Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/3333 K.2023/7179

Taraflar arasındaki markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, ticaret unvanı terkini, manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ticaret unvanını da oluşturan “Destek” ibaresini 1983 yılından beri kullanan müvekkili adına aynı esas unsurlu tanınmış markaların tescilli olduğunu, davalının marka olarak tesciline cevaz verilmeyen “Destex” ibaresini müvekkili ile iltibas oluşturacak şekilde kullandığını, www.destekdigital.com ... adı üzerinden faaliyet gösterdiğini, davalının sırf müvekkilinin emeğinden haksız yararlanmak saikiyle hareket ederek “Destek” ibaresini içeren unvanını tescil ettirdiğini, davalının bu eylemlerinin haksız rekabet teşkil ettiğini, müvekkilinin tanınmış markalarından haksız yararlanmasına,

müvekkilinin markalarının ayırt edici karakterinin zarar görmesine neden olduğunu ileri sürerek davalının ticaret unvanının terkinini, bu talep kabul görmezse “Destek” ibaresinin unvandan çıkarılmasını, www.destekdigital.com ... adının iptalini, siteye erişimin engellenmesini, 10.000,00 TL manevi tazminatın ihtarname tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari/ reeskont faizi işletilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı temsilcisi cevap dilekçesinde; davacının tanınmışlık başvurusunun reddedildiğini, “Destek” ibaresinin hizmet sektöründe çok genel ve yaygın kullanıldığını, kimsenin tekeline verilemeyeceğini, kendi sitelerindeki içeriklerin, faaliyet alanlarının, görsellerin tamamen farklılık arzettiğini, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (6769 sayılı Kanun) 19 uncu maddesi uyarınca davacının ibareyi 42. sınıftaki hizmetlerde kullandığını ispatlaması gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “Destek” ibaresinin İngilizce “support” sözcüğü karşılığı olup hizmet sektörlerindeki müşteri desteği, servis desteği hizmetlerinde kullanıldığı, 1998 yılından beri “Destek Patent” ibaresinin davacının ticaret unvanında da yer aldığı, davalının “Destex” ibareli markasının bulunmadığı, ticaret unvanının ise 15.05.2008 tarihinde tescil ettirildiği, davalının ticaret unvanını tescil edildiği şeklin dışında markasal olarak kullanımının davacının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğu,

her ne kadar ticaret unvanının tümüyle terkinini talep edilmişse de ticaret unvanının eki niteliğindeki “Destek” ibaresinin tecavüzü oluşturduğu, bu nedenle unvanın kısmen terkininin yerinde olduğu, davalının ticaret unvanındaki “Destex” ibaresini davacı markası ile iltibas oluşturacak şekilde markasal kullanımının tespit edildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile davalının ticari unvanını markasal kullanarak davacının ticaret unvanına ve marka hakkına tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespitine, men'ine ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, davalının destex ibaresini internette, işyerinde ve emtialarında kullanmasının önlenmesine,

davalının ticaret unvanındaki Destek ibaresinin çıkartılarak sicilden terkinine, davalıya ait www.destexdigital.com isimli ... adının iptaline, takdiren 10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 2006 yılında tescil edilen unvanın 12 yıldır kesintisiz şekilde müvekkilince kullanıldığını, “destexreklam” olarak başlayan internet sitesinin 4 yıldır “destexdigital” şeklinde sürdüğünü, ... süre sessiz kalan davacının müvekkilinin faaliyet alanında iştigal etmediğini, 5 yıldır dijital reklam alanında faaliyet gösterdiğini ispatlaması gerektiğini, “destek” ibaresinin ... bir kişinin tekeline bırakılamayacağını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi raporunda, www.destexdigital.com internet sitesinin güncel hali incelendiğinde, site üzerinde “destex digital” ibareli bir logonun bulunduğu, bu logoda “destex” ibaresinin çok daha büyük yazıldığı, sitenin davalı şirket tarafından işletildiği, sitede yer verilen faaliyet bilgilerinden internet siteleri ve sosyal medya hesapları oluşturma, arama motoru optimizasyonu ve online reklamcılık kanunlarında faaliyet gösterdiği, sitede firma adının bazı yerlerde “Destex Digital” hazı yerlerde ise yalnızca "Destex” şeklinde kullanıldığı,

