Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/4284 K.2024/563

Taraflar arasındaki marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı adına tescilli 2014/19820 sayılı "Akıllı Stadyum" markasının 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK'nın) 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerinde sayılan şartları haiz olmadığını, ayırt ediciliği bulunmadığını, günümüzde ulaşılan teknolojik seviye ve teknoloji hizmetlerinin toplumdaki yaygınlığı göz önünde bulundurulduğunda,

556 sayılı KHK'nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin asıl amacının söz konusu işaretin tüketicileri yanıltmasını engellemekten öte ayırt edicilikten yoksun işaret ve ifadelerin tek bir gerçek veya tüzel kişinin inhisarına verilmemesi amacını taşıdığını, genel işaretler üzerinde belirli bir kişiye marka hakkı tanınmasının, tasviri işaretin tek bir kişinin tekeline bırakılmasına ve rekabet imkanının haksız bir biçimde sınırlandırılmasına yol açacağını, "Akıllı Stadyum" markasının dava dışı Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde davalı adına 09, 21, 24, 25, 28, 35, 38, 41, 42 ve 43 üncü sınıflarda tescilli olduğunu,

markanın kapsamında 21 inci sınıfta "spor müsabakalarında verilen kupalar", 35 inci sınıfta "spor müsabakalarında verilen kupaların satış hizmetleri" ile "ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri" ve 41 inci sınıfta "spor, kültür ve eğlence hizmetleri (sinema, spor karşılaşmaları, [...] için bilet sağlama hizmetleri dâhil)" hizmetlerine yer verildiğini, organizasyon ve spor hizmetleri ile stadyum ifadesi arasında yakın bir ilişki bulunduğunu,"Akıllı Stadyum" ibaresinin cins, çeşit, vasıf bildiren ve mallarla hizmetlerin diğer karakteristik özelliklerini belirten işaret ve adlandırmalardan olduğunu,

tescilinin hükümsüz kılınması gerektiğini, öte yandan 9 uncu sınıfta elektronik aletler, gözlükler, 21 inci sınıfta temizlik gereçleri, diş fırçaları, kap kaçak, süs ve dekorasyon eşyaları, 24 üncü sınıfta kumaşlar, ev tekstil ürünleri, bayraklar, etiketler, 25 inci sınıfta giysiler, 28 inci sınıfta oyunlar ve oyuncaklar, spor malzemeleri, 38 inci sınıfta radyo ve televizyon yayın, haberleşme ve haber ajansı hizmetleri, 42 nci sınıfta bilimsel ve sınai inceleme ve araştırma hizmetleri, tasarım hizmetleri, bilgisayar hizmetleri, 43 üncü sınıfta yiyecek ve içecek sağlanması,

gece konaklama, gündüz bakımevi, hayvanlar için geçici barınma sağlanması gibi emtia ve hizmetler için "Akıllı Stadyum" ibaresi değerlendirildiğinde; teknolojiyi çağrıştıran her kavramın her teknolojik sınıf için cins, emtia veya vasıf bildirici nitelikte olmadığı ya da cins ve emtia olarak yapılarda kullanılmakta olması sebebiyle yapı dışındaki mal ve hizmetler için yabancı ve ayırt edici olduğu anlamına gelmeyeceğini, bu sefer de müvekkili gibi diğer rakip şirketlerin de "Akıllı" seri markalarıyla karıştırılması, iltibas yaratmasının mümkün olacağını ileri sürerek davalı markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili beyan dilekçesinde özetle; müvekkili adına tescilli “Akıllı Stadyum” markasının 556 sayılı KHK'nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri uyarınca ayırt ediciliği haiz bir marka olduğunu, “Akıllı” ibaresinin stadyum için cins, çeşit, vasıf, kalite bildirir bir ibare olmadığını, 09, 21, 24, 25, 28, 35, 38, 41, 42 ve 43 üncü sınıflarda tescilli olan markalarının tüm bu sınıflar için ayırt edici olduğunu, tanımlayıcılığın sadece her kelimenin ayrı ayrı anlamına göre değil birlikte oluşturdukları bütüne göre de değerlendirilmesi gerektiğini,

