Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/2981 K.2023/6973

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Bankadaki hesaplarından zaman zaman elektronik posta yoluyla talimat verdiğini, ancak bunun akabinde Bankanın imzalı evrak ya da telefonla teyit istediğini, müvekkilinin de teyidi üzerine transferin yapıldığını, 03.10.2016 tarihinde Banka çalışanının müvekkilini arayarak “işlem dekontlarını gönderdiğini, neden tekrar istediğini” sorduğunu, müvekkilinin de “dekont istemediğini, zaten bir talimatının olmadığını” söylediğini, yapılan araştırmada müvekkilinin göndermediği e-posta talimatları ile 28.09.2016 tarihinde 12.000,00 İngiliz Sterlini (GBP),

29.06.2016 tarihinde de 25.000,00 GBP’nin ... firmasına swift yoluyla gönderildiğinin anlaşıldığını, bu işlemlerde Bankanın hiçbir teyit almadığını, aynı tarihlerde müvekkili ile Banka çalışanı arasında telefon görüşmeleri varsa da teyit içermediğini, böylece müvekkilinin e-posta adresinin üçüncü kişilerce ele geçirilmesi sonucu mevduatın farklı hesaplara aktarıldığını,

aslında zararın davalı Bankaya ait olduğunu ileri sürerek toplam 37.000,00 GBP’nin transfer tarihlerinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’un (3095 sayılı Kanun) 4/a maddesi uyarınca GBP’ye uygulanacak en yüksek banka mevduat (Bankanın faizi daha yüksekse o faiz oranı üzerinden) faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde.

28.09.2016 tarihinde davacının her zaman kullandığı e-mail adresinden gelen talimat üzerine aranarak teyit alındığını, 29.09.2016 tarihinde gelen e-mail talimatı üzerine de davacının arandığını, ancak davacı yoğun çalışan çocuk doktoru olduğu için o anda kendisine ulaşılamadığını, müvekkilinin personeli tarafından SMS atıldığını, davacının okundu bilgisini ve 25.000,00 GBP için onay cevabı ilettiğini, 03.10.2016 tarihinde bir e-mail talimatı gönderilmişse de aranan davacının bu ve önceki transferlerden haberinin olmadığı, transferlerden birkaç gün önce e-posta adresi için şifre güncelleme maili aldığı,

gelen link üzerinden şifre değiştirdiği bilgisinin alındığını, olayın Bankanın sistemine ait bir eksiklikten kaynaklanmadığını, müvekkilinin müşterinin mail adresinin kırıldığını (hacklendiğini) bilemeyeceğini, davacının bilgisayarını dış saldırılara karşı korumaktan sorumlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 03.09.2019 havale tarihli bilirkişi raporunun hükme esas alındığı, dava konusu 28.09.2016 ve 29.09.2016 tarihlerinde davacıya ait hesaptan Swift (para transferi) ile toplamda 37.000,00 GBP'nin üçüncü bir şahsın hesabına gönderildiği, banka tarafından bu işlemlerin davacıya ait elektronik posta hesabından gönderilen talimatlara istinaden yapıldığı belirtilmiş ise de.

5411 sayılı Bankacılık Kanunu (5411 sayılı Kanun) ve Bankalar İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik hükümleri gereği gönderilen talimatların usulüne uygun olmayan şekilde işleme tabi tutulduğu, davacıdan bankacılık uygulamaları gereği mutlaka telefon ile ulaşılarak teyit alınması gerektiği, bankanın ikinci bir teyit almadan talimatları işleme aldığı, basiretli bir tacir gibi hareket etmesi beklenen bankanın göstermesi gereken özen yükümlülüğünü yerine getirmediği,

