Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/2628 K.2023/6166

Taraflar arasındaki telif tazminatı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili, duruşma istemi olmaksızın davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava konusu meblağ 117.960,00 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin NETCAD isimli bilgisayar yazılımının 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (5846 sayılı Kanun) uyarınca eser sahibi olduğunu, mahkemece yapılan tespit sonucunda düzenlenen 04.06.2018 tarihli bilirkişi raporunda, davalı ....-SMS İnşaat Müh. Mad.Turz. San. Tic. Ltd. Şti.

İş Ortaklığının çalıştığı şantiyede davalılara ait bilgisayarda mali hakları müvekkili şirkete ait olan NETCAD 5.1 yazılımı ile bir kısım modüllerinin 08.01.2018 tarihinden itibaren kurulu ve aktif olarak çalışır durumda olduğunun ve ayrıca yazılım ile oluşturulmuş çizim dosyalarının bulunduğunun açıklandığını, bu şekilde müvekkili şirket yazılımlarının izinsiz olarak korsan diye tabir edilen biçimde yüklenmiş ve kullanmakta olduğunun tespit edildiğini, davalı şahıslar hakkında Ereğli Cumhuriyet Başsavcılığı’na şikâyette bulunulduğunu, davalıların bilgisayar yazılımlarını haksız ve izinsiz kullanarak haksız kazanç elde ettiklerini,

müvekkili şirketin mali haklarına tecavüz ettiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi uyarınca 10.000,00 TL’nin, programların yükleme tarihi olan 08.01.2018 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 16.09.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 110.410,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

1. Davalılar .... ve ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkillerine ait hiçbir bilgisayarda davacıya ait herhangi bir yazılımın yasaya aykırı kopyasının bulunmadığını, dava dilekçesinde iddia edilen HP marka bilgisayarın, ne şekilde müvekkillerine izafe edildiğinin anlaşılamadığını, bahsedilen bilgisayar ile müvekkillerinin hiçbir bağlantısı bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalılar ... ve SMS İnşaat Müh. Mad. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı defi ileri sürmüş ve müvekkillerinden ... açısından husumet itirazında bulunarak bahsi geçen programın yüklü olduğu iddia edilen bilgisayarın müvekkillerine ait olmadığını, NETCAD isimli programın müvekkillerine ait hiçbir bilgisayarda yüklü olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... yönünden her ne kadar husumet itirazında bulunulmuş ise de, ...'ün diğer davalı SMS İnş. Ltd. Şti.'nin yetkilisi olduğu, bu nedenle 5846 sayılı Kanun'un 66 ncı maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları kapsamında sorumlu olduğu, davanın aynı Kanun'un 68 inci maddesine dayalı olduğundan 10 yıllık zaman aşımına tabi bulunduğu, dolayısıyla zaman aşımı süresinin geçmediği,

eylemin davalıların ortak iş yerinde davalılara ait bilgisayarda gerçekleşmesi nedeniyle davalıların sorumlu oldukları, eser vasfındaki bilgisayar programının mali haklarının sahibi olan davacının mali hakların ihlali nedeniyle ve uğradığı zarar nedeniyle 68 inci madde kapsamında (3) kat telif tazminatı isteyebileceği,

somut olayın özelliğine göre varsayımsal sözleşme bedelinin eserin niteliği nazara alınarak önceden konu olduğu sözleşmeler kapsamı ve satış fiyatlarına ilişkin listede dikkate alınarak yüklenmiş olan bilgisayar programının kullanılabilir olduğu tespit olunmuş modülleri nazara alınarak takdir olunmasının yerinde olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesinin ikinci fırkası gereğince toplam 110.400,00 TL telif tazminatının haksız fiil tarihi olan 08.01.2018 tarihinden itibaren değişir oranlarda reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu programın yüklü olduğu bilgisayarın müvekkillerine ait olmadığını, müvekkillerinin davaya konu programı kullanmaya ihtiyaçları veya programdan sağlayacakları herhangi bir faydaları bulunmadığı gibi bilgisayarın müvekkillere ait olduğunu gösterir herhangi bir bilgi veya belge de bulunmadığını, müvekkillerden ... ve ... yönünden davaya karşı husumet itirazlarının olduğunu, yerel mahkeme tarafından davaya konu NETCAD 5.1 isimli programın, ihlalin gerçekleştiği iddia edilen 2018 yılı içerisindeki fiili satış bedeli açısından hiçbir araştırma yapılmadan hüküm kurulduğunu,

hükme esas alınan 06.09.2019 tarihli bilirkişi raporunda davacı şirket tarafından dosyaya sunulan fiyat listesine dayanılarak rayiç bedel tespiti yapılmış olup bahsi geçen fiyat listesindeki tutarların bilgisayarda bulunduğu iddia edilen sürüme dahi ait olmadığını, esasen davacı şirket tarafından hazırlanmış fiyat listesine de itibar edilmesinin mümkün bulunmadığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının mali haklarını kullanma yetkisine haiz olduğu bilgisayar yazılımının, izinsiz olarak davalılara ait bilgisayara kurulduğu, bu durumun davacının çoğaltma hakkını ihlal ettiği, izinsiz olarak kurulan bilgisayar programının varsayımsal sözleşme bedelinin üç katı bedeli talep edilebileceği, tespiti yapılan ürünün 2018 yılında satılmadığı ve bu nedenle satış fiyatının bulunmadığı açıklanmasına rağmen, 2018 yılındaki yeni sürümün fiyatları esas alınarak eski sürüm için hesaplama yapılmasının doğru olmadığı,

bu sebeple bilirkişi tarafından tespit edilen bedelden %20 oranında daha indirim yapılabileceği, bu belirlemenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 50 nci maddesine de uygun bulunduğu, buna göre dosya kapsamındaki rayiç bedelin 29.440,00 TL olabileceği, üç katının ise 88.320,00 TL olacağı, yapılan yanlışlığın giderilmesinin ise yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği anlaşıldığından davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına,

davanın kısmen kabulü ile 88.320,00 TL telif tazminatının haksız fiil tarihi olan 08.01.2018 tarihinden itibaren değişir oranlarda reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; ürün bedelinin ve tazminat hesaplamasının doğru olmadığını, varsayımsal sözleşme bedelinin (3) katı tazminata hükmedilmesi gerektiğini, yazılımın eski ve yeni sürümlerinin fiyatlarına dair listenin sunulduğunu, bilirkişilerin de bunu esas aldığını ve zaten raporda %20 indirim yapıldığını, mahkemece yeniden %20 yapılmasının kabul edilemeyeceğini, yazılımın yeni sürümleri mevcut ise de eskisinin de halen amaca hizmet edecek şekilde çalışır durumda olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın tümüyle kabulünü istemiştir.

2.Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar etmiş ve müvekkilleri tarafından davacının mali haklarına tecavüz edilmediğini, dava konusu sürümün fiyatı belirlenmeden liste fiyatları esas alınarak %20 indirim yapılamayacağını, davanın reddi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, eser vasfındaki bilgisayar programının izinsiz ve lisansız biçimde bilgisayarlara kurulumunun yapılarak kullanılmasından doğan telif tazminatı istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, davacının mali haklarının ihlal edilip edilmediği ve tazminat miktarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 5846 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinin birinci fıkrası, 8 inci maddesi, 22 nci maddesi, 66 ncı maddesinin ikinci fıkrası ve 68 inci maddesi, 6098 sayılı Kanun'un 50 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,