Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/3459 K.2023/5600

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle değişik gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 03.10.2023 günü hazır bulunan davacı vekili Av. Deniz Cebe ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 25 adet senetten dolayı başlatılan icra takibine davalının dava konusu bonoların zamanaşımına uğradığı yolundaki itirazı üzerine takibin kaldırılmasına karar verildiğini, davalının borca ve imzaya itirazı bulunmadığını, müvekkilinin söz konusu bonolar nedeniyle alacaklı olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 410.769,00 USD'nin (1.158.779,349 TL) faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile davanın genel hükümlere dayalı alacak davası olarak görülmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, davacı ile müvekkili arasında borç ilişkisi bulunmadığını, dava kambiyo senedine dayalı sebepsiz zenginleşme davası olup zamanaşımına uğramış bonoların yazılı delil başlangıcı niteliğinde olduğunu, müvekkilinin davacı şirket ile 2008 yılında satım sözleşmesi yapmak üzere şifahi anlaşma yaptığını, aradaki güven ilişkisine dayanarak davaya konu bonoları miktar ve vade belirtmeden imza atarak davacıya verdiğini, diğer unsurların davacı tarafından doldurulduğunu, arada mal satışı olacağı düşünüldüğünden bonolara "malen" kaydı yazıldığını,

satım konusu malın kalitesi ve fiyatı üzerinde taraflar uzlaşamadığından mal satımı gerçekleşmediğini, bu sebeple temel borç ilişkisi kurulmadığını ve yazılı sözleşme imzalanmadığını, davacı taraf müvekkiline mal teslim etmediği halde bonoları da iade etmediğini, bonoların düzenlenmesinden yaklaşık 5 yıl sonra icra takibine girişildiğini, müvekkilinin davacı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığından davacıya karşı sebepsiz zenginleşmesinin de söz konusu olmadığını, bu hususların tanıkla ve davacının ticari defterlerinin incelenmesi halinde ispatlanacağını, dava miktarına,

faize ve faiz türüne itirazları olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu alacağın kaynaklandığı bonoların zamanaşımına uğradığı, mevcut bonoların yazılı delil başlangıcı statüsünde olduğu, davacının tanıklarının dinlendiği, tanık beyanları ile temel ilişkinin varlığının davacı tarafla ispatlandığı, bonoya dayalı borcun ödendiğinin davalı tarafça ispatlanamadığı, davalı Selahattin Yağız'ın ticari defter tutmadığı, tanık beyanları ile bono mukabili malların davalıya teslim edildiğinin tanıkla ispatlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 21.06.2019 tarihli dilekçede '' Davaya konu bonolar, davalı adına kayıtlı şirketin borcu nedeniyle şahsen sorumlu olmak için düzenlenerek müvekkile verilmiştir.

Davalıya ait şirkete satılan mallar daha çok ihracatta kullanıldığından dolayı ihracat konusunda ilgili kamu kuruluşlarına müzekkere yazıldığında dahi, bu faturaların gümrük ve ihracat kayıtlarına işlendiği ve dolayısıyla müvekkilin mal teslim edimini yerine getirdiği ayrıca görülecektir.'' denildiğini, bu beyanın ikrar niteliğinde olduğunu, ikrar sebebiyle davanın husumetten reddi gerektiğini, davacının davasının muhatabının Yağızsa İç ve Dış Tic. Ltd.

Şti. olması gerektiğini, davacı vekilince dosyaya sunulan faturalar incelendiğinde alıcının dava dışı Yağızsa...Ltd.Şti. olduğunu, malların teslim edildiğine dair bir kayıt içermediğini, müvekkili adına ve imzasına düzenlenmediğini, teslim de edilmediğini, bu sebeple müvekkili ile aralarında temel ilişki bulunmayan davacının davasının husumet yokluğu sebebiyle reddi gerektiğini, bonolarda malen kaydı bulunmakta ise de davacının, müvekkiline sattığı veya teslimini gerçekleştirdiği bir ürün bulunmadığını, bu durumun aksinin davacı tarafça ispat edilmediğini, limited şirket borcundan dolayı şirketin ortağının sorumlu tutulamayacağını,

müvekkilinin herhangi bir şirketin borcuna kefaleti söz konusu olmadığını, malen ibareli bonoların müvekkili tarafından imzalanmış olmasının, gerçek kişinin davacıdan bir mal aldığını ortaya koyacağını; ancak davacının, müvekkiline sattığı, teslim ettiği bir ürün olmadığını, davacının ticari defterleri incelenmeden hüküm kurulmasının isabetsiz olduğunu, tanık beyanlarının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, temel borç ilişkisi olduğuna dair delil niteliğinde olmadığını, ıslah dilekçesinde tanık deliline dayanmayan davacının tanık dinletemeyeceğini,

zamanaşımı sebebiyle davanın reddi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu senetlerin davalı tarafından dava dışı Yağızsa Ltd.

Şti.'nin borçları karşılığında davacıya verildiği her iki tarafın da kabulünde olduğundan davacı ile davalı arasında üçüncü kişinin fiilini taahhüt sözleşmesi yapıldığının ve dava konusu senetlerin bu sözleşme kapsamında verildiğinin kabulü gerektiği, üçüncü kişinin fiilini taahhüt sözleşmesi, taahhüt edeni bizzat borç altına sokan bir sözleşme olduğundan taraflar arasındaki temel ilişkinin üçüncü kişinin fiilini taahhüt sözleşmesi olduğu, davalının dava dışı şirketin borçlarını davacıya karşı üstlenmiş olduğu,

bu nedenle davacının davalıdan alacak talebinde bulunma hakkına sahip olduğunun kabulü gerektiği, Mahkemece davanın bu gerekçe ile kabulü gerekirken davacı tarafça davalıya mal tesliminin ispatlandığı gerekçesi ile kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun hükmün gerekçesine yönelik olarak kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın açıklanan gerekçe doğrultusunda kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek ve müvekkilinin dava konusu senetleri garanti taahhüdü kapsamında verdiğine dair kabulleri bulunmadığını, davacı şirketin ticari defterlerinin incelenmesini talep ettiklerini, müvekkilinin dava dışı şirketin borcuna kefaleti bulunmadığını, Bölge Adliye Mahkemesinin garanti, üçüncü kişinin fiilini taahhüt görüşüne katılmadıklarını, üçüncü kişinin fiilini taahhüt olsa dahi 2008 tanzim tarihli senetlerin üzerinden yaklaşık olarak 14 yıl geçtiğini, müvekkilinin borçlu şirketin hangi borcuna ve ne kadar süre ile taahhüt verdiğinin irdelenmediğini, Bölge Adliye Mahkemesinin bu kabulünün herhangi bir somut delile dayanmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, zamanaşımına uğramış senetlerden dolayı davacının davalıdan alacaklı olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 732 nci maddesi, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 110 uncu maddesi (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 128 inci maddesi).

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalıdan alınara davacıya verilmesine,

Alınmadığı anlaşılan 79.156,22 TL temyiz ilam harcı ile 1.330,20 TL temyiz başvuru harcının HMK 339 uncu maddesi gereğince karar kesinleştiğinde adli yardımdan yararlanan temyiz eden davalıdan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,