Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/2761 K.2023/4889

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı istinaf başvurusunun esastan reddi, davacı istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar dava dilekçesinde; davalı şirketin ortakları ve 07.09.2019 tarihinde yapılan genel kurula kadar anılan şirketin denetleme kurulu üyeleri olduklarını, şirket yönetiminin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 379 ve devamdaki maddelerine aykırı olarak şirket hisselerini satın aldığını ve bu hisse çoğunluğu ile dava konusu genel kurulu yaptığını, anonim şirketin 6102 sayılı Kanun'un 379 hükmü uyarınca sahip olduğu kendi paylara bağlı oylarla alınmışsa genel kurul kararının yok hükmünde olduğunu, anonim şirket sermayesinin korunması hakkındaki emredici hükümlere aykırı genel kurul kararlarının batıl olduğunu,

şirketin kendi hisselerini iktisap edeceğine veya rehin alacağına ilişkin genel kurul kararı veya esas sözleşme hükmünün de batıl olduğunu, kanunun emredici hükmüne aykırı olarak şirketin toplam hissesinin yaklaşık %70'inin kendi bünyesi içerisine satın alınarak genel kurulunda bu hisselerin çoğunluğu ile toplandığı dikkate alındığında, yapılan genel kurulun ve bu genel kurula bağlı olarak yapılan işlemlerin batıl olduğu ve hukuken geçersiz olduğunun tespiti gerektiğini, davalı şirketin yönetim kurulu bu batıl işlemleri devam ettirmekte hiçbir beis görmediğini ve şirket ortaklarının zararına iş ve işlemler yaptıklarını,

amaçlarının şirketin hisselerini ele geçirmek olduğunu, şirketin bu şekliyle yönetilmesinin şirket ortaklarına ileride telafisi güç zararlar getireceğini ileri sürerek davalı şirketin 07.09.2019 tarihinde yapılan genel kurulunun yok hükmünde olduğunun tespiti ile iptaline, davalı şirketin 6102 sayılı Kanun 379 ve devamındaki maddelerine aykırı olarak kendi bünyesine satın aldığı hisselerin alış işlemlerinin yok hükmünde olduğunun tespitine/ iptaline, tedbiren dava sonuna kadar davalı şirkete kayyım atanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıların hisselerin şirkete alınması yönündeki iddialarının tamamen kötü niyetli olduğunu, zira şirkete ait olan ve önceden satılan fabrika arsası neticesinde şirketin elde etmiş olduğu gelirin, hissedarların çoğu tarafından, şirket aleyhine açılan bazı davalarında bitmesiyle, yönetime baskı yapılarak adeta zorla parasal talepte bulunulmuş ve yönetim tarafından da isteyen hissedarların hisseleri bedeli, yine şirketten ödenerek ortaklıklarının sonlandırıldığını, ortaklığının bu şekilde sonlandırılmasını talep eden hissedarların oranının yaklaşık %70 olduğunu,

bu yönde talepte bulunan hissedarlardan ikisinin de davacı olduğunu, hem şirketteki hisselerinin cüz'i bir kısmını şirket genel kurulunda hak sahibi olabilmek adına içerde bıraktıklarını, kötüniyetli davayı açtıklarını, gelinen bu aşamada şirket yönetim kurulu amacının hiç bir ortak zarar görmeden mevcut yapıda yapılabilecek en iyi şekilde yönetimi sağlamak ve yıllar önce büyük hayaller ile kurulan, istihdam ve ülke ekonomisine üretim anlamında katkı sağlaması için kurulmuş şirketin yasalara uygun olarak tasfiyesini sağlamak olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 07.09.2019 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında, yönetim kurulunun ibrası ile ilgili yönetim kurulu üyelerinin ibrada oy kullanması sonucu 6102 sayılı Kanun' un 436 ncı maddesinin ikinci fıkrasına aykırı hareket etmeleri nedeniyle madde 5’in iptal edilmesinin kanuna uygun olacağı, 07.09.2019 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında, şirketin kendi bünyesinde bulunan şirket paylarının ortaklara dağıtılması ile ilgili madde 9’un kanunda karşılığının olmaması nedeniyle iptal edilmesinin kanuna uygun olacağı,

6102 sayılı Kanun'un 379 ve 381 inci maddelerine aykırı şekilde şirket paylarının satın alınması işleminin geçersiz olacağı veya iptal edileceği kanunda düzenlenmediği için bu payların devredilerek veya sermaye azaltımı yoluyla yok edilmesinin uygun olacağı,