bu durumda bankanın %100 kusurunun bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 37.000,00 GBP’nin dava tarihinden itibaren işleyecek ve 3095 sayılı Kanun gereğince Devlet Bankalarının GBP hesabından açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına uyguladıkları en yüksek faiz oranından işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; olayın müvekkili Bankanın sistemindeki bir aksaklıktan kaynaklanmadığını, davacının mail adresi şifresinin kırıldığının müvekkilince bilinemeyeceğini, raporlar arasında taban tabana zıtlık bulunduğunu, çelişki giderilmeden karar verilemeyeceğini, davacının elektronik posta adresini koruyamamaktan kaynaklanan zararların davalıya yüklenemeyeceğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 5411 sayılı Kanun ve Bankalar İç Sistemleri Hakkında Yönetmelik hükümleri gereği gönderilen talimatların usulüne uygun olmayan şekilde işleme tabi tutulduğu, davacıdan bankacılık uygulamaları gereği mutlaka telefon ile ulaşılarak teyit alınması gerekirken, Bankanın ikinci bir teyit almadan talimatları işleme aldığı, basiretli bir tacir gibi hareket etmesi beklenen Bankanın göstermesi gereken özen yükümlülüğünü yerine getirmediği,

bu hususun davalı bankanın Teftiş Kurulu tarafından düzenlenen raporda da davalı Bankanın Mevduat İzahnamesine göre e-posta yoluyla gönderilen talimatların e-postanın ekinde imzalı talimatın bulunması şartıyla işlemin gerçekleştirilmesi gerektiği belirtildiği halde, bu prosedüre uyulmaksızın üzerinde müşteri imzası bulunmayan talimatın iki şube yetkilisi tarafından imzalanarak talimatın teyidin alındığı belirtilmek suretiyle dış operasyonlar müdürlüğüne gönderilerek para transferi işleminin gerçekleştiği,

gerek ilk gerekse ikinci işlemde müşterinin telefon ile aranmasına rağmen meşgul olduğunu gerekçe göstererek işlemler hakkında kendisiyle net bir şekilde görüşülemediği tespit edilmek suretiyle de belirlendiği, bu durumda bankanın %100 kusurunun bulunduğu, her iki bilirkişi raporunda dava konusu olayın gerçekleşmesine ilişkin maddi vakıaların birbirleriyle örtüştüğü, kusurun belirlenmesinin hakimin takdirinde olması nedeniyle bilirkişi raporları arasında davalı bankanın kusur durumuna ilişkin görüşlerin çelişki olarak kabul edilemeyeceği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf itirazlarının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporlarının birbirlerine taban tabana zıtlık içerdiğini, müşterinin bilgisayarını dış saldırılara karşı koruması gerektiğini, bankaların teknik olarak ilgili bilgisayarı koruyarak müşteri bilgilerinin üçüncü kişilerin eline geçmesine engel olamayacağını, olay öncesi ve sonrası davacının e-posta adresine bir saldırı olup olmadığının, varsa bu saldırı ile ilgili şikayet/ inceleme yapılıp yapılmadığının tespiti gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dava, bankacılık işlemi sebebiyle uğranılan zararın tahsili istemine ilişkindir. Dava konusu talimatların davacının, davalı Bankanın sisteminde kayıtlı e-posta adresi üzerinden gönderildiği, davacının daha önce aynı e-posta adresinden gönderdiği talimatlarla işlem yaptığı taraflar arasında uyuşmazlık dışıdır. Davacı bu e-posta adresinin dava dışı üçüncü kişilerce ele geçirildiğini, davalının başka bir teyit almadan işlem yaptığını ileri sürmüştür.

Her ne kadar davacıdan net bir teyit almadan ve ekinde imzalı talimat bulunmayan e-postaya dayalı işlem yapan davalı Bankanın kusuru sabitse de; mahkemece öncelikle davacının e-posta adresinin nasıl ele geçirildiği hususunda bu konuda uzman bir bilirkişiden rapor alınması, öte yandan davalı Bankanın USB bellekte sunduğu banka çalışanı ile davacı arasında gerçekleşen telefon konuşmalarının dökümünün yapılması, davalı tarafından gönderilen kısa mesaj içeriği ile telefon görüşme kayıtlarının değerlendirilmesi,

bu hususlarda yapılacak değerlendirme sonucunda dava konusu iki ayrı işlem bulunduğundan her iki işlem için davacının müterafik kusurunun bulunup bulunmadığının tespiti ile oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı vekilinin bozma kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,