Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/467 K.2023/539

Taraflar arasındaki tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

Mahkemece 29/11/2021 tarihli ek karar ile maddi hata düzeltme talebinin reddine karar verilmiştir.

Mahkeme ek kararı ve asıl kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Bakü’de yapımını üstlendiği inşaat için Almanya’dan satın aldığı boya malzemesini nakliyat rizikolarına karşı davalı ... A.Ş. nezdinde sigortalattığını, malzemenin Almanya’dan Bakü’ye taşınması işinin FCR belgesi ile davalı Enerji Uluslararası Nak. Ltd.

Şti. tarafından üstlenildiğini, Almanya’dan İstanbul’a kadar anılan şirket tarafından nakliyesi yapılan emtianın İstanbul’dan Bakü’ye taşınmasının da uluslararası taşıma belgesi ile davalı Medetoğulları Taş. Ltd.

Şti. tarafından gerçekleştirildiğini, varma yerinde yapılan tespitte malzemelerin hasarlı olduğunun tespit edildiğini, ilk hasar tespitinin İstanbul’da yapıldığını, aktarma yapılmış olsa da Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi'nin(CMR) 34 üncü maddesine göre davalı taşıyanların her ikisinin de hasardan sorumlu olduğunu ileri sürerek 24,736.80 euronun faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde; emtianın varış yeri olan Azerbeycan/Bakü'de teslimi sırasında hasarlı olduğu tespit edilerek müvekkil şirkete ihbarı üzerine meydana gelen hasarın istifleme hatasından kaynaklandığının eksper raporu ile de belirlenmiş olması nedeni ile dava konusu nakliyat poliçesinde yer alan istisna maddesi “emtianın cinsine, ağırlığına ve özelliklerine uygun olmayan istifleme ve/veya sabitlemeden dolayı meydana gelebilecek ziya ve hasarlar teminat haricidir” gereğince poliçe teminatı kapsamında yer almayan hasar talebinin haklı ve hukuka uygun olarak reddedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı Medetoğullları Uluslararası Taş. ve Nakl. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davalının davacının zararına mucip olabilecek hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, eksper raporlarında emtianın Almanya'da yüklenirken yükleme ve istifleme hatası nedeniyle hasarlandığı, davalı şirketçe de hasarlı olarak teslim alındığı ve aynı şekilde Azerbeycan Bakü'de teslim edildiğinin görüldüğünü, İstanbul-Bakü arasında emtianın hasar görmediğini, müvekkilinin diğer davalılarla birlikte müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunun kabul edilemeyeceğini, davacının gerçek hasmını tespit ederek ona husumet yöneltmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Davalı Enerji Uluslararası Nakliyat ve Lojistik Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; CMR'nin 10 uncu maddesinde düzenlenen ambalajlamanın yetersizliği nedeniyle ve ayrıca yükleme, boşaltma ve istiflemeden kaynaklanan hasardan dolayı taşıyıcının sorumluluğunu kaldıran 17 inci maddesinin dördüncü fıkrasının (c) bendi uyarınca taşıyıcı sıfatına sahip oldukları iddia edilen davalıların sorumluluklarının söz konusu olamayacağını, CMR hükmüne göre hasarlı emtianın brüt ağırlığının kilogram başına 8.33 Özel Çekme Hakkı (SDR) hesap birimi ile taşıyanın sorumlu olacağını, alıcı yasada öngörülen 7 gün içinde hasar ihbarında bulunmadığından yükü sevk mektubunda belirtildiği şekilde aldığına kanıt oluşturduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 28.12.2011 tarih, 2011/195 E. ve 2011/193 K. sayılı kararı ile dava konusu poliçede emtianın cinsine, ağırlığına ve özeliklerine uygun olmayan istifleme ve/veya sabitlemeden dolayı meydana gelebilecek ziya ve hasarın teminat harici olduğunun belirtildiği, hasarın istifleme koşullarından kaynaklandığı kanaatine varıldığından davalı ...

A.Ş.'ye karşı açılan davanın reddi gerektiği, davalı taşıyıcıların olayda müterafik kusurlu bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 21.855,18 TL'nin faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, taraf vekillerince temyiz edilmiştir. 10.09.2012 tarihli ek karar ile davalı ...

