Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/2541 K.2023/2413

MAHKEMESİ Bakırköy 2. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2021/385 Esas, 2021/258 Karar HÜKÜM Kabul

Taraflar arasındaki marka hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi ve tecavüz nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili ile fer'i müdahil vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının Türk Patent ve Marka Kurumu (TPMK) nezdinde tescilli, tanınmış "PUMA" marka ve logolarının bulunduğunu, davalının, davacıya ait "sıçrayan kedi" şekil markası ile iltibas oluşturur şekilde benzer olan şekli taşıyan pilleri sattığını, davalının eylemin marka hakkına tecavüz oluşturduğunu ileri sürerek markaya tecavüzün tespitine, önlenmesine, fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında 1.000,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline ve hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; husumet itirazında bulunarak, dava konusu şeklin, pil emtiasında kullanıldığını, davacının markalarının ise farklı emtialarda kullanıldığını, davacı markalarının spor ürünlerinde tanındığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Fer'i Müdahiller vekilleri dilekçelerinde; davaya konu şeklin 10 yıldan uzun bir süredir kullanıldığını, davacının sessiz kalarak hak kaybına uğradığını savunarak davanın reddini istemişlerdir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 05.03.2014 tarih, 2013/120 E., 2014/45 K. sayılı kararı ile davacının TPMK nezdinde 31.12.1993 tarihinden itibaren 03, 09, 10, 14, 18, 24, 25, 28. sınıflarda tescilli 78112 nolu tanınmış "sıçrayan kedi" şekil markası ile fer'i müdahil Mahmutoğlu Elektronik San. ve Tic. Ltd. Şti'nin ürün ambalajlarında kullanılan hayvan figürlü sembollerin birebir benzerlik gösterdiği ancak, söz konusu sembolün Mahmutoğlu Elektronik San. ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından 2001 yılından beri kullanıldığı dolayısıyla kullanım tarihinden itibaren dava tarihine kadar uzunca bir sürenin geçmiş olduğu ve bu süre içerisinde davacı tarafın da Türkiye'de faaliyetleri bulunmasına rağmen herhangi bir niza çıkartmayarak sessiz kaldığı dikkate alındığında, her ne kadar kötüniyet halinde dava açma hakkı belirli bir süreye tabi değil ise de, somut uyuşmazlıkta davacının üstün hakkına dayalı olarak eldeki davayı açması 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 2 nci maddesi anlamında hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olup, uzun süre sessiz kalarak hak kaybına uğradığı,

bu hususun tanınmışlık kriterinden önce geldiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Onama Kararı

Dairemizin 24.09.2014 tarih, 2014/7544 E. ve 2014/14381 K. sayılı kararı ile“..dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı....” gerekçesiyle onanmış, davacı vekilince karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

C. Karar Düzeltme Kararı

Dairemizin 15.04.2015 tarih, 2014/18476 E., 2015/5205 K. sayılı kararı ile ''..Dosyada mevcut delillerden dava konusu şekil markasını içeren ürünlerin üreticisi olan Mahmutoğulları Elektronik San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin dava konusu işareti 2001 yılından itibaren "traş bıçağı, yapıştırıcı, elektronik ürün" malları üzerinde kullandığı, ancak 2008 tarihinden itibaren sözkonusu şekil markasını dava konusu "pil emtiası" da dahil olmak üzere kamp lambaları ve benzeri tür emtia üzerinde kullandığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, adı geçen fer'i müdahilin uyuşmazlık konusu pil ürünü üzerindeki markasal kullanımının başlangıç tarihi 2008 yılı olup bu ürünün az önce bahsedilen mallarla aynı ya da benzer tür olarak kabulü mümkün olamayacağına göre, söz konusu kullanımın başladığı 2008 tarihi ile dava tarihi dikkate alındığında davacının sessiz kalma yoluyla hak kaybına uğradığından söz edilemez.

Bu bakımdan, davacının tescilli marka hakkı ve tanınmışlık iddiası dikkate alınmak suretiyle uyuşmazlığın çözümü gerekirken yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmayıp hükmün bozulması gerektiğinden davacı vekilinin karar düzeltme itirazının kabulüyle Dairemizin 24.09.2014 gün 2014/7544 E, 2014/14381 K sayılı onama ilamının kaldırılması gerektiği..'' gerekçesiyle mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 15.02.2017 tarih, 2015/169 E., 2017/27 K. sayılı kararı ile bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya göre; fer’i müdahil Mahmutoğlu Ltd.

Şti'nin bozma sonrası sunduğu belgeler dikkate alındığında davaya konu işaretin pil emtiası üzerinde Şubat 2005 tarihinden itibaren kullanılmaya başlandığının tespit edildiği, 4721 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinden doğan sessiz kalma nedeniyle hak kaybı ilkesine göre dava hakkının hiç bir zaman sınırlaması olmaksızın sınırsız olarak tanınmasının hukuki güvenlik ve iyiniyet kurallarıyla bağdaşmayacağı, davacı markasının kullanım tarihi ile mezkur dava tarihi dikkate alındığında anılan madde kapsamında dava hakkının kötüye kullanılmasının söz konusu olduğu, davacının uzun süre sessiz kalarak hak kaybına uğradığı,

bu hususun tanınmışlık kriterinden önce geldiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş davacı vekilince temyiz edilmiştir.

E. İkinci Bozma Kararı

Dairemizin 14.01.2019 tarih, 2017/2922 E.,2019/294 K. sayılı kararıyla“..

