Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/2776 K.2023/6470

Taraflar arasındaki asıl itirazın iptali, birleşen ipoteğin kaldırılması ve menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı-birleşen davalı ve birleşen davacı-asıl davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı-birleşen davalı vekili tarafından tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili asıl dosya dava dilekçesinde; davacı şirket ile davalı şirket arasında süregelen ticari ilişki sebebiyle borçlu davalı şirketin ortaklarından ...'ün eşi davalı ...'ün adına kayıtlı taşınmazı davacı şirket lehine 600.000,00 TL bedelle 28.08.2015 tarihinde ipotek verdiğini, borcun ödenmemesi üzerine davalılar aleyhine Gaziantep İcra Müdürlüğünün 2018/49727 E. sayılı dosyası ile başlatılan takipte davalıların borca, imzaya, ipoteğe, faize ve tüm ferilerine itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptali, takibin devamı ile davalılar aleyhine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili birleşen 2018/1215 E. sayılı dosya dava dilekçesinde; Gaziantep İcra Müdürlüğünün 2018/49727 E. sayılı dosyasında yer alan belgelerdeki imza ve yazılara itiraz ettiklerini, ipotek belgesindeki imzanın davacıya ait olmadığını, davacının davalı şirkete herhangi bir borcu olmadığını, ipoteğin usulüne uygun tesis edilmediğini, davacının ... Plast San. ve Tic. A.Ş.'nin borçları için teminat amacıyla ipotek veren sıfatının doğru olmadığını ileri sürerek ipoteğin kaldırılmasını, davacının ipotek veya kefaletle ilgili herhangi bir borcu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davalılar vekili cevap dilekçesinde; ipotek belgesindeki imzanın davalıya ait olmadığını, davalıların davacı şirkete herhangi bir borcu olmadığını, ipoteğin usulüne uygun tesis edilmediğini, taraflar arasında ipotek tesisini gerektirecek bir sözleşme olmadığını, ipoteğin düzenlenmesine sebep olan ticari ilişkinin davacı tarafından ispat edilmesi gerektiğini, takip talebinde gösterilmeyen sözleşme, faturalar ve cari hesabın itirazın iptali davasına konu edilemeyeceğini, faturaya konu malların teslim edilmediğini, ipotek akit tablosundaki kefalet hükümlerinin geçersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Birleşen 2018/1215 E. sayılı dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı şirket ile borçlu ... Plast Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında süregelen ticari ilişki nedeniyle şirket ortaklarından ...'ün eşi ... tarafından davalı şirket lehine 28.08.2015 tarihinde davaya konu teminat ipoteğinin tesis edildiğini, borçlu şirketin ihtarlara rağmen borcunu ödemediğini, ipoteğin usule uygun olarak tesis edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı-birleşen davada davacı ... ipotek belgesindeki imzayı inkar etmiş ise de Jandarma Kriminal Raporunda imzanın davalı ...'ün eli ürünü olduğu tespit edildiğinden imza inkarının yerinde görülmediği, taraflar arasında düzenlenmiş bir kefalet sözleşmesi bulunmadığı, asıl dosya davacısı lehine, davalı ... tarafından verilmiş ipotek bulunduğu, asıl davacının ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlattığı, dava dilekçesinde de alacağının kaynağı ve takibin nedeni olarak davalı ... ve Ticaret A.Ş.'nden olan alacağını gösterdiği,

aynı nedenle icra takibinin hem ipotek veren ... hem de borçlu olduğu ileri sürülen ... Plast Sanayi ve Ticaret A.Ş. aleyhine yapıldığı, ipotek belgesi incelendiğinde ipoteğin, davalı ... ve Ticaret A.Ş.'nin borcuna karşılık verildiğine dair herhangi bir ibarenin bulunmadığı aksine ...'e verilen 600.000,00 TL bedel mukabilinde teminat amaçlı ipotek verildiğinin yazılı olduğu,

ipotek geçerli bir ipotek olmakla beraber, ipoteğin takibe ve davaya konu alacak iddiasına ilişkin olmadığı gerekçesiyle asıl davanın reddine, birleşen davacı ...'ün, ipoteğe konu borcu ödediğini ispatlaması gerektiği, ipotek süreli olarak verilmiş ise de, ipoteğin fekki için bu sürede davacının borcu olmaması gerektiği, birleşen davacının ipotek belgesine konu borcu ödediğini ispatlayamadığı gerekçesiyle birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davacı-birleşen davalı vekili ve asıl davada davalılar ... ve ... Plast Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve birleşen davada davacı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı-birleşen davalı vekili istinaf dilekçesinde; tapu müdürlüğü ipotek dosyası içerisinde yer alan, ipotek şartlarının yazılı olduğu talep evrakının dikkate alınmamasının açıkça hukuka aykırı olduğunu, davalı ...'ün söz konusu belge ile açıkça dava konusu ipoteğin davalı ... ve Tic. A.Ş.’nin, ... Kimya San. ve Tic.