556 sayılı KHK’nın 42 nci maddesinin son fıkrasında bir markanın tescil tarihinden önce kullanılması veya tescile konu mallar veya hizmetlerle ilgili olarak bu kullanım sonucu ayırt edici bir nitelik kazanması halinde 7 nci maddenin birinci fıkrasının (a), (c) ve (d) bentlerine göre tescilinin hükümsüz kılınamayacağının düzenlendiğini, davanın bu yönden de haksız olarak açıldığını savunarak reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "AKILLI STADYUM" ibaresinin kelimelerin birleştirilmesiyle oluşan bir marka olduğu, "Akıllı" kelimesinin teknoloji alanında sık kullanımının yada "Stadyum" ibaresinin genel spor müsabakaları için tahsis edilen yer anlamında olmasının bu kelimelerin birleştirilmesiyle bir marka oluşturulmasına engel olmayacağını, öte yandan, her markanın özgünlük derecesi, tasarımı, tescile konu mal ve hizmetlerinin niteliği ve tüketici grubunun özellikleri,

markanın tescil kapsamındaki mal ve hizmetler üzerindeki ayırt edici niteliği gibi unsurlar açısından kendine özgü özellikler taşıdığı dikkate alındığında davaya konu markanın tescilli olduğu emtia ve hizmetler özelinde de ayırt edicilik vasfının bulunduğu, 556 sayılı KHK'nın 7 nci maddesinin son hükmü uyarınca yapılan incelemede sunulan delillerden davaya konu markanın davalı ile özdeşleştiğinin ve ayırt edicilik kazandığının da anlaşıldığı, ileri sürülen hükümsüzlük sebeplerinin hiçbirinin somut olayda gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu markanın tanımlayıcı nitelikte olduğunu, ayırt edici niteliğe sahip olmadığını, söz konusu ibarenin teknolojik araçlarla donatılmış, yeni nesil stadyumların tanımlanması amacıyla kullanılan bir ifade olduğunu, bahsi geçen bentlerle birlikte değerlendirme yapıldığında, dava konusu markanın tanımlayıcı ve jenerik bir ifade olduğunun anlaşılacağını, işaretin marka sayılabilmesi için ayırt edici niteliğe haiz olması gerektiğini, dava konusu markanın bir teşebbüsün mal veya hizmetini bir başka teşebbüsün mal veya hizmetinden ayırt etme koşulunu sağlayamadığını,

ayırt edici nitelikteki bir işaretin, ilgili toplum kesiminin zihninde, malların ticari kökenine dair bir algı oluşturması gerektiğini, ortalama tüketicinin dava konusu ibareyi gördüğünde bir markadan ziyade tanımlayıcı bir ibare olarak algılayacağını, “AKILLI STADYUM” ibaresinin tescilli mal ve hizmetler bakımından tanımlayıcı, vasıf bildirici ve jenerik bir ibare olduğunu, bu tür genel ifadelerin kullanımının tek bir gerçek veya tüzel kişinin tekeline bırakılmasının, diğer kişiler için açık haksızlığa sebep olacağını, davalı şirketin kullanım yoluyla ayırt edicilik kazanıldığına dair yeterli delil sunamadığını,

bir markanın tescil öncesinde kullanım sonucu ayırt edicilik kazanabilmesi için marka başvurusunu yapanın söz konusu ibare ile kendisini tüm Türkiye’de tanıtmış olmasının gerektiğini, dava konusu “AKILLI STADYUM” ibaresi açısından söz konusu koşulların oluşmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 556 sayılı KHK'nın 5,7 ve 42 nci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve her ne kadar hükümsüzlüğü istenen davalı markası kapsamında bulunan bazı (21 inci sınıfta spor müsabakalarında verilen kupalar, 28 inci sınıfta jimnastik ve spor aletleri ile malzemeleri ve 35 inci sınıfta müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için spor müsabakalarında verilen kupalar,

jimnastik ve spor aletleri ile malzemelerinin bir araya getirilmesi hizmetleri, 41 inci sınıfta spor hizmetleri) emtia ve hizmetler yönünden ayırt edici değilse de 556 sayılı KHK'nın 7 nci maddesinin son fıkrasına göre ayırt edicilik kazandığının anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,