Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/2779 K.2023/6451

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı şirket vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı şirket vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Almanya Kanunlarına göre kurulan müvekkili şirketin, anılan ülkede bulunan kişilerden Sermaye Piyasası Kanunu (SPK) ile Türk Ticaret Kanunu'na (TTK) aykırı olarak para topladığını, iflas etmesi neticesinde de iflas idarecisi atandığını, müvekkili tarafından davalı ... Pazarlama ve Dış Ticaret A.Ş.’ye 01.02.1999, 13.01.2000 ve 18.01.2000 tarihlerinde toplam 1.200.000,00 Deutsche Mark'ın (DM) havale yolu ile gönderildiğini, bu paranın geri ödenmesi hususunda ihtarname gönderilmesine rağmen bahse konu paranın ödenmediğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000,00 euronun, dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; davadan önce gönderilen ihtara cevap verdiklerini, taraflar arasında yapılan 15.01.1999 tarihli sözleşme gereğince 4 yıllık süre için müvekkili olan şirkete 10.000.000,00 DM ithalat bedeli gönderilmesinin kararlaştırıldığını, bu meblağ karşılığında da 8 yıllık süre içerisinde, istenilen malların peyderpey gönderilmesi hususunda tarafların mutabık kaldığını, bahse konu sözleşme gereğince 2.050.745,00 DM tutarında mal ile 271.895,00 DM nakit paranın davacıya gönderildiğini,

taraflar arasındaki sözleşme gereğince para göndermesi gereken davacı şirket için belirlenen 4 yıllık sürenin dolmuş olmasına rağmen, kendilerine tanınan 8 yıllık sürenin henüz dolmadığını, davacı tarafça açılan dava ile 100.000,00 euronun talep edildiğini, müvekkil şirketin ise bu meblağdan çok daha fazlasını gönderdiğini, bu haliyle de davanın dayanaksız kaldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında 10.000.000,00 DM karşılığında yapılan alım satım sözleşmesi kapsamında davacı tarafça değişik tarihlerde 4.000.000,00 DM'nin davalıya gönderildiği, bu konuda taraflar arasında bir ihtilafın söz konusu olmadığı, davalı tarafça da dekontlar karşılığı toplamda 2.050.745,00 DM tutarındaki malın ve 271.895,00 DM tutarında naktin davacıya gönderildiği, davalı tarafça davacıya gönderilen mal miktarı ve değerinin, davacı yanca ödendiği tespit olunan bedelden daha az olduğu,

davacı tarafından gönderilen havale ile davalı tarafından yapılan mal ihracat tutarı düşüldüğünde davacının 1.922.640,00 DM (982.649,04 euro) alacağının bulunduğunun görüldüğü, dava açmakla fesih iradesini gösteren davacının haksız iktisap kuralları kapsamında davalıya yapmış olduğu karşılıksız ödemeyi geri isteyebileceği, davacının talebinin 100.000,00 euro olduğu da dikkate alınarak taleple bağlılık ilkesi de gözetilerek davalı şirket yönünden davanın kabulüne, diğer davalılar yönünden ise husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; aralarındaki sözleşme gereğince dava tarihi itibari ile davacı için belirlenen 4 yıllık para ödeme süresinin dolmasına rağmen müvekkil için belirlenen 8 yıllık sürenin henüz dolmaması nedeni ile ifa bakımından muaccel olmuş bir borcun bulunmadığını, ihtarname tarihine kadar yapılan nakit ödemelere ve gönderilen mallara davacının herhangi bir itirazının bulunmadığını, itiraza uğramamış belge ve deliller doğrultusunda inceleme yapılması gerekirken bunun aksine davacı tarafın iddiaları doğrultusunda rapor düzenlenmesi ve bu raporun hükme esas alınmasının yerinde olmadığını,

İlk Derece Mahkemesi kararında fiili ödeme gününün ne olduğu gösterilmediğinden hükmün infazında sorunların oluşacağını ileri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından yapılan ödeme karşılığı olarak davalı yanca mal gönderildiğinin ya da davacı yanca yapılan ödemenin iade edildiğinin ispat edilememiş olmasına göre İlk Derece Mahkemesinin kararında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taraflar arasında akdedilen sözleşme gereğince davalıya yapılan ödemenin iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı şirket vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden davalı şirkete yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,