Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/3563 K.2023/7574

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Kanola ürününü sigorta yaptırmak için davalının acentesine başvurduğunu, davalı şirket tarafından 02.05.2019 tarihinde başvurunun onaylandığını, sigorta konusu olan kanola ürününü tarlaya ekildiğini, 01.05.2019 tarihinde eksperler tarafından dolu hasarı bulunmadığının tespit edildiğini, ancak 02.05.2019 tarihinde müvekkilin de ürünün ekili bulunduğu tarlaya dolu yağması sebebiyle ürünün zarar gördüğünü, bu zarar sebebiyle müvekkili tarafından yapılan başvurunun poliçenin 08.05.2019 tarihinde yapıldığından bahisle reddedildiğini,

sigorta şirketinin yeterli eksper bulundurmaması ve poliçe talebinin onaylanmasına rağmen poliçenin bastırılmamasının müvekkiline ait bir kusur olmadığını, meydana gelen zarardan sigorta şirketinin sorumlu olduğunu ileri sürerek şimdilik 20.000,00 TL maddi tazminatın 08.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tazmin ve tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; 5363 numaralı Tarım Sigortaları Kanunu’nun 4 üncü maddesi uyarınca hasar ödemelerinin Tarım Sigortaları Havuz İşletmesi A.Ş. tarafından yapıldığını, davacının husumetini Tarım Sigortaları Havuz İşletmesi A.Ş.'ye yöneltmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafça dava dilekçesi ekinde sunulan bitkisel ürün sigortası poliçesi başlangıç tarihinin 08.05.2019 olarak belirtildiği, davacının ise 02.05.2019 tarihinde meydana gelen dolu hasarına ilişkin tazminat ödemesi talep ettiği, poliçe başlangıç tarihinde ... bölgesinde yağış bulunmadığı, poliçe başlangıç tarihinden önce meydana gelen hasarla ilgili olarak sigorta şirketinin sorumlu tutulamayacağı, davacının davasında haklı olduğunun ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece eksik inceleme yapılarak karar verildiğini, zira dosya içerisinde ... Meteoroloji Müdürlüğüne müzekkere yazılarak 02.05.2019 tarihi itibariyle dava konusu parselin bulunduğu bölgede dolu yağışı olup olmadığı hususu araştırılmadan karar verildiğini, dosya içerisinde tanık olarak dinlenen tanıkların müvekkilin parseline komşu parseller olduğunu, bu parsel sahiplerine dolu yağışı sebebiyle bir ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılmadan karar verildiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek yerel mahkemece verilen davanın reddine ilişkin kararın ortadan kaldırılarak davanın kabulünü istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının da kabulünde ve iddiası kapsamında olduğu üzere 08.05.2019 sigorta başlangıç tarihinden önce 02.05.2019 günü zararın gerçekleştiğinin kabulü durumunda dahi zararın poliçe teminat kapsamına girmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekraren kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, tarım sigorta poliçesi kapsamında tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2. 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu'nun (5363 sayılı Kanun) 4, 9 ve 14 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme Dava, Tarsim Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta Poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu ile üreticilerin bu kanunda belirtilen riskler nedeniyle uğrayacağı zararların tazmin edilmesi amacıyla tarım sigortaları uygulamasına geçilmiştir. Kanunun tamamı değerlendirildiğinde tarım sigortaları ile ilgili sistem, normal sigortalardan oldukça farklılıklar arz etmektedir.

Özellikle yapılan tarım sigortaları karşılığında sigorta şirketi tarafından sigorta ettirenlerden tahsil edilen primlerin tamamı Tarım Sigortaları Havuzuna aktarılmaktadır. Sigorta şirketlerinin tahsil ... de aktarmadığı primler bakımından havuzun primlerin aktarılması talebi, kamu alacağı niteliğinde kabul edilmiş, kamu alacaklarının tahsilini düzenleyen kanun hükümlerine tabi kılınmıştır.

Tarım sigortaları düzenlemesinin asıl amacı, üreticilerin zararlarını karşılamak, ... vadeli gelir istikrarına kavuşmalarını temin etmek, ekonomik ve sosyal bakımından toplumsal katkılar sağlamaktır. Bu yönüyle kamu düzenini ilgilendiren sigorta türü olduğunu söylemek mümkündür.

Tarım sigortalarının işleyişinde ... unsur Tarım Sigortaları Havuzudur. 5363 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinde bu Havuzun işletilmesine ilişkin iş ve işlemlerin, Havuza katılan ... şirketlerinin eşit oranda pay sahibi olacağı anonim şirket statüsünde kurulacak şirket tarafından yürütüleceği hükme bağlanmıştır. Aynı hükümde tazminat ödemeleri dahil olmak üzere şirketin görevleri sayılmıştır. Anılan Kanunun 14 üncü maddesinde de sigorta şirketlerinin, tarım üreticileri ile tarım sigorta sözleşmelerini kendi adlarına akdedecekleri, prim ve risklerin tamamını Havuza devredecekleri ve sözleşmeleri Havuz tarafından belirlenen standart poliçeler üzerinden yapacakları düzenlenmiştir. Bu Kanun çerçevesinde Havuzu işletmek üzere Tarım Sigortaları Havuz İşletmesi A.Ş. (TARSİM) kurulmuştur.

Somut olayda davacı, bu havuzun ortağı olduğu anlaşılan davalı ile Tarsim Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortaları Poliçesi düzenlemiştir. Bu sigorta poliçesinden dolayı tazminat ödemek yükümlülüğü TARSİM'e aittir. Ancak, dava dilekçesinde davalı ...Ş. olarak gösterilmiştir. Dava dilekçesi içeriğinde de anılan poliçe dolayısıyla tazminat istendiği açıklanmıştır.

Bu durum karşısında, davacının temsilcide hataya düştüğü kabulü ile tarım sigortalarının niteliği, düzenlenen poliçe, dava dilekçesinin bir bütün olarak değerlendirilmesi, usul ekonomisi ve davacının dava etmek istediği tüzel kişiliğin poliçeyi düzenleyen sigorta şirketinin de ortağı bulunduğu havuz işleteni Tarsim A.Ş. olduğu dikkate alınıp, dava dilekçesinin bu tüzel kişiliğe tebliği ile işin esasına girilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davacı vekilinin tüm itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,