Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/2451 K.2023/6062

Taraflar arasındaki endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı adına Türk Patent ve Marka Kurumu (TPMK) nezdinde tescilli 2016/00373 numaralı tasarım tescil belgesinin yeni ve ayırt edici olmadığını, davalının başvurusundan önce müvekkili tarafından 16.12.2015 tarihinde Arnavutluk'ta DM/095336 başvuru numarası ile tescil edildiğini, Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) nezdinde başvurunun 28.09.2016 yılında gerçekleştirildiğini, başvurunun Türkiye'de de 28.09.2016 tarihinde koruma altına alındığını, davalı tasarımının müvekkilinin tasarımı ile birebir aynı olduğunu, ayırt edici unsur içermediğini,

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 56 ncı maddesinin dördüncü fıkrası gereğince tasarımın dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması halinde yeni kabul edileceğinin düzenlendiğini ileri sürerek davalı tasarımının hükümsüzlüğü ile sicilden terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının tasarımının yayın ve tescil tarihinin müvekkilinin tescilinden sonra olduğunu, davacı tasarımının WIPO tescil tarihinin 17.03.2017 olduğunu, tasarımın 03.10.2016 tarihinde yayına çıkarıldığını, Arnavutluk Patent Ofisi tarafından 15.06.2017 tarihinde tescil edildiğini, davacı tarafça dosyaya sunulan satış fişinin, müvekkili ile ZeroShotDumbell marka ve isimli firma ile müvekkili arasındaki anlaşma çerçevesinde piyasaya sürülen ürün olduğunu ve fişin tasarım başvuru tarihinden sonraya ait olduğunu, davacının Türkiye'deki tasarım tescilinin de müvekkilinden sonraya ait olduğunu,

davaya konu tasarımın yeni olduğunu, davacı tasarımı ile açık farklarının bulunduğunu, davacının dayanak olarak sunduğu başvuruların yayın tarihlerinin müvekkilinin başvurusundan sonra olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı Oxigo France firmasının facebook hesabında en eski olarak 03.07.2014 tarihinde paylaşılan ürün tasarımı arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, birbirleri üzerinde aynı olma derecesinde benzer olarak algılandıkları dolayısıyla davalı tarafa ait 2016/00373 tescil numaralı tasarım ile davacı tarafa ait tasarımların benzer olmadıkları görülse de; dava dışı firmanın kullanmakta olduğu tasarım karşısında yenilik ve ayırt edici niteliklerine sahip olmadığı,

dolayısıyla davalıya 2016/00373 tescil numaralı endüstriyel tasarım belgesindeki tasarımın başvuru tarihi itibarı ile yenilik ve ayırt edicilik niteliklerine sahip olmadığı gerekçesiyle davalı adına TPMK nezdinde 2016/00373 numara ile tescilli endüstriyel tasarım belgesinin hükümsüzlüğüne, karar kesinleştiğinde sicile işlenmesi için TPMK'ya gönderilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyadaki bilirkişi raporlarının çelişkili olduğunu, Mahkemece alınan ilk raporda, tasarım uzmanı bilirkişi ile bilgisayar mühendisi, marka patent vekili bilirkişinin tasarımların farklı olduğunu beyan ettiklerini, bilirkişi heyetindeki sektör bilirkişisinin çoğunluk görüşünden farklı bir görüş belirttiğini, çoğunluk görüşüne ilişkin raporun tatmin edici olmasına rağmen Mahkemece ayrık görüş sunulması nedeniyle yeni bir heyetten rapor aldığını, 16.04.2019 tarihli raporda davacı tasarımı ile müvekkilinin tasarımının karşılaştırılarak her iki tasarımın farklı olduğu ifade edilmişse de,

bilirkişilerin kendilerinin araştırma yaparak Oxico France Firmasının ürün ile müvekkilinin tasarımını karşılaştırdıklarını, itiraz dilekçelerinde de beyan ettikleri üzere, dava hükümsüzlük davası olsa da, davacının bilirkişilerce resen inceleme yapılması yönünde talebi bulunmadığını, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 141 inci maddeye aykırı olarak hiç sürülmeyen bir delilin davaya konu edildiğini, yetki aşımı yapıldığını, delil olarak kabul edilmemesi gereken bir ürün ile müvekkilinin tasarımı karşılaştırıldığından kararın bozularak yeni bir inceleme yapılmasına karar verilmesi gerektiğini,

