Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/4128 K.2024/50

2- Genpower Jeneratör Sanayi ve Ticaret A.Ş. İFLAS İDARE MEMURLARI :1-... 2-... 3-... vekili Avukat ...

İLK DERECE MAHKEMESİ

Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI

2018/175 E., 2018/564 K.

Taraflar arasındaki çekin zayi nedeni ile iptali kararının kaldırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; mahkemenin 2016/71 E., 2016/550 K. sayılı ilamı ile zayi olduğu gerekçe gösterilerek iptaline karar verilen çekin müvekkilinin zilyedliğinde bulunduğunu, zayi olma durumunun söz konusu olmadığını, davacının düzgün bir ciro silsilesi ile hamil konumuna geldiğini ileri sürerek çek hakkında verilmiş olan iptal kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; çekin süresinde bankaya ibraz edilmediğini, çek vasfını yitirdiğini, 3 kez ilan yapıldığını bu durumda davacının iyi niyetli olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemelerinin 2016/71 E., 2016/550 K. sayılı dosyasında davacı MK Endüstriyel Ürünler Sanayi İç ve Dış Ticaret Ltd.

Şti.'nin hasımsız olarak açtığı davada, niza konusu olan çek de dahil 3 adet çekin zayi olduğunu ileri sürerek iptallerine karar verilmesini istediği, niza konusu edilen çeklerin ibraz edilmemesi karşısında, zayi oldukları (kayıp edildikleri) kabul edilerek, iptallerine karar verildiği, anılan dosyada hüküm verildikten sonra davacı ... iptaline karar verilen çeklerden, muhatabı Yapı Kredi Bankası Sincan Organize Sanayi Şubesi, keşidecisi Genpower Jeneratör Sanayi ve Ticaret A.Ş. olan 31.12.2017 keşide tarihli ve 1.600.000,00 euro bedelli olanın kendi uhdesinde olduğu, zayi olma durumunun söz konusu olmadığını bildirerek,

mahkemelerinin iptal kararının iptali istemiyle iş bu davayı açtığı, davacının sunduğu nizalı çek aslının tetkikinde; geçerli bir ciro silsilesinin bulunduğu, mahkemelerinin 2016/71 E., 2016/550 K. sayılı ilamı ile iptaline karar verilen çeklerden olduğu anlaşılmakla mahkemelerinin anılan ilamının nizalı çek ile ilgili kısmının iptaline karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı Müflis Genpower Jen. San. ve Tic.

A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın ikinci alacaklılar toplantısının on gün sonrasına kadar bekletilmesi gerektiğini, bu hususun mahkemece dikkate alınmadığını, müvekkili hakkında iflas kararı verildiğini, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davaya konu çekte müvekkilinin keşideci olduğunu ve diğer davalı tarafından çekin iptaline ilişkin davanın açıldığını, çekin davacı tarafından dava dışı Akbank Fulya şubesine ciro edildiğini, davacının yetkili hamil olmadığını,

müvekkilinin dahli olmayan bir süreçte yine müvekkilinden kaynaklanmayan sebeplerden ortaya çıkan nizalar nedeniyle müvekkil aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalılardan Genpower Jeneratör iflas etmiş olup müflisin taraf olduğu işbu dava hakkında iflas kararı kesinleşmeden hüküm kurulmasının doğru olmadığını, yerel mahkemece davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu, davalılar davanın açılmasına sebebiyet vermemiş olup davalılar aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin mümkün olmadığını, dava konusu çekin nerede olduğu hakkında mahkemece ilan yapıldığı ancak bulunamadığından zayi kararı verildiğini,

çek iptali davası aşamasında ibraz edilmeyen çekin 2 yıl geçtikten sonra davacıda bulunmasının kötü niyetin göstergesi olduğunu, dava konusu çekin davacı tarafından Akbank Fulya Şubesine ciro edildiğini, davacı yetkili hamil olmadığından taraf sıfatı bulunmadığını, müvekkili şirkete husumet yöneltilmesi mümkün olmayıp davanın reddi gerektiğini, davacı ile müvekkili arasında bir ticari ilişki bulunmamakta olup dava konusu çekin müvekkili şirket tarafından davacıya teslim edilmediğini ve cirolanmadığını, dolayısıyla çekin akıbetinin müvekkili şirketçe bilinmemesi,

kaybolan çekler hakkında zayi kararı alınmasının olağan olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, davacının çekin yetkili meşru hamili olduğu, davacı hakkında resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarından dolayı açılmış bir soruşturma veya dava dosyasının bulunduğu ileri sürülmediği gibi, bu hususta dosyada herhangi bir bilgi ya da belgeye rastlanılmadığı, davalının, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve çekin en son hamili olan davacının kötüniyetli ve iktisapta ağır kusurlu olduğunu dosya kapsamıyla ispat edemediğinden bu doğrultuda mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamakta olup davalı MK End.

Ürn. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf itirazlarının reddine karar verilmesi gerektiği, diğer davalı Müflis Genpower Jen. San. ve Tic. A.Ş. vekilinin istinaf itirazları incelendiğinde, zayi nedeni ile iptal davasının davalı MK End. Ürn. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından açıldığı ve iptal kararının verildiği, davalı Müflis Genpower Jen. San. ve Tic.

A.Ş.'nin ise çekin keşidecisi olup bu anlamda eldeki davada kendisine husumet yöneltilemeyeceği nazara alınarak müflis Genpower Jen. San. ve Tic. A.Ş. yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde Müflis Genpower Jen. San. ve Tic. A.Ş. yönünden de davanın kabulüne karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle davalı MK End. Ürn. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı müflis Genpower Jen. San. ve Tic.

A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile. İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın davalı MK End. Ürn. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. yönünden kabulüne, davalı müflis Genpower Jen. San. ve Tic. A.Ş. yönünden davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle. Bölge Adliye Mahkemesi kararında tesis edilen hüküm fıkrası kendi içerisinde çelişkili bir karar olup bu çelişkinin giderilmesi gerektiğini, davalı müflis Genpower Jen. San. ve Tic. A.Ş. açısından İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararın kaldırılması, diğer davalı MK Endüstriyel Ürünler Sanayi İç ve Dış Ticaret Ltd.

Şti. açısından da istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin kararını kaldırıldığı şeklinde bir sonuç doğurmakta olup bu ise mahkemenin MK End. Ürn. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. açısından istinaf talebinin reddi kararıyla açık bir çelişki teşkil ettiğini, hüküm fıkrası ve gerekçe arasında çelişki olması tek başına bozma sebebi olduğunu, davalı müflis Genpower Jen. San. ve Tic.

A.Ş. yönünden davanın husumet yokluğundan reddi kararının bozulması gerektiğini, zira çekin iptali kararının iptali inşai etki doğuracak olup bu inşai tesir yalnızca ... bakımından değil müflis Genpower Jen. San. ve Tic. A.Ş. bakımından da sonuç doğuracağını, davalı müflis Genpower Jen. San. ve Tic.

A.Ş.'nin bu davada taraf olmasında hukuki menfaati söz konusu olup istinaf kararında husumet bulunmadığı şeklinde verilen kararın isabetsiz olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, çekin zayi nedeni ile iptali kararının kaldırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili ve davalı ... vekilince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacı ile davalı MK Endüstriyel Ürünler Sanayi İç. ve Dış Ticaret Ltd. Şti.'ye ayrı ayrı yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.