Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/4195 K.2024/543

Taraflar arasındaki asıl endüstriyel tasarıma tecavüzün tespiti, karşı endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı-karşı davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı-karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili adına “2012 01635” tescil numarası ile kulp deseninin tescil edildiğini, ürünün davalı tarafından aynısının üretim ve satışının yapıldığını, fotoğrafların davalının kataloğunda kullanıldığını ileri sürerek 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararname’nin (554 sayılı KHK) 49 uncu maddesine göre davalının vaki tecavüzünün tespitini, durdurulmasını, önlenmesini, haksız rekabetin önlenmesini, dava konusu ürünlerin başta kalıp olmak üzere üretiminde kullanılan araçların imhası, kararın ilan edilmek suretiyle kamuya duyurulmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili karşı dava dilekçesinde; davacı adına kayıtlı tasarımın ... olmadığını belirterek hükümsüzlüğüne karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının tescil aldığı desenin bilindik ve anonim olduğunu, davacıdan önce çeşitli firmalar tarafından kullanıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı-karşı davalının endüstriyel tasarım tescilli deseni ile davalı-karşı davacının sunduğu delillerden ...

Alüminyum’a ait 14.06.2002 tescil tarihli, 2002/01440-1 no.lu üründeki desenin benzer olduğu, yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olmadığı, tasarımın hükümsüzlüğüne karar verildiğinden ve kararın sonuçları geçmişe etkili doğacağından tasarım başvurusu veya tesciline hukuki bakımdan yasa ile sağlanan korumanın hükümsüzlük kapsamında doğmamış sayılacağı, tasarım hükümsüz kılındığı durumlarda, hakkın ihlalinden de söz edilemeyeceği, asıl davanın reddi gerektiği gerekçesiyle asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne,

davacı-karşı davalı adına tescilli 2012/01635 tescil no.lu tasarımın koruma tarihi itibarıyla ... ve ayırt edici olmadığı ... olduğundan hükümsüzlüğüne, karar kesinleştiğinde Türk Patent ve Marka Kurumuna sicile işlenmek üzere ilamın gönderilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; tasarımının kulpların yanlarının parlak ortasının matlaştırılması şeklindeki desen olduğunu, kulpların yanlarının parlak bırakılarak ortasının matlaştırılması için ... bir çalışma, deneme üretimleri yapılması ve bu amaçla ... bir aparat geliştirildiğini, raporda yanları parlak ortası ... şeklindeki desenin karşı taraf delilinde bulunup bulunmadığının tespit edilemediğini, davasını ispatlayamayan davacı lehine karar verildiğini, karşılaştırılan iki ürünün üretim sürecinin farklı olduğunu, bilirkişi raporunda "...

Alüminyum’a ait tasarımın tescil resminden ... renk malzemenin pirinç olabileceği tahmin edilmekle birlikte," diğer ürünün hangi malzemeden üretildiğinin tam olarak anlaşılamadığının belirtildiğini, mobilya kulplarında pirinç malzeme kullanımının maliyetinin çok yüksek olması nedeniyle kullanılmadığını, tasarıma tecavüzün önlenmesi talebi yanında, haksız rekabetin tespiti ve giderilmesini de talep ettiklerini, bu talepleri hakkında kabul ya da ret kararı verilmediğini belirterek mahkeme kararının kaldırılarak asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile karşılaştırılan tasarımların benzer olarak algılandığı, desen tasarımların tescilin başvuru tarihinden önce birçok farklı sektörde de kullanıldığı, davacı-karşı davalı Profesyonel Ahşap’a ait 2012/01635 no.lu endüstriyel tasarım belgesindeki desen tasarımının 12.03.2012 başvuru tarihi itibarıyla yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olmadığı,

554 sayılı KHK'nın 45 ... maddesi gereğince tasarımın hükümsüzlüğü kararının sonuçlarının geçmişe etkili doğacağı, asıl davanın reddi gerektiği, ancak davanın tümüyle reddine karar verilmesine rağmen asıl davada ileri sürülen haksız rekabete yönelik talep hakkında gerekçeye yer verilmemesinin yerinde olmadığı, davalı tasarımı ile davacı tasarımı benzer ise de ... başına ürünlerin benzer olmasının haksız rekabet teşkil etmeyeceği, davalının ürünleri "Elmadağ, Akdağ, Toros, Nurdağ, Alaçam" gibi farklı isimlerle kataloğunda tanıttığı ve piyasaya sunduğu, davalının tasarımların karıştırılmaması yönünden gerekli tedbirleri aldığı,

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 55 ... maddesi birinci fıkrasının (a-4) bendi gereğince haksız rekabet koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davacı-karşı davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne ve kısmen reddine, kararın kaldırılmasına, asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne, tasarımın hükümsüzlüğüne, kararın ilanına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı-karşı davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarlayarak kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava endüstriyel tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, karşı dava endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2. 554 sayılı KHK’nın 45 ... ve 49 uncu maddeleri.

3. 6102 sayılı Kanun'un 5 ... maddesi birinci fıkrasının (a-4) bendi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı-karşı davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,