A.Ş. ile olan mal alışverişi sebebi ile oluşan veya oluşacak borçlarının teminatı olarak verdiğini kabul ettiğini, ilgili talep evrakının ipotek dosyası içerisinde yer alan resmi senedin eki niteliğinde bir belge olduğunu, davalı ...'ün davalı borçlu ... Plast San. ve Tic.

A.Ş.’nin ortaklarından ...’ün eşi olduğunu, ipotek senedine ...'ün de eş sıfatı ile imza atarak “6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun ilgili maddeleri gereğince iş bu resmi senetteki tüm şartlar dahilinde ve hukuki vecibelerle birlikte eşimin kefaletine muvafakat ediyorum” şeklinde kendi el yazısı ile şerh düştüğünü, söz konusu kefalet şerhi ile de, dosyaya sunulan imzalı ipotek şartları çerçevesinde davalı ... ...’ün davalı ... San. ve Tic.

A.Ş.’nin borcu için dava konusu ipoteği vermiş olduğunun açıkça anlaşıldığını, davalıların kötüniyetli olduklarını, itirazlarının haksız olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak asıl davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2.Asıl davada davalılar ... ve ... Plast Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve birleşen davada davacı ... vekili istinaf dilekçesinde; müvekkili ... ile ... Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında para alışverişi olmadığını, bu hususun tarafların da kabulünde olduğunu, mahkemenin ispat yükünü müvekkili ...'a yükleyip ipoteği geçerli saymasının hatalı olduğunu, lehine ipotek verilen ...

Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin ...'den alacaklı olduğu yönünde bir iddiası olmadığından ispat yükünün müvekkili ...'a düşmesinin sözkonusu olmayacağını, ipoteğin asıl alacağa bağlı fer'i bir hak olduğunu, asıl alacak geçersiz ise ipoteğin de geçersiz olacağını, mahkemenin ipoteğin geçerli olduğu yönündeki tespitinin hatalı olduğunu, ipoteğin üst sınır ipoteği olduğunu, mahkemenin ipoteğin kesin borç ipoteği olduğu yönündeki kabulünün de hatalı olduğunu, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu,

asıl dava yönünden müvekkilleri lehine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken tek vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflarca tapuya verilen 28.08.2015 tarihli ipotek talepnamesinde ipoteğin ... Plast Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin doğmuş ve doğacak borçlarının temini için verileceği belirtilmişse de ipoteğin, ipotek talepnamesinde yer alan talebe aykırı olarak düzenlendiği, ipoteğin geçerliliği resmi şekilde düzenlenmesine bağlı olduğundan Mahkemece ...

Plast Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin davacıya olan borcu nedeniyle ipoteğe başvurulamayacağının kabulü ile davanın bu gerekçe ile reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle davacı-birleşen davada davalı ... Kimya San. ve Tic.

A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacının, dava dilekçesinde ve aşamalarda verdiği tüm dilekçe ve beyanlarında dava konusu ipoteğin davalı ... ve Ticaret A.Ş.'nin borçlarının teminatını teşkil etmek üzere tesis edildiğini, ... Plast Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nden alacaklı olduğunu beyan ettiği, davacının davalı ...'a 600.000,00 TL verdiği yönünde bir iddiasının da bulunmadığı, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapmış olduğu icra takibini de ...

Plast Sanayi ve Ticaret A.Ş'nin borçları nedeniyle yaptığı, ipotek asıl alacağa bağlı bir hak olduğundan ve ipotek veren ...'den herhangi bir alacağının olmadığı davacının beyanı ile sabit olduğundan ...'ün ipoteğin kaldırılmasını talep etme hakkının bulunduğu gerekçesiyle birleşen davada davacı ... vekili'nin istinaf başvurunun kabulüne İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne Şahinbey Tapu Müdürlüğü'nün 28.08.2015 tarih ve 33646 yevmiye numaralı resmi senedi ile tesis edilen ipoteğin kaldırılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-birleşen davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı-birleşen davalı vekili temyiz dilekçesinde; tapu müdürlüğü ipotek dosyası içerisinde yer alan, talep evrakında ... ...'un, ilgili belge ile açıkça dava konusu ipoteğin davalı ... ve Tic. A.Ş.’nin, ... Kimya San. ve Tic. A.Ş. ile olan mal alışveriş sebebi ile oluşan veya oluşacak borçlarının teminatı olarak verdiğini kabul ettiğini, dosyada yapılan tüm delil araştırmaları ile de itirazların haksız ve kötüniyetli olduğunun açıkça ortada olduğunu belirterek kararın asıl ve birleşen dava yönünden bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl davada ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine, birleşen dava ipoteğin kaldırılması ve davacının davalıya borcu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı-birleşen davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,