Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/3934 K.2023/6115

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen dava tazminat davası olup, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak asıl davada davalı ... Donatanı Navigatıon Marıtıme Bulgare-PLC İzafeten acentesi Balkan And Black Sea Denizcilik Limited ve Shıpka Gemisi Kaptanı Vladımır Ilıev tarafından ve duruşmasız olarak asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi.

Duruşma için belirlenen 24.10.2023 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp, hazır bulunan asıl ve birleşen davada davacı vekili Avukat Ayşe Ümit Yeğenoğlu, birleşen davada davalı M/T Merıom Hope Gemisi donatanı, ...., M/T Merıom Hope Gemisinin Kaptanı vekili Avukat Merve Kayakökü, asıl davada davalılar Bulgar Bayraklı Shıpka Gemisi Donatanı izafeten Balkan Ant Black Sea Denizcilik Ltd. ve Shıpka Gemisi Kaptanı Vladımırı Ilıev vekili Avukat Cem Karavelioğlu dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili asıl ve birleşen davada, 07.11.1999 tarihinde İstanbul Boğazında seyir halinde iken, İstanbul Liman Sahası Ahırkapı açıklarında SHİPKA, SEMELE ve MERİOM HOPE gemilerinin kazaya karıştığını, kaza sonrası SEMELE gemisinin battığını, içindeki yakıt, yağ ve demir yükünün çevreye zarar verdiğini, zarardan davalıların sorumlu olduğunu ileri sürerek, 3.600.000 USD'nin faiziyle birlikte asıl ve birleşen davada davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Asıl ve birleşen davada davalılar vekilleri, olayın meydana gelmesinde müvekkillerinin kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, talep edilen zarar tutarının dayanağının bulunmadığını, ayrıca fahiş olduğunu savunarak, asıl ve birleşen davanın reddini istemişlerdir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 18.03.2014 tarih, 2005/76 E. ve 2014/124 K. sayılı kararı ile asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın zamanaşımını nedeniyle reddine karar verilmiş, davacı vekili ve davalı Shipka Gemisi Donatanı Navigation Maritime Bulgare PLC'ye izafeten acentesi Balkan And Black Sea Denizcilik A.Ş. vekili kararı temyiz etmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Dairemizin 24.11.2015 tarih, 2014/17985 E. ve 2015/12485 K. sayılı kararıyla gerekçeli kararın infazda tereddüte neden olmayacak şekilde düzenlenmesi gereğine işaret edilerek yerel mahkeme kararı bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 08.11.2017 tarih, 2017/219 E. ve 2017/359 K. sayılı kararı ile kaptan bulunan davalı Demitrios Vrakas ile davalı Viladimir Georgiev Iliev hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine,

davalı SEMELE gemisi donatanı Medima Shipping SA ile 2 no.lu davalı ... donatını Navigation Maritime Bulgare PLC hakkında açılan davanın kısmen kabulü ile 2.696.360 USD'nin 07.11.1999 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi gereğince işleyecek faizi ile birlikte davalılardan SEMELE gemisi donatanının bu tutarın 674.090 USD'sinden SHIPKA gemisi donatanının ise 2.022.270 USD sinden sorumlu olmak üzere bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine,

birleşen davada M/V MERİOM HOPE gemisi donatanı Gold Marıtıme Ltd ile gemi işleteni Overseas Marıtıme ve Carıerrıers SA hakkındaki davanın esastan, davalı gemi kaptanı Aste Armondo hakkındaki davanın ise pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, asıl ve birleşen davada davacı vekili ile asıl davada davalı ... donatını Navigation Maritime Bulgare PLC vekili temyiz etmiştir.

D. İkinci Bozma Kararı

Dairemizin 10.10.2019 tarih, 2018/1312 E. ve 2019/6406 K. sayılı kararıyla yargılama sırasında 29.11.2000 tarihinde vefat ettiği anlaşılan asıl davada davalı Dimitrios Vrakas'ın veraset belgesiyle saptanacak mirasçılarının davada davalı sıfatıyla yer almalarının sağlanması gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarih ve numarası verilen karar ile asıl ve birleşen davada, Belize bayraklı 5945 grostonluk Semele isimli kuru yük gemisi ile Bulgar bayraklı 16166 grostonluk Shipka isimli kuru yük gemisinin 07.11.1999 tarihinde saat 12:30 civarında Ahırkapı Feneri açıklarında çatıştıkları, çatmanın etkisi ile Semele gemisinin içinde bulunan 6535 metrik ton çubuk - kangal demir yükü ve yakıtı ile birlikte battığı, batık geminin halen deniz altında olduğu,