şirkete kayyım atanması için 6102 sayılı Kanun'un yukarıda detayları açıklanan ilgili maddelerine göre kayyım atama şartlarının davalı şirkette oluşmaması nedeniyle kayyım atanamayacağı gerekçesiyle davacının davalı şirketin 07.09.2019 tarihinde yapılan genel kurulun yok hükmünde olduğunun tespiti / iptali talebinin kısmen kabulü ile 07.09.2019 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında ibraya dair alınan madde 5 numaralı kararın iptaline, 07.09.2019 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında şirket paylarının ortaklara dağıtılmasına dair alınan 9 numaralı kararın iptaline, fazlaya dair istemin reddine,

davacının davalı şirketin kendi bünyesine satın aldığı hisselerin alış işlemlerinin yok hükmünde olduğunun tespiti, iptali talebinin reddine, davalı şirkete kayyım atamasına dair talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi tarafından düzenlenen raporda şirket paylarının genel kuruldan yetki alınmadan ve 410 undan fazla şekilde satın alındığı için kanuna aykırı hareket edildiği kanaatına varıldığını, yapılan incelemelerde şirketin pay oranının 9469.65 olduğu,

diğer ortakların ise 030,35 hisseye sahip olduğunun tespit edildiğini, bilirkişi raporunda şirket paylarını kanuna aykırı şekilde ele geçiren şirketin yapmış olduğu genel kurulun ise kanuna aykırı bulunmadığını, böyle bir tespitin ise tamamıyla bir önceki açıklamalarına aykırı olduğunu, eğer bir fiil hukuka aykırı ise o fiile bağlı olarak yapılan tüm işlemlerin de hukuka aykırı olacağını, kısacası çürük temel üzerine bina inşa olunmayacağını, bu hususun hukukun temel ilkelerinden olduğunu,

6102 sayılı Kanun' un 379 uncu maddesindeki amir hükümlere aykırı olarak ele geçirilen paylara göre yapılan genel kurulun da geçersiz olduğunun kabulü gerektiğini belirterek talepleri doğrultusunda yeni bir karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı Şirket Alpsan Metal Hayvancılık Petrol Gıda Tarım Nakliyat Otomotiv Pazarlama İmalat Sanayi ve Ticaret A.Ş. imza yetkilileri... ve...tarafından yazılarak kaşelenip imzalanan istinaf taleplerini ve bu talepleri destekler nitelikte yerel mahkeme dosyasında da yer almakta olan evrakların dilekçe ekinde yer aldığını, istinaf taleplerinin kabulü ile ortaya çıkacak lehe deliller doğrultusunda mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı şirket yönetim kurulunun şirket genel kuruluna yetki almadan şirket paylarının yüzde onundan fazlasını satın aldığı sabit olup bu işlemin 6102 sayılı Kanun 379 un maddesindeki emredici kurallara aykırı olduğu butlan yaptırımının sabit olduğu, bu durumda mahkemece bu talep yönünden işlemin batıl olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu,

şirket yönetim kurulunca yapılan batıl işlem sonucu ortak sayısının 101 'den 78'e düştüğü, 77 gerçek kişinin sermaye içindeki payının azalarak %30, 35 'e gerilediği şirket ortaklık payının ise 69,65'e yükseldiği bu işlemin mutlak butlanla batıl olduğu,

batıl işlem sonucu yapılan 07.09.2019 tarihli genel kurulunda batıl olduğu sabit olup batıl işleme dayanılarak oluşturulan genel kurulun yok hükmünde olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun esastan reddine, davacıların istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına,

yeniden hüküm kurulmasın, davacıların davalı şirketin 07.09.2019 tarihinde yapılan genel kurul ve genel kurulda alınan kararların yok hükmünde olduğu yönündeki talebinin kabulü ile davalı şirketin 07.09.2019 tarihinde yapılan genel kurul ve genel kurulda alınan kararların yok hükmünde olduğu tespitine,

davacıların davalı şirketin kendi bünyesine satın aldığı hisselerin alış işlemlerinin yok hükmünde olduğunun tespiti yönündeki taleplerinin kabulü ile davalı şirketin kendi bünyesine satın aldığı hisselerin alış işlemlerinin yok hükmünde olduğunun tespitine davacıların davalı şirkete kayyım atamasına dair taleplerinin koşulları oluşmadığından reddine, davacıların sözlü yargılama aşamasında davalı şirketin bankalardaki hesaplarındaki paraların çekilmemesine dair ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkeme dosyasında davalı Şirket Alpsan Metal Hayvancılık Petrol Gıda Tarım Nakliyat Otomotiv Pazarlama İmalat Sanayi ve Ticaret A.Ş imza yetkilileri... ve...tarafından yazılarak kaşelenip imzalanan temyiz taleplerini ve bu talepleri destekler nitelikte yerel mahkeme dosyasında da yer almakta olan evrakların dilekçe ekinde yer aldığını, temyiz taleplerinin kabulü ile ortaya çıkacak lehe deliller doğrultusunda mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı şirketin 07.09.2019 tarihinde yapılan genel kurulunun ve davalı şirketin kendi bünyesinde satın aldığı hisselerin alış işlemlerinin yok hükmünde olduklarının tespiti, iptali, ve tedbiren dava sonuna kadar davalı şirkete kayyım atanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6102 sayılı Kanun' un 379 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,