Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/4258 K.2023/4008

Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın .... Şti. yönünden karar verilmesine yer olmadığına, Evren Paz. ve Çev. Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın reddine, ... yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...'nun Amway Şirketinin serbest girişimcisi olduğunu, Evren Pazarlama Ltd. Şti.'nin temsilcisi ...'ın müvekkili ...'nun üstünde sponsor olarak satış zincirinde yer aldığını, davacıların kredi kartlarından ... ile Evren Pazarlama Ltd.

Şti.'ye ait pos cihazlarıyla mal satışı yapılmış gibi gösterilerek çekim yapılıp, Amway kurallarına göre yasak olmasına rağmen mal stoklandığını, bu şekilde verilen ödüncün bir kısmının iade edilmediğini, Amway Şirketi'nin de diğer davalıları basiretli bir tacir gibi denetlemeyerek mal stoklamalarına izin verdiğini, dolayısıyla müvekkillerinin kredi kartlarından çekim yapılmasının yolunu açtığını ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 6.500,00 TL'nin tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında ise talep sonucunu 14.08.2012 havale tarihli dilekçesiyle, davalı ... yönünden 89.048,00 TL ve ....

Şti. yönünden 38.516,14 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... ve Evren Pazarlama ve Çevirmenlik Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; müvekkillerinin davacılardan borç para almadığını, Amway Şirketinin davalı olarak gösterilmesi nedeniyle de esasen davacıların bu hususu zımnen ikrar ettiklerini, davacı ... Bilgesu'nun salt daha fazla prim almak ve satın alınan ürünlerin bedelini peşin yerine 8 taksitle ödemek amacıyla müvekkillerine ait pos cihazlarından yararlandığını ve stok yaptığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı .... Şti. vekili cevap dilekçesinde; serbest girişimcinin müvekkili şirketin temsilcisi, acentesi veya komisyoncusu olmadığını, tamamen kendi adına ve hesabına Amway ürünlerini alıp sattığını, dolayısıyla diğer davalıların davranışının müvekkilini bağlamayacağını, davacılar ile diğer davalıların birlikte hareket ederek müvekkilinden haksız prim aldığını, bu nedenle diğer davalılar ile olan sözleşmenin feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 16.04.2013 tarih, 2013/18 E. ve 2013/121 K. sayılı kararı ile davacı ile Amway Ltd. Şti. dışındaki diğer davalılar arasındaki ilişkinin dağıtım kanalı ve satış zinciri şeklinde ortaya çıkan bir adi ortaklık olduğu, Amway Ltd. Şti.'nin bu adi ortaklığın tarafı olmadığı, davacıların Amway iş kurallarındaki stok yasağını aşmak amacıyla kredi kartı ile ödeme yaptığı, stokların artmasının nedeninin davalı ...'ın yüksek siparişler vererek satamayacağı miktarda mal satın almasından kaynaklandığı, ödünç olarak nitelendirilemeyeceği gerekçeleriyle davanın Amway Ltd. Şti. yönünden reddine, diğer davalılar yönünden kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davacılar vekili ile davalılar ... ve Evren Pazarlama Ltd. Şti. vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Yargıtay (kapatılan) 19. Dairesinin 11.11.2014 tarih, 2014/4050 E. ve 2014/16013 K. sayılı kararıyla davacılar ile davalılar ... ve Evren Pazarlama Ltd. Şti. arasındaki ilişki adi ortaklık değil, satış ilişkisi olduğu, uyuşmazlığın satış ilişkisi çerçevesinde çözülebilmesi için kök raporun 7 nci ve 8 nci maddeleri ile ek raporun değerlendirme bölümündeki araştırmanın yapılması gerektiği, öte yandan davalı ... ile Evren Pazarlama Ltd. Şti. hukuki açıdan ayrı kişilikler olduğundan sorumlulukları tayin edilirken, her birinin borcu ayrı tespit edilmeli ve gerektiğinde taraf sıfatının bulunup bulunmadığı üzerinde de durulmasına işaret edilerek Mahkeme kararı bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafça ödünç verilen 249.677,30 TL olduğu ve bu tutarın yalnız 167.629,00 TL'sinin iade edildiği ayrıca kira kaybı olduğu belirtilerek 6.000,00 TL'lik bir kısım munzam zararın talep edildiği, davacı tarafından davalı ... aleyhine açılan dava hakkında verilen kararın kesinleştiği, kredi kartı ekstrelerinde yapılan inceleme ile davacıların davalılara yaptıklarını iddia ettikleri 249.677,30 TL ödemenin 191.417,68 TL'lik kısmı ispatlandığı,

davalı vekilinin müvekkilinin davacılara banka komisyonu kesildikten sonra kalanı geri ödediğini belirttiği ve ödemeye ilişkin ispat yükünün davalılar üzerinde olduğu fakat bu iddiayı ispatlar nitelikte hiç bir delilin ibraz edilmediği, taraflar arasında ihtilafsız olan 167.629,00 TL geri ödemenin varlığı karşısında davacıların talep edebilecekleri miktarın 23.788,68 TL olduğu, davacılar vekilince sunulan ıslah dilekçesinde dava değerinin 89.048,30 TL'ye yükseltildiği ancak bu talebin yalnız davalı ... ve diğer davalı ....

Şti yönünden olduğu, diğer davalı Evren Paz. ve Çev. Tic. Ltd. Şti. yönünden bir talep olmadığı bu nedenle davalı Evren Pazarlama ... Ltd. Şti. yönünden davanın reddi gerektiği gerekçesiyle davanın .... Şti. yönünden karar verilmesine yer olmadığına, Evren Paz. ve Çev. Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın reddine, ... yönünden davanın kısmen kabulüne 23.788,68 TL'nin avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı Evren Paz. ve Çev. Tic. Ltd. Şti. yönünden hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğu bu davalı yönünden dava değeri olan 6.500,00 TL dikkate alınmadan karar verildiğini, bilirkişi raporunda davalı Evren Paz. ve Çev. Tic. Ltd. Şti.'ye ödeme yapıldığı ortaya çıkmış olmasına karşılık bu davalı yönünden davanın tamamen reddedilmesinin hatalı olduğunu belirterek Mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava taraflar arasındaki satış ilişkisinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 207 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla, davacılar vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Davacılar vekili dava dilekçesiyle fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 6.500,00 TL'nin tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında ise talep sonucunu 14.08.2012 havale tarihli dilekçesiyle, davalı ... yönünden 89.048,00 TL ve .... Şti. yönünden 38.516,14 TL olarak ıslah etmiştir. Dolayısıyla Evren Paz. ve Çev. Tic. Ltd. Şti. yönünden dava değerini arttırmamıştır.

Bu husus Mahkemenin gerekçeli kararında da belirtilmiş olmasına rağmen anılan davalı yönünden dava değeri 6.500,00 TL olmasına rağmen nasıl hesaplandığı anlaşılamayan 12.376,28 TL vekâlet ücretine hükmedilmiştir. Bu durumda Evren Paz. ve Çev. Tic. Ltd. Şti. yönünden dava değerinin 6.500,00 TL olduğunun kabulü ile davacılar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin bu miktar üzerinden hesaplanması gerekirken vekâlet ücretinin yanlış hesaplanması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacılar vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (6) numaralı bendinde yer alan “... 12.376,28 TL vekâlet ücretinin” ibaresinin çıkartılarak yerine “... 5.100,00 TL” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,