Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/3507 K.2023/166

Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın davalılar ... ve Yimpaş Yozgat İht. Mad. Paz. ve Tic. A.Ş. yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalılar ... ve Yimpaş Yozgat İhtiyaç Maddeleri Paz. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 10.01.2023 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Yimpaş Grubu yöneticilerinin 1990’lı yıllardan itibaren yatırılan paranın her istendiği an geri ödeneceği ve karşılığında yüksek faiz verileceği garantileri ile binlerce kişiden para topladığını, müvekkilinden de 30.03.2005 tarihli, üzerinde “...

Hisse Senedi Devir ve Kabul Sözleşmesi” ibareli makbuz karşılığında 30.855,00 euro tahsil edildiğini, müvekkilinin parasını geri almak istediğinde şirket yetkililerinin yine paranın faizi ile birlikte geri ödeneceğine dair güvence verip ileri tarihler göstererek sürekli oyaladıklarını, bilahare ödeme talebinin reddedildiğini, para toplama faaliyetinin mevduat kabulü niteliği taşıdığını, ancak banka ve özel finans kurumlarınca mevduat kabul edilebileceğini, davalıların hukuka aykırı aracılık ve izinsiz halka arz faaliyetinde bulunduklarını, hukuken müvekkilinin şirket ortağı yapılamayacağını, şirket defterlerinin usulüne uygun tutulmadığını,

bu hususta da yöneticiler için verilen mahkumiyet kararının kesinleştiğini, davalı ...’ın da sorumlu olduğunu ileri sürerek müvekkilinin davalı şirketle kurulmuş geçerli bir ortaklığın bulunmadığının tespitini, 30.855,00 euro karşılığı 55.540,00 TL’nin en yüksek ticari faizi ile birlikte iadesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacının Yimpaş Yozgat İht. Mad. Paz. Tic. A.Ş.’nin 617 hisse ile ortağı olduğunu, diğer davalı şirkette bir ortaklığının bulunmadığını, kimseye kâr taahhüt edilmediğini, iradeyi bozan sebeplere dayanılarak açılan davaların engelin kalktığı andan itibaren derhal ve en geç işlem tarihinden itibaren bir yıl içinde açılması gerektiğini, zamanaşımının gerçekleştiğini, anonim şirket ortaklarının koydukları sermayeyi geri isteyemeyeceklerini, şirketlerin de kendi hisselerinin temellük sonucunu doğuracak işlemleri yapamayacaklarını, müvekkili ...’a karşı açılan davanın husumetten reddinin gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A.Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin 02.05.2019 tarih, 2018/121 E. ve 2019/236 K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne, davalılardan Yimpaş Holding A.Ş. yönünden husumet nedeniyle usulden red kararının temyiz edilmeksizin kesinleşmesi sebebiyle aynı hükmün tekrarı ile bu konuda tekrardan hüküm tesisine yer olmadığına, diğer davalılar Yimpaş Yozgat İhtiyaç A.Ş. ve ... yönünden ise talebin kısmen kabul, kısmen reddine, taraflar arasında geçerli bir ortaklık ilişkisinin kurulmadığının ve kurulan yatırım ilişkisinin hükümsüzlüğünün tespitine,

30.855,00 euro karşılığı 55.193,42 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile adı geçen davalılar Yimpaş Yozgat İhtiyaç A.Ş. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, karar davalılar ... ve Yimpaş Yozgat İhtiyaç Maddeleri Paz. ve Tic. A.Ş. vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 19.02.2020 tarih, 2019/4561 E. ve 2020/1796 K. sayılı kararı ile yürürlüğe giren Yasa'nın değerlendirilmesi yönünden Mahkeme kararı bozulmuş, temyiz itirazları incelenmemiştir.

