Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/3524 K.2023/741

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön inceleme neticesinde;

Tebligatların nasıl yapılacağı 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nda düzenlenmiştir. 7201 sayılı Kanunun 10. maddesinin 1. ve 2. fıkraları. "Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa, bilinen en son adresinde yapılır. Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması halinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi bilinen en son adresi olarak kabul edilir tebligat buraya yapılır." hükümlerini içermektedir.

Aynı Kanunun "Tebliğ İmkansızlığı ve Tebellüğden İmtina başlıklı 21. maddesinde ise muhatabın adresinde bulunmaması halinde yapılacak işlemler ve bu kapsamda 21. maddenin 1. fıkrasında muhatabın adresten geçici olarak ayrılmış olması (işe gitme gibi) halinde tebligat usulü, 2. fıkrasında ise mernis adresine tebligat usulü düzenlenmiştir.

Bu yasal düzenlemeler kapsamında tebligatın öncelikle bilinen adrese çıkartılması, bu adreste yapılamayarak iade edilmesi halinde ise (adresten ayrılma gibi) mernis adresine çıkartılması gerekmektedir. Tebligat Kanunu’nun 10. maddesine eklenen ikinci fıkrasında gerçek kişilere yapılacak tebligatla ilgili olarak iki aşamalı bir yol benimsenmiştir. Bilinen adresin muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi ve başka bir adresi olması arasında fark bulunmamaktadır.

Bilinen adrese çıkarılan tebligatın bila tebliğ iade edilmesi halinde, muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine Tebligat Kanunu’nun 21. maddesinin 2. fıkrasına göre çıkarılacaktır.

Hem kanun metninde hem yasanın uygulanmasını gösteren yönetmelikte ve hem de madde gerekçesinde muhatabın sadece adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresinin bilinen adres olarak bildirilmesi halinde doğrudan Tebligat Kanunu’nun 21. maddenin 2. fıkrasına göre tebligat yapılacağı açıklamasına yer verilmemiş, bilakis bildirilen adrese tebligat yapılamaması halinde 2. fıkraya göre tebligat yapılacağı önemle vurgulanmıştır.

Adrese kayıt sistemindeki adres, tebligat yapılamayacağı açıkça anlaşılan bir adres olmadığı için, öncelikle normal bir tebligat çıkartılarak Tebligat Kanunu’nun 21. maddenin 1. fıkrasında ve Tebligat Yönetmeliği’nin 30. maddesinde muhatap lehine olan araştırmalar yapılarak tebligatın kendisine ulaşması ve bilgilendirme işleminin yerine getirilmesi gerekir.

Şu halde; 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 21. maddesine göre tebligat yapılmasında dikkat edilmesi gereken husus; davalının tebligat adresinden geçici olarak mı ayrıldığı, yoksa sürekli olarak mı ayrıldığı konusunun netleştirilmesidir. Muhataba çıkan tebligat evrakında belirtilen adres, aynı zamanda adres kayıt sistemindeki adresi ise bu durumda; belirtilen adresten geçici olarak ayrılmışsa; Tebligat Kanunu 21/1.madde hükümlerine göre, sürekli olarak ayrılmışsa Tebligat Kanunu 21/2. madde hükümlerine göre tebligat yapılacaktır.

Somut olayda, mahkeme ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının tebliği için davalı ...'e ait " Budak Köyü Lice/ Diyarbakır " adresine gönderilen tebligatların Tebligat Kanunu’nun 21//1 maddesine göre isimden imtina eden komşu beyanına göre köyden ayrıldığı belirtilerek muhtara tebliğ edildiği bu suretle yapılan tebligatların udule uygun olmadığı görülmektedir.

Bölge Adliye Mahkemesince yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler doğrultusunda; davalı ...'e ait adres kayıt sistemindeki adreslerine öncelikle normal tebligat çıkarılması, bu tebligatın iade edilmesi halinde ise mernis şerhi verilerek Tebligat Kanunu’nun 21/2 maddesi uyarınca usulüne uygun şekilde tebligat yapılarak, usul ekonomisi de gözetilerek yeniden geri çevirme yapılmasına neden olunmayacak ve yargılamanın uzamasına sebebiyet verilmeksizin titizlikle eksikliklerin giderilmesi için dosyanın çevrilmesi gerekmiştir.

Bu itibarla sözü geçen eksiklikler giderildikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesi gerekir.