Oxico France Firmasının ürünü ile müvekkilinin tasarımının da benzemediğini, her iki ürünün dışarı açılan kısımlarında yarıklar olduğu belirtilmişse de, OXY Sports firmasına ait ürünün belirgin bir çizgisinin bulunmadığını, müvekkilinin tasarımının ise adeta tuğla görünümünde olduğunu, her iki üründeki birden fazla çemberin iç içe geçmiş olmasının oldukça yaygın bir dumbell görünümü olduğunu, bir uzun silindirin her iki ucuna birden fazla boyutta ağırlık geçirilmiş şekilde oluşan dumbell ürünü göz önünde bulundurulduğunda bu hususların zorunluluk olduğunu,

dumbell ile ilgili internet araştırması yapıldığında çoğunlukla üç çemberin her iki yanda ağırlık oluşturduğunun görüldüğünü, 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (554 sayılı KHK) 10 uncu maddesi gereğince Dumbell şeklinin el tutmaya yarayan daralan kısmı ve ağırlığın bulunduğu alt ve üst kısımlarının zorunluluktan kaynaklandığını, benzer olduğu ileri sürülen ürünün şeffaf bir materyalden yapıldığını, yine ağırlık kısımlarının merkeze en yakın kısımlarının girintili bir yapıya sahip olduğunun görüldüğünü,

ürün ambalajının olduğu noktada da kabartma görünümü olması bu ürünlerin farklı tasarımlar olduğunu gösterdiğini, müvekkilinin tescilli tasarımının farklı bir materyalden yapıldığını, bu materyalin ürünü farklılaştırdığını, müvekkilinin tasarımının bir bütün olarak duruşu ile benzer olduğu iddia edilen ürünün farklı olup tek açıdan bir fotoğraf üzerinden inceleme yapıldığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 14.01.2016 başvuru tarihli 2016/00373 başvuru numaralı İçecek Şişesi tasarımının davalı adına tescilli ve koruma altında olduğu, davacı adına Arnavutlukta 16.12.2015 tarihinde "FITNESS WATER" içecek şişesi ürünü tasarımının DM/095336 sayılı başvuru ile tescil edildiği, bir tasarımın tescil edilebilmesi için, tasarımın aynısının başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması gerektiği, bir başka deyişle mutlak yenilik koşulunun kabul edildiği, tasarımlar yönünden mutlak yenilik koşulu getirildiğinden,

bilirkişiler tarafından resen araştırma yapılmak suretiyle, dava dışı Oxigo France firmasının facebook hesabında en eski olarak 03.07.2014 tarihinde paylaşılan ürün tasarımı ile davalı tasarımının karşılaştırılmasında usul ve yasaya aykırılığın bulunmadığı, bilirkişi heyet raporunun denetime elverişli olduğu, karşılaştırılan içecek şişesi ürün tasarımlarının benzerlik ve farklılıklarının usulüne uygun şekilde karşılaştırıldığı, davalı tasarım tescilinin içecek şişesi tasarımı olmakla dosyaya sunulan sınırsız seçenek özgürlüğünün bulunduğu,

davalı tarafça tasarıma dumbell şekli verilmesinde zorunluluğun bulunmadığı gibi tasarımlar arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıkların bulunmadığı, birbirleri üzerinde aynı olma derecesinde benzer olarak algılandıkları, dava dışı firmanın kullanmakta olduğu tasarım karşısında davalının tasarımının yenilik ve ayırt edici niteliklerine sahip olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, takibe konu bono nedeniyle boçlu olunmadığının istemine ilişkin olup, takip konusu bononun sahte olup olmadığı ile Ceza Mahkemesi kararının Hukuk Mahkemeleri bakımından bağlayıcı olup olmadığı hususları uyuşmazlık konusudur.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Kanun’un 141 inci maddesi ve 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2.6769 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesinin dördüncü fıkrası.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,