C.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında sahih bir ortaklık ilişkisinin kurulmadığı, davalı şirketin ve yetkililerin, primli pay senedi çıkarma yetkisi olmaksızın nominal değerin üzerindeki bedel üzerinden “hisse senedi talep formu” ve “hisse devir kabul sözleşmesi” adlı belgeler ile yüksek kâr ve istenildiği zaman para iadesi vaadi ile şeklen ortak görünen gerçek kişilerin iradesini fesada uğratma yönündeki haksız eylemlerinden ötürü, davacının vaki zararından haksız fiil hükümleri çerçevesinde sorumlu olduğu, zamanaşımı def'inin kabul görmediği,

davalı şirketlerin pay sahibi sayısı nedeniyle payları halka arz olunmuş sayılan halka açık ortaklık statüsünde olduğu, ancak söz konusu şirketlerin paylarının borsada işlem görmediği, davalı şirketlerin anılan Kanun kapsamına girmediği,

Yasa hükmünün dava konusu uyuşmazlıkta uygulanamayacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalılardan Yimpaş Holding A.Ş. yönünden husumet nedeniyle usulden red kararının temyiz edilmeksizin kesinleşmesi sebebiyle aynı hükmün tekrarı ile bu konuda tekrardan hüküm tesisine yer olmadığına, diğer davalılar Yimpaş Yozgat İhtiyaç A.Ş. ve ... yönünden ise talebin kısmen kabul, kısmen reddine, taraflar arasında geçerli bir ortaklık ilişkisinin kurulmadığının ve kurulan yatırım ilişkisinin hükümsüzlüğünün tespitine,

30.855,00 euro karşılığı 55.193,42 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile adı geçen davalılar Yimpaş Yozgat İhtiyaç A.Ş. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A.Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde davalılar ... ve Yimpaş Yozgat İht. Mad. Paz. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar ... ve Yimpaş Yozgat İht. Mad. Paz. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle.

7194 sayılı Dijital Hizmet Vergisi ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun (7194 sayılı Kanun) ile eklenen geçici madde uyarınca müvekkilleri hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketlerin pay sahibi sayısı nedeniyle payları halka arz olunmuş sayılan anonim ortaklık olduğunun ortada olduğunu, hiçbir şirketin borsada işlem görme zorunluluğunun bulunmadığını, yürürlüğe giren Kanun'da yer alan “ve payları borsada işlem gören” ibaresinin eşitliği ortadan kaldırdığını, ibarenin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması gerektiğini,

davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, Mahkemenin mantığının zamanaşımı kurumunu işlevsiz hâle getirdiğini, davacının müvekkili şirketin ortağı olduğunu, haksız fiil şartlarının gerçekleşmediğini, müvekkilleri hakkında dolandırıcılık ya da nitelikli dolandırıcılık suçlarından kesinleşen bir mahkeme kararının bulunmadığını, müvekkili ...’ın sorumlu tutulamayacağını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme: Uyuşmazlık, davacının, davalı şirketlerde geçerli bir ortaklığının bulunup bulunmadığı, ödediği parayı iade alıp alamayacağı, davalıların haksız fiil nedeniyle sorumlu tutulup tutulamayacakları, hak düşürücü süre ile zamanaşımı sürelerinin geçip geçmediği, davalı şirketlerin pay sahibi sayısı nedeniyle payları halka arz olunmuş sayılan halka açık ortaklık statüsünde olup olmadığı, paylarının borsada işlem görüp görmediği, 7194 sayılı Kanun'un 41 inci maddesi kapsamına girip girmedikleri noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 1.818 sayılı Borçlar Kanunu'nun (818 sayılı Kanun) 41, 55 ve 60 ıncı maddeleri ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6762 sayılı Kanun) 321 ve 336 ncı maddeleri.

2.Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun (YİBHGK) 22.04.2022 tarih, 2021/7 E. ve 2022/2 K. sayılı kararı.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve paranın yatırılma tarihi ile dava tarihi arasında uzamış ceza zamanaşımı süresinin dolmamış olmasına göre, davalılar ... ve Yimpaş Yozgat İhtiyaç Mad. Paz. ve Tic. A.Ş. vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar ... ve Yimpaş Yozgat İhtiyaç Mad. Paz. ve Tic. A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edene yükletilmesine,

Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalılar ... ve Yimpaş Yozgat İhtiyaç Maddeleri Paz. ve Tic. A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,