site üzerindeki kullanımın markasal nitelik taşıdığı, site üzerinden tanıtımı yapılan işlerin 42. sınıftaki bilgisayar hizmetleri ile tasarım hizmetleri kapsamında kaldığı hususların tespit edildiği, davalının bu şekildeki kullanımının davacının markasına tecavüz teşkil ettiğinin anlaşıldığı, davacının ... zamandan beri kullandığı anlaşılan “Destek” markalarına karşılık, davalının “Destek” ibaresini 2006 yılından itibaren unvanında kullanmaya başladığı, davalıya ait “DESTEXREKLAM” marka başvurusunun, davacının itirazları neticesinde reddedildiği, davalının davacı şirketin markasını bilmemesinin de mümkün olmadığı,

davacının "Destex" ibaresinin kullanımı konusunda sessiz kalma yoluyla hak kaybına uğradığının söylenemeyeceği, davalının ... adı ve internet sitesinde “Destex” ibaresini davacı markası ile iltibas oluşturacak şekilde markasal kullanımının söz konusu olduğu, bu yöndeki davalının istinaf sebeplerinin yerinde görülmediği, davalının ticaret unvanının ise 03.11.2006 tarihinde tescil edildiği, o tarihte beri kullanıldığı, bu kullanıma itiraza dair delil sunulmadığı,

yasal dayanağı 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 2 nci maddesi olan “... süreli sessiz kalma suretiyle hak kaybı müessesesine” göre, bir hak ihlali karşısında, hak sahibinin bu ihlali bildiği veya bilebilecek durumda olduğu halde bu hususta karşı tarafta dava açılmayacağı yolunda ... oluşturulduktan sonra, oluşturulan bu güvene aykırı olarak,

ihlal konusu hakka önemli yatırım yapan kişilere karşı ihlali sona erdirmek amacıyla dava açılmasının çelişkili davranış yasağı teşkil edeceği, böyle bir davranışın dürüstlük kuralına aykırı olacağı ve hukuk tarafından himaye edilmeyeceği, bu sürenin belirlenmesinde de dürüstlük kuralının esas alınacağı, bu sürenin Yargıtay uygulamalarında kural olarak beş yıl olarak uygulanmakta iken 6769 sayılı Kanun’un 25 ... maddesinin altıncı fıkrasında da düzenleme yeri bulduğu,

davacının en geç 2011 yılı itibarıyla davalının ticaret unvanından haberdar olduğunun kabulü gerektiği, dava tarihine kadar 5 yıllık sürenin geçtiği, bu süre boyunca davacının davalının ticaret unvanındaki destek kelimesini kullanmasına sessiz kaldığı, hak kaybına uğradığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, davalının, www.destexdigital.com ... adı ve internet sitesinde “Destex” ibaresini markasal kullanarak davacının marka hakkına tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespitine, men'ine ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına,

davalının “destex” ibaresini internette, işyerinde ve emtialarında kullanmasının önlenmesine, davalının ticaret unvanındaki “Destek” ibaresinin ticaret unvanından çıkartılması talebinin reddine, www.destexdigital.com isimli ... adının iptaline, takdiren 10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; “destek” ibaresinin hem müvekkilinin ticaret unvanının ... unsuru, hem de tanınmış markası olduğunu, markanın kullanım yoluyla ayırt edicilik kazandığını, müvekkilinin davalının kullanımını engelleme hakkının bulunduğunu, sessiz kalma yoluyla hak kaybından söz edebilmek için davalının tescilli markası olması ve kesinleşmesi gerektiğini, halbuki taraflar arasındaki husumetin başından beri sürdüğünü, davalının marka başvurusuna müvekkilinin itiraz ettiğini, haksız eylemlerine son vermesi için ihtar gönderdiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin destek ibaresini taşıyan internet sitesini 7 yıldır “destexdigital” olarak kullanmaya devam ettiğini, davacının ... süre sessiz kaldığını, tarafların faaliyet alanlarının farklılık arzettiğini, davacının dijital reklam alanında faaliyet göstermediğini, müvekkilinin “destex digital” ibaresinin tescilini sağladığını, Bölge Adliye Mahkemesinin buna dikkat etmediğini, markasal gücü zayıf olan destek ibaresinin ... kişinin tekeline verilemeyeceğini, karıştırma ihtimalinin bulunmadığını, ... adı için de 5 yıllık sürenin geçtiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, manevi tazminatın tahsili, ticaret unvanının terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 56 ncı maddesi.

