Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/3239 K.2023/6899

Taraflar arasındaki teminat mektubu bedelinin depo edilmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili banka ile dava dışı asıl borçlu İnta ... Ltd.

Şti. arasında kredi genel sözleşmesi imzalandığını, davalıların sözleşmeyi müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığını, sözleşmeye istinaden asıl borçlu şirkete TOKİ'ye hitaben 13.08.2012 tarihli 580.000,00 TL bedelli teminat mektubu verildiğini ve halen meri olduğunu, borçlu şirket ve kefillerin sözleşmelerden doğan edimlerini yerine getirmemek suretiyle nakit riskini ödemediğini, hesabın kat edilerek mektubun iadesi veya mektup bedelinin depo edilmesi hususunda ihtarname keşide edildiğini,

tebliğe karşın talebin yerine getirilmediğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalılar tarafından toplam 580.000,00 TL'lik teminat mektubu bedelinin bankalarında faiz getirmeyen bir hesapta (teminat mektubunun dava sırasında nakde dönüşmesi halinde tazmin tarihinden itibaren bankanın kısa vadeli kredilere uyguladığı en yüksek faiz oranının %50 fazlası üzerinden gecikme faizi yürütülerek %5 BSMV ile birlikte tahsil edilmesi kaydıyla) depo edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davaya konu genel kredi sözleşmesinde kefillerin depo talebinden sorumlu olduğuna yönelik açık bir düzenleme bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Diğer davalılar, cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı banka ile İnta ... Ltd.

Şti. arasında genel kredi sözleşmesi düzenlendiği, davalıların sözleşmeyi müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığı, sözleşmenin 18/1 maddesinde, bankanın hesapları kesme, borçlara muacceliyet verme ve sözleşmeyi fesih yetkisinin düzenlendiği, asıl borçlu yönünden teminat mektuplarının iadesi ve bedelinin bankaya depo edilmesi hususunun da bu maddede düzenlendiği, kefalet şerhi bölümünde, sözleşmeyi imzalayan kefillerin kefalet vermeyi beyan ve kabul ettikleri koşulların 13 bent halinde sayıldığı, bu bentler arasında teminat mektubunun deposuna ilişkin açık bir hükmün olmadığı,

taraflar arasında düzenlenen kredi sözleşmesinde davacının gayri nakdi krediler için ilave teminat gösterilmesi amacıyla kefillerden depo isteme hakkı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava devam ederken davaya konu teminat mektubunun 536.612,95 TL'lik kısmının 10.10.2018, 43.387,05 TL'lik kısmının ise 14.12.2018 tarihinde nakde dönüştüğünü, buna ilişkin dekontları dosyaya sunduklarını ve mektup bedelinin, nakde dönüşme tarihlerinden itibaren faizi ve BSMV'si ile birlikte tahsilini talep ettiklerini ancak Mahkemece bu taleplerinin dikkate alınmadığını, davaya konu kredi genel sözleşmesinin 18 inci maddesinde “bu sözleşme müddetsiz olmakla beraber,dilediği zaman noter aracılığı ile veya telgrafla veyahut iadeli taahütlü mektupla ihbar etmek sureti ile banka;

cari hesapları kesmek,henüz vadeleri gelmemiş olsa bile vadeli kredi işlemlerinden doğan alacaklarına muacceliyet vermek ve bu surette muaccel kılınan her türlü kredi hesaplarının muacceliyet tarihi itibari ile tespit ve müşteriye tebliğ edilecek bakiyelerinin işlemiş ve ödeme gününe kadar işleyecek faiz komisyon,ücret,masraf,fon kesintisi, vergi ve diğer eklentileri ile birlikte ödenmesini;

teminat mektuplarının iadesini veya bankaya depo edilmesini, istemek hak ve yetkilerine sahiptir" ve yine sözleşmenin 38/3 üncü maddesinde “müşteri kendi lehine veya talebi ile üçüncü şahıslar lehine verilen mektup henüz ödenmemiş veya banka henüz taahinür ettiği miktarı ödemeye davet edilmemiş olsa dahi, teminat mektuplarının muhataplarından istirdadı ile bankaya iade edilmesi veya mektup bedelinin o tarihteki faiz,komisyon,vergi, masraf ve diğer eklentileri ile birlikte nakden veya def'aten bankaya depo edilmesini taahüt eder” denildiğini,

kefalet şerhi başlık maddesinin 12. fıkrasında ise “kefil banka ile müşteri arasındaki kredi genel sözleşmesinin kefaletin niteliğine aykırı olmayan maddelerin tamamının uygulanmasını ve bu maddelerde yer alan hususuları aynen kabul ve taahhüt eder” denildiğini, yukarıda ayrıntılı olarak yazılan sözleşme hükümleri oldukça açık olup müvekkil Banka işbu mektup bedelinin deposunu kefillerden de talep edebileceğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, teminat mektubu bedelinin depo edilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Davacı banka dava dilekçesiyle, teminat mektubu bedelinin davalı kefiller tarafından depo edilmesini, teminat mektubunun dava sırasında nakde dönüşmesi halinde ise tahsilini talep etmiş olup dava aşamasında, davaya konu teminat mektubunun paraya çevrildiği anlaşılmaktadır.

Dairemizin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere gayrinakdi alacakların depo isteminin kefillerden talep edilebilmesi için sözleşmede açık hüküm bulunması gerekmekte olup taraflar arasındaki sözleşmede bu yönde açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle davacı bankanın dava tarihi itibariyle davalı kefillerden depo isteme hakkı bulunmamaktadır.

Davacı banka temyizinde, dava dilekçesiyle, davaya konu teminat mektubunun dava sırasında paraya çevrilmesi halinde tahsilini talep ettiklerini, bu taleplerin kabul edilmemesinin doğru olmadığını belirtmiş ise de yukarıda da belirtildiği üzere davalı kefillere yönelik depo istemi dava tarihi itibariyle haksız olduğundan davaya konu teminat mektubunun dava sırasında paraya çevrilmesi davayı alacak davasına dönüştürmez.

Bu itibarla, davacı vekilinin anılan yöne ilişen temyiz itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı harçtan muaf olduğundan ödediği temyiz ilam harcı ve temyiz başvuru harcının isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,