirketleri arasında 24.07.2006 tarihinde İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi imzalandığını, hisse devri aşamasında devre esas mizan düzenlenerek,

devre esas bilanço belirlendiğini, bu işlemler neticesinde geçmişe yönelik borç ve alacak işlemlerinin kesinleştirildiğini, 30.09.2013 tarihinde Özelleştirme Yüksek Kurulunun kararı uyarınca davacı şirket hisselerinin blok olarak Enerjisa Elektrik Dağıtım A.Ş.'ne satışına ilişkin "Hisse Devir Sözleşmesi" imzalandığını, davaya konu ödemenin Toroslar EDAŞ hisselerinin %100'ünün davalıda bulunduğu tarihte yapıldığını, İHDS'nin 7 nci maddesinin alt bentleri incelendiğinde hisse devir protokolünün tamamlanmasından önce tamamlanmış dosyaların bu kapsamda olmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere İHDS'nin 7.1,

7.2 ve 7.3 maddeleri uyarınca davalının açılan davaları TEDAŞ'a derhal bildirmesi gerektiğini, bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi nedeniyle faiz ve icra giderlerine ilişkin giderlerin talep edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sözleşme maddeleri ve yerleşik yargı uygulaması değerlendirilmek sureti ile iddia ve savunmalar gözetilerek gerekçeli ve denetime el verişli olarak verilen 25.02.2019 tarihli bilirkişi raporu ile itirazları karşılar şekilde düzenlenen 09.08.2019 tarihli ek raporda belirlendiği üzere;

davacının davalı ile imzaladığı 24.07.2006 tarihli İHDS'nin 7 nci maddesine istinaden, devir sözleşmesinden önce 01.12.2000 tarihinde meydana gelen olaydan ötürü 26.03.2002 tarihinde açılan davaya istinaden yapılan 90.163,00 TL ödemenin kendi kusurundan kaynaklanmayan 87.825,98 TL'lik bölümünü ödeme tarihinden itibaren davalıdan talep edilebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 87.825,98 TL'nin 15.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, mahkemece eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, İHDS 7 nci maddesinde üçüncü kişilerin hak iddialarının düzenlendiğini, davada üçüncü kişi zararından söz edilemeyeceğini, yargılama aşamasında bilanço düzenlemelerine ilişkin yaptıkları açıklamalara itibar edilmemesinin hatalı olduğunu, devre esas bilanço düzenlemeleri ile geçmişe yönelik borç ve alacak işlemlerinin kesinleştirildiğini, alacak davasında talep edilen bedellerin Toroslar Edaş'ın devre esas bilanço tarihinden önce ödendiğini, bu nedenle müvekkilinden talep edilmeyeceğini,

ödemelerin özelleşen şirketin şuanki hissedarları tarafından değil aksine hisselerinin tamamının Tedaş'a ait olduğu dönemde gerçekleştirildiğini, müvekkilinin tekrar ödeme yapması halinde mükerrer ödemenin söz konusu olacağını, işletme hakkı devir sözleşmesi hükümlerinin yanı sıra ihale şartnamesi,

hisse satış sözleşmesi hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini, 01.03.2005 tarihinden önce dağıtım faaliyeti bölgesinde Tedaş Genel Müdürlüğünün değil ayrı tüzel kişiliğe sahip Elektrik Dağıtım Müesseselerinin yetkili ve sorumlu olduğunu, ihale sürecinde düzenlenen tespit tutanağında dava konusu rücuya esas icra ve dava dosyalarının yer almadığını, devre esas bilanço kayıtlarında söz konusu bedelin davacı lehine alacak olarak yer almadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

2. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; iş bu rücu davasına dayanak yaptıkları davanın davacısı tarafından ilamda belirtilen bakiye harç tutarı ödenerek takip başlatıldığını, 1.480,00 TL ilam harcının ödendiğini, 1.480,00 TL ilam harcı ve faizi istenmesine rağmen bilirkişi tarafından bu alacak kaleminin değerlendirme dışı bırakılarak hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davacı vekili katılma yoluyla ileri sürdüğü temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuen alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ( 6098 sayılı Kanun) 73 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

2. Davacı vekilince katılma yoluyla ileri sürülen temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, işbu rücu talebine dayanak yapılan Mersin 1. İş Mahkemesinin 29.04.2008 tarihli, 2002/232 E. , 2008/165 K. sayılı kararı ile 40.000,00 TL manevi tazminatın ve kararda gösterilen yargılama gideri ve vekalet ücretleriyle birlikte 1.480,00 TL nispi karar ve ilam harcının Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş.'den tahsiline karar verildiği,

hükmün, taraf vekillerince temyizi üzerine Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 01.06.2009 tarihli, 2008/18226 E., 2009/7586 K. sayılı kararı ile hükmün düzeltilerek onamasına ve 20.000,00 TL manevi tazminatın ve kararda gösterilen yargılama gideri ve vekalet ücretiyle birlikte 405,00 TL nispi karar harcının Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş.'den tahsiline karar verildiği ve hükmün bu haliyle kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Toroslar Elektrik Dağıtım...A.Ş.'nin, dayanak davanın davacısı tarafından başlatılan ilamlı icra takibi üzerine icra dosyasına 90.163,00 TL ödeme yaptığı hususunda ise ihtilaf bulunmamaktadır.

3. İlk Derece Mahkemesince, dayanak davanın davacısı tarafından başlatılan ilamlı icra takibinde, alacak kalemleri arasında gösterilen 1.480,00 TL nispi karar harcı gerekçesi gösterilmeksizin yapılan hesaplamaya dahil edilmemiş Bölge Adliye Mahkemesince ise davacı vekilince, 1.480,00 TL nispi karar harcının davacı şirket tarafından ödendiğini gösterir bir belgenin dosyaya sunulmadığından bahisle bu tutarın hesaplamaya dahil edilmemesinin doğru olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Oysa davacı yan, sözü edilen nispi karar harcının kendilerince ödendiğini ileri sürmemiş, bu tutarın, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28 inci maddesinin ödeme tarihinde yürürlükte olan, "karar ve ilam harcı ödenmedikçe ilgiliye ilam verilmez" hükmüne dayalı olarak dayanak davanın davacısı tarafından ödendiğini ve başlatılan ilamlı takiple müvekkilinden talep edildiğini belirtmiştir.

Dosya arasında bulunan 05.08.2008 tarihli sayman mutemedi alındısı incelendiğinde, 1.480,00 TL nispi karar harcının gerçekten de dayanak davanın davacısı İsmet Altınöz tarafından ödendiği ve başlatılan ilamlı icra takibiyle davacıdan talep edildiği görülmektedir.

4. Bu itibarla, İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemelerince, 1.480,00 TL nispi karar harcının dayanak davanın davacısı tarafından ödendiği ve başlatılan takiple davacıdan talep edildiği, Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin yukarıda zikredilen düzelterek onama kararı gereğince davacının bu tutarın 445,00 TL'sinden sorumlu olduğu gözetilerek bu tutar ve ödeme tarihine kadar işlemiş faizi de hesaplamaya dahil edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı vekilin tüm temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacıya iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,