Dairemizin 2014/18476 E.-2015/5205 K. sayılı ilamı ile dava konusu işaretin dava konusu pil emtiasında kullanılmaya başlandığı 2008 tarihi ile dava tarihi dikkate alındığında davacının sessiz kalma yoluyla hak kaybına uğradığından söz edilemeyeceği kabul edilerek mahkeme ilamı bozulmuş ve mahkemece yeniden yapılan yargılamada 16.12.2015 tarihli celsede Dairemizin bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş olup, uyma kararıyla birlikte davacının sessiz kalma yoluyla hak kaybına uğramadığı yönünde davacı taraf yararına usuli kazanılmış hak oluştuğunun kabulü gerekir.

Usuli kazanılmış hakkın oluşumundan sonra yeni delil ibraz edilmek suretiyle bu delil durumuna göre dava konusu işaretin kullanımının 2008 yılında değil de 2005 yılında başladığı gerekçesiyle davacının yeniden sessiz kalma yoluyla hak kaybına uğradığı kabul edilemez.

Şu halde, mahkemece usuli kazanılmış hakkın mevcut olduğu değerlendirilmeksizin anılan gerekçeyle davanın reddi doğru olmadığı..“ gerekçesiyle bozulmuş, davalı vekili ile feri müdahil vekillerince ayır ayrı karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

F. Karar Düzeltme Kararı

Dairemizin 15.04.2015 tarih, 2014/18476 E., 2015/5205 K. sayılı kararı ile ''..Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı vekili ile fer’i müdahil vekillerinin HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmediği..'' gerekçesiyle davalı vekili ile fer’i müdahil vekillerinin karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmiştir.

G. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının tazminat seçimlik hakkını lisans sözleşmesine göre kullandığı, ne var ki davacı markasının kullanıldığı emtia ile davalı ürünlerinin emtiası farklı olduğu, dosyaya sunulan deliller ile de davalının dava tarihinden önce ne miktarda ve ne kadar süre üretim yaptığı belirlenemediği, tecavüze konu ürünlerin alış-satış kayıtlarına ait belgeler, söz konusu belgelerin çok önceki tarihlere ait olması,

ticari defter kayıtlarına ilişkin sistem değişikliği nedeniyle istenilen bilgilere ulaşılamaması ve zamanaşımı nedeni ile 10 yıl öncesine ait belgelerin imha edilmiş olması gibi sebeplerle, dosyaya sunulamadığı, bu durumda tazminat miktarının 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 50 ve 51 inci maddeleri kapsamında res'en taktir edilmesi gerektiği, davalının kusurunun derecesi, davacının aldığı önlemleri hep birlikte değerlendirilmek suretiyle talep olunan 20.000,00 TL maddi tazminatın makul ve dengeleyici olduğu,

talep olunan 5.000,00 TL manevi tazminatın ise tecavüzün kapsamı, tarafların mali durumları itibarıyla tamamının kabulünün gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 20.000,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, hüküm özetinin masrafı davalı tarafça karşılanmak suretiyle ulusal çapta yayın yapan tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde ilanına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil vekilleri ayrı ayrı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davada, davacının ilgili görseli haiz markasının spor giyim sektöründe tanınmış marka olduğu konusunda şüphe bulunmamakta ise de Yerel Mahkemece davacının markasına, dünyaca tanınmış marka vasfı yüklenerek diğer tüm sektörlerde de tanınmış markaya tanınan özel korunmadan yararlanmasına dair sonuca varılmış olması açıkça içtihatlara aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Fer'i Müdahil Mahmutoğlu.. Ltd.

Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; tanınmış markanın farklı mallar açısından korunmasına yönelik marka sahibinin haksız bir yarar sağladığı, markanın itibarına zarar verildiği, markanın ayırt edici karakterinin zedelendiği şartlarının gerçekleşmesi gerektiği hususlarını ve bu hususların ispatlanıp ispatlanamadığını irdelememiş, salt tanınmışlık kriterinin varlığını yeterli gördüğünü, somu olayda davacının tanınmışlık düzeyinden haksız yararlanma sağlandığını, itibarını zedelediği ve ayırt edici karakterinin zedelendiğine dair hiç bir delil sunulmadığını,

davacının tanınmış markasını spor giyim ve ayakkabı sektörü ile müvekkilinin markasını kullandığı pil sektörünün birbiriyle örtüşen benzer emtialar olmadığını her iki marka da birbirinden farklı ibareleri içerdiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

3.Fer'i Müdahil Omak Makina.. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davaya konu pilleri satın aldığı Mahmutoğlu isimli firmadan satın alındığını, 10 yıldan uzun bir süredir tescilli mega panther markaları ile dava konusu logoyu da kullandığını, alınan logonun uzun süredir Mahmutoğlu tarafından piyasaya sürülen ürünleri alan, satan ve kullanan kişilerinde korunması gerektiğini, 10 yıldan uzun bir süre kullanılması nedeniyle davacının sessiz kalma suretiyle hak kaybına uğradığını, ayrıca davacının giyim ve spor sektöründe tanınmış olup pil emtiası bakımından tanınmış marka olmadığını ve markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, marka hakkına tecavüzün tespiti, önlenmesi ve tecavüz nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, tecavüz koşullarının oluşup oluşmadığı uyuşmazlık konusudur.

2. İlgili Hukuk 556 sayılı KHK'nın 9, 61 ve 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 2 nci maddesi, 6098 sayılı Kanun'un 50 ve 51 inci maddeleri

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekili ile fer'i müdahiller vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine, Aşağıda yazılı peşin harcın istek halinde fer'i müdahillere iadesine,