çevreye korozyona dayalı olarak zarar vermeye devam ettiği, haksız eylem devam ettiği sürece zamanaşımının kesilmeyeceği, 2872 sayılı Çevre Kanunu (2872 sayılı Kanun) 28 inci madde kapsamında kirleten açısından tehlike sorumluluğu düzeyinde bir sorumluluk rejimi kabul edildiği, 2872 sayılı Kanun 2 nci maddesi gereğince gemi kaptanı da kirleten sıfatına sahip olduğundan, aynı Kanun'un 28 inci maddesi hükmü gereğince çevre zararından sorumlu olduğu, eylemleri ile doğan zarar arasında illiyet bağı bulunan SEMELE ve SHİPKA gemileri donatanlarına ait olduğu,

618 sayılı Limanlar Kanun'un (618 sayılı Kanun) 7 nci maddesine göre hangi durumlarda batığın çıkarılması gerektiğinin belirlendiği, buna göre batığın deniz trafiğine engel olmadığı, potansiyel çok ciddi çevre kirliliği (radyasyon gibi) riskinin taşımadığı, deniz dibi yapılarına zarar verme riskinin bulunmadığı, batığın tarihi ya da bilimsel bir öneminin olmadığı,

bu suretle batığın çıkarılması için gerekli masraflara yönelik talebin reddi gerektiği, denize karışan petrol ürünü ve yağlama yağının toplam 135,28 ton olduğunu, International Petroleum Industry Environmental Conservation Association (IPIECA) tarafından tavsiye edilen bedele göre tonu 12.000,00 USD hesabı ile 1.623,260 USD kalıcı hasar doğduğu,

etkilenecek su ürünü miktarına göre 528.205,00 TL (1.073,000 USD) zararın ilavesi suretiyle talep edilebilir toplam zararın 2.696.360,00 USD olduğu gerekçesiyle asıl davanın davalılar, Semele gemisi donatanı Medima Shipping SA, Shıpka Gemisi Donatanı Navigatıon Marıtıme Bulgare-PLC ve Shıpka Gemisi Kaptanı Vladımır Georgıev Ilıev hakkında ki davanın kısmen kabulüne ile 2.696.360 USD'nin 07.11.1999 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/A maddesi gereğince işleyecek dolar faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine,

davalısı Dimitros Vrakas ve mirasçıları hakkında ki davanın tefrikine karar verildiğinden bunlar yönünden karar verilmesine yer olmadığına, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davacı vekili ile asıl davada davalı ... Donatanı NAVİGATION MARITIME BULGARE-PLC İzafeten acentesi BALKAN AND BLACK SEA DENİZCİLİK Limited ve SHIPKA Gemisi Kaptanı VLADIMIR ILIEV vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Asıl ve birleşen davada davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; asıl davada batığın çıkarılmasına ilişkin taleplerinin reddi kararının doğru olmadığını, batığın İstanbul Boğazından uzaklaştırılmasının ekolojik öneme sahip olduğu, bilirkişi raporlarında çelişki olduğu, hesaplamaya ilişkin itirazlarının değerlendirilmediğini, birleşen davaya konu gemi donatan ve kaptanının da olayda kusurlu olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Asıl davada davalı ... Donatanı NAVİGATION MARITIME BULGARE-PLC İzafeten acentesi BALKAN AND BLACK SEA DENİZCİLİK Limited ve SHIPKA Gemisi Kaptanı VLADIMIR ILIEV vekili yargılamada usul hataları yapıldığını, müvekkillerinin oluşan zarardan sorumlu tutulamayacağını, bilirkişi raporlarında çelişki olduğu, hesaplamaya ilişkin itirazlarının değerlendirilmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl ve birleşen dava, kaza sonucu batan geminin çevreye verdiği zarardan kaynaklanan tazminat istemine ilişkin

2. İlgili Hukuk 1. 2872 sayılı Kanun 2 nci, 3 üncü, 28 inci madde.

2. 618 sayılı Kanun 7 nci madde.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, asıl ve birleşen davada davacı vekili ile asıl davada davalı ... Donatanı Navigatıon Marıtıme Bulgare-PLC İzafeten acentesi Balkan And Black Sea Denizcilik Limited ve Shıpka Gemisi Kaptanı Vladımır Ilıev vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple; Asıl ve birleşen davada davacı vekili ile asıl davada davalı ... Donatanı Navigatıon Marıtıme Bulgare-PLC İzafeten acentesi Balkan And Black Sea Denizcilik Limited ve Shıpka Gemisi Kaptanı Vladımır Ilıev vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin asıl davada davacı ve davalılardan ayrı ayrı alınarak yekdiğerine verilmesine,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin birleşen davada davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Asıl ve birleşen davada davacı harçtan muaf olduğundan, harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,