Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/4230 K.2024/41

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın satış bedelinin ödenmesi konusunda davalı ile kendi aralarında 12.07.2017 tarihinde adi yazılı protokol imzaladıklarını, işbu protokole göre aracın bedelinin 1.600.000,00 TL olacağının ve 4 taksitte 400.000,00'...

TL olarak 30.10.2017, 30.11.2017, 30.12.2017, 30.01.2018 vadeli 100.000,00 USD bedelli çeklerle ödemenin yapılacağının kararlaştırıldığını, davalı tarafından yetkilisi olduğu ...-a Yatırım şirketine ait 30.10.2017, 30.11.2017 vadeli 100.000,00 USD bedelli çeklerin keşide edilip teslim edildiğini, 30.12.2017, 30.01.2018 vadeli 100.000,00 USD bedelli çeklerin teslim edilmediğini, satış bedelinin ilk ödemesi olan 30.10.2017 tarihli ödemeye konu çekin karşılıksız çıktığını, bu çek karşılıksız çıkınca davalı aleyhine Adana 5. İcra Müdürlüğünde icra takibine girişildiğini, aynı zamanda ihtarname gönderildiğini,

3.taksitin de ödenmemesi üzerine yine bu ödeme için davalı aleyhine Adana İcra Müdürlüğünün 2018/593 E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, bu takibin konusunun 3 üncü taksit ve 1 ve 2 ... taksitten kalan ödemeler olduğunu, davalı ile aralarında ödemenin TL olarak ödeneceğinin kararlaştırıldığını, ancak müvekkil alacağını garantiye almak için çek keşide edilmesini istediği, davalının da dolar hesabı müsait olduğu için çeklerin o günkü dolar üzerinden keşide edildiğini, ancak ilk taksit ödeme gününde dolara çevrildiğinde 378,250,00 TL olduğu 400.000,00 TL den geriye kalan bakiyenin 21.750,00 TL olduğu,

yine ikinci taksit için kalan bakiyenin 5.460,00 TL olduğunu, 3.taksite ilişkin elinde kıymetli evrak bulunmadığından ilamsız takip başlatıığını, müvekkili şirketin aracın mülkiyetini ve zilyetliğini davalıya devrettiğinden dolayı davalı aracın bedelini ödeme borcu altında olduğunu, davalının icra takibin borca, yetkiye ve borcun tüm ferilerine itiraz ederek borcu durdurduğunu, yetki itirazına ilişkin olarak Borçlar Kanunun 89 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca para borçları için ifa yerinin alacaklının ikametgahı olduğunu,

burada ... düzenleme olduğundan genel yetkiye ilişkin kuralın uygulanmayacağını belirterek Adana 14. İcra Müdürlüğü'nün 2018/593 E. sayılı takip dosyasına davalı borçlunun borca, yetkiye ve borcun tüm ferilerine yapmış olduğu itirazın kaldırılarak takibin aynı miktar üzerinden devamına, borçlunun haksız yere itiraz ... takibi durdurduğu için alacağın %20'sinden ... olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; genel yetki kuralına göre borçlunun ikamet adresinde icra takibi ve sair davaların açılması gerektiğini, müvekkilinin ikametgahı Gaziantep ilinde yer aldığından Gaziantep Mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olduğunu, ayrıca ticaret mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacı defterlerinin delil olarak bildirdiklerini, davaya konu araç için borcu olmadığını, bu aracın hiçbir zaman maliki olmadığını, aracın davacı tarafından değil 3 üncü bir kişi tarafından müvekkiline satıldığını ve aracın bedelinin eksiksiz olarak 3 üncü kişiye ödendiğini, icra tehdidi altında çek bedellerini ödemek zorunda kaldığını, bu konuya ilişkin menfi tespit davası açtığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, 12.07.2017 tarihli protokolün ... ... ve ... arasında düzenlendiği, bu protokolde davacı şirketin taraf olarak yer almadığı, protokolde açık bir şekilde ... plakalı aracın 1.600.000,00 TL bedelle ... ... tarafından ... ... satıldığının belirtildiğini, bu protokolün araç satış yönünden 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 20 ... maddesinin d bendi uyarınca geçeriz olduğu, Beşiktaş 12. Noterliğinde düzenlenen 09.02.2017 tarihli sözleşmeden ... plakalı aracın dava dışı BGŞ İnş.

Ltd. Şti.

Tarafından ... ... satıldığının ... olduğu, dava konusu aracın davacı tarafından davalıya satıldığının ispatlanamadığı, somut dava ve takibin çeke değil ... plakalı aracın satış bedeline dayandığı, aracın davacı şirket tarafından davalıya satılıp teslim edildiğinin ise ispatlanamadığı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 89 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca aksi kararlaştırılmadığı sürece para borcunun alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerekmekle somut olayda taraflar arasındaki akdi ilişki ispatlanmadığından bu kuralın olaya uygulanması mümkün olmadığı,

bu tespitlere göre takip konusu alacak için yetkili icra dairesi davalının yerleşim yerine göre Gaziantep İcra Müdürlüğü olduğu, Adana İcra Müdürlüğü'nün ise ilamsız takip için yetkisiz olduğu, davalı tarafın süresi içerisinde icra dairesinin yetkisine itiraz ettiği gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece yapılan yargılama sonucunda tüm deliller toplanmış ve davacının davasını ispatlayamadığı gerekçeleri ile açıklanmış olmasına rağmen davanın usulden reddine karar verilmesinin usul ve yasalara uygun olmadığını, yetki itirazlarından bu aşamada feragat ettiklerini, mahkemenin usulden ret kararının kaldırılarak davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı tarafça icra takip dosyasında yetki itirazında bulunulduğu ve ilk derece mahkemesince takibin yetkili yer icra dairesinde takip yapılmaması ve icra dairesinin yetkisine itiraz halinde davanın usulden reddine karar verileceği, işin esasına girilerek karar verilmesinin mümkün bulunmadığı, kaldı ki her ne kadar davalı vekili istinaf aşamasında icra takip dosyasındaki yetki itirazından feragat ettiğini bildirmiş ise de, davalı vekilinin feragat beyanının istinaf aşamasında değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı gibi kararın davalı tarafından istinaf edilmesinde hukuki menfaatininde bulunmadığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının davasını ispatlayamadığı gerekçeleri ile açıklanmış olmasına rağmen davanın usulden reddine karar verilmesinin usul ve yasalara uygun olmadığını, hem usule hem esasa ilişkin itirazlarını sunduklarını, mahkemece usule ilişkin itirazlar değerlendirilmeksizin esasa ilişkin delillerin toplanıldığını, gerekçe içeriğinin de davanın esasına ilişkin olarak yazıldığını, davacının davasını ispat edemediği açıkça gerekçelendirilmesine rağmen gerekçeli karar içeriği ile hüküm kısmının birbiri ile uyuşmadığı, müvekkilinin adli yargılanma hakkının ihlal edildiğini, davacını davasını ispat edemediğinin aşikar olduğunu, esastan ret kararı verilmemesinin yargılamanın tekrarlanmasına yol açacağını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tarafından başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 ... maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,