3.4721 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi.

4.6769 sayılı Kanun'un 7 nci maddesinin üçüncü fıkrası, 25 ... maddesinin altıncı fıkrası, 155 ... maddesi.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dava, marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, manevi tazminatın tahsili, ticaret unvanının terkini istemine ilişkindir.

Davacının "Destek" ibaresini içeren çeşitli sınıflarda tescilli muhtelif markalarına dayandığı, davalının ise "www.destexdigital.com" ... adlı internet sitesini işlettiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, tensiben verilen ara kararla yapılan bilirkişi incelemesinden sonra ibraz edilen 27.07.2017 tarihli ... kişilik bilirkişi raporunda davalının işlettiği internet sitesinde "internet siteleri ve sosyal medya hesapları oluşturma, arama motoru optimizasyonu (seo) ve online reklamcılık" konularında faaliyet gösterdiği belirtilmiş, davalının internet sitesi üzerinden tanıtımı yapılan işlerin 42. sınıf bilgisayar hizmetleri ile tasarım hizmetleri kapsamında kaldığı, ancak davalının cevap dilekçesi dosyada bulunmadığından yalnızca mevcut durum hakkında detaylıca bilgi toplanarak arz edildiği,

marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet iddiaları karşısında herhangi bir değerlendirmeye girilmediği ifade edilmiş, Mahkemece de bu tespite itibar edilerek karar verilmişse de yapılan araştırma ve inceleme yeterli olmadığı gibi bilirkişi raporundaki değerlendirme de denetime elverişli değildir.

Davalı, internet sitesindeki içeriklerin farklılık arz ettiğini savunmuş, kendisinin dijital reklam ve tanıtım alanında faaliyet gösterdiğini ileri sürmüştür.

Bu durumda Mahkemece, konusunda uzman bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak davalının internet sitesindeki faaliyetlerinin Türkpatent marka sınıflandırma sistemine göre hangi sınıftaki hangi hizmetlerin kapsamında kaldığının belirlenmesi, davalının verdiği bu hizmetlerin davacının hangi markası kapsamında yer aldığının tespiti, bu markayı oluşturan işaret ile davalının markasal kullanım gerçekleştirdiği işaretin karşılaştırılması, bir tecavüzün bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekir.

Öte yandan, Bölge Adliye Mahkemesince davalı şirketin www.destexdigital.com isimli ... adının iptaline de karar verilmişse de davalı vekili Bölge Adliye Mahkemesine gönderdiği 29.09.2020 tarihli dilekçesinde müvekkilinin "destex digital" markasına ait marka tescil belgesinin de Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından verildiğini belirtmiş, tescil belgesini de dilekçe ekine eklemiştir.

Sunulan marka tescil belgesine göre 2018/42988 sayılı "Destex Digital" ibareli markanın 35. sınıf "Reklamcılık ve pazarlama ile ilgili hizmetler, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri" için davalı şirket yetkilisi ... ... adına tescil edildiği anlaşılmaktadır. Davaya konu ... adı da www.destexdigital.com şeklinde olup marka ile uygunluk içermektedir.

İlk Derece Mahkemesince görüşüne başvurulan bilirkişi ise site üzerinde tanıtımı yapılan işlerin 42. sınıfta bilgisayar hizmetleri ile tasarım hizmetleri kapsamında kaldığını bildirmiştir. Bu durumda Türkpatent'ten 2018/42988 sayılı "Destex Digital" ibareli marka ile ilgili işlem dosyasının getirtilmesi, davalının internet sitesindeki kullanımının davacı adına tescilli markalar kapsamında bulunan 42. sınıf hizmetleri mi yoksa 2018/42988 sayılı markanın kapsamında yer ...

35. sınıf hizmetleri mi içerdiğinin belirlenmesi, belirtilen tüm bu hususlarda konusunda uzman bilirkişi heyetinden denetime elverişli bir rapor alınması, ardından 6769 sayılı Kanun'un 155 ... maddesinin de değerlendirilmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar tesisi yerinde olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı vekilin tüm, davalı vekilinin bozma kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.12.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy) (Karşı Oy)

KARŞI OY

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kararın bozulmasına ilişkin ... çoğunluk görüşüne karşıyız.