A.Ş. vekilinin tavzih talebinin kabulü ile fazlaya ilişkin tazminat ve davalı ... A.Ş. açısından talebin reddine karar verilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Dairemizin 02.06.2015 tarih, 2014/15423 E. ve 2015/7533 K. sayılı kararıyla kısa karar ile tavzihle oluşturulan gerekçeli karar arasında çelişki oluştuğundan kararın bozulması gerektiği ve taraf vekillerinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmediğine işaret edilerek bozulmuştur.

Dairemizin 24.11.2016 tarih, 2015/12338 E. ve 2016/9100 K. sayılı kararıyla davacı vekilinin karar düzeltme istemi kabul edilerek, mahkemenin tavzihe ilişkin 20.09.2012 tarihli ek kararının bozularak ortadan kaldırılmasına, Dairemizin 02.06.2015 tarih 2014/15423 E. ve 2015/7533 K. sayılı ilamının iki nolu bendi hükümden çıkarılarak mahkemece verilen kararın değişik gerekçe ile bozulmasına, (3) nolu bentte açıklanan nedenle taraf vekillerinin esas karara ilişen temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığı gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 31.10.2017 tarih, 2017/467 E. ve 2017/1290 K. sayılı kararıyla davacı ile davalı ...

A.Ş. arasında yapılan 21.07.2008 tarihli nakliyat poliçesinin istisna maddesinde emtianın cinsine, ağırlığına ve özelliklerine uygun olmayan istifleme ve/veya sabitlemeden dolayı meydana gelebilecek ziya ve hasarların teminat harici olduğunun düzenlendiği, yapılan eksper incelemesi ile emtia hasarının istifleme koşullarından kaynaklanabileceğinin tespit edildiği, bu nedenle davalı ...

A.Ş.'nin meydana gelen zarardan sorumlu olmadığı, bilirkişi raporuna göre davalı taşıyıcıların %50 sorumlu oldukları, CMR'ye göre SDR üzerinden tespit edilen 21.855,18 TL zarardan diğer davalılar Medetoğulları Ltd. Şti.ve davalı Enerji Uluslararası Nakliyat Ltd. Şti.’nin müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları gerekçesiyle davalı ... A.Ş. yönünden açılan davanın reddine, diğer davalılar Medetoğulları Ltd. Şti. ve Enerji Uluslararası Nak. Ltd.

Şti. yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile 21.855,18 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlardaki reeskont faiziyle anılan davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

D. İkinci Bozma Kararı

Dairemizin 20.05.2019 tarih, 2018/2413.E ve 2019/3957 K. sayılı kararıyla davacı vekilinin tüm, davalı Enerji Uluslararası Nak. ve Loj. Tic. Ltd. Şti.’nin diğer temyiz itirazlarının reddine, Mahkemece davalı Enerji Ulus. Nak. Ltd. Şti. yönünden davanın kısmen kabulüne karar verildiği gözetilerek reddedilen miktar üzerinden kendisini vekille temsil ettiren davalı Enerji Ulus. Nak. Ltd.

Şti. yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gereğine işaret edilerek hükmün davalı Enerji Ulus. Nak. Ltd. Şti. yararına bozulmasına, davalı Medetoğulları Ulus. Taş. Ltd. Şti.’nin oluşan zarardan sorumlu tutulmasının doğru olmadığına işaret edilerek kararın bozulmasına, bozma sebep ve şekline göre davalı Medetoğulları Ulus. Taş. Ltd. Şti. vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hasarın davalı Enerji Uluslararası Nak. ve Loj. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan taşıma sırasında meydana geldiği anlaşılsa da davacının malın istiflenmesi sırasında nezaret yükümlülüğünü ihlal etmesi nedeniyle meydana gelen hasardan %50 oranında kusuru bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 21.255,18 TL'nin faizi ile birlikte davalı Enerji Uluslararası Nak. ve Loj. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin taleplerin ve diğer davalılar yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilince mahkeme kararının tavzih edilmesi istemiyle başvurulması üzerine mahkemece 29.11.2021 tarihli ek karar ile hüküm kısmının 2 nolu bendinde maddi hata yapılmak sureti ile 21.855,18 TL yazılması gerekirken 21.255,18 TL yazılmış olduğunun anlaşıldığı; ancak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 305 ve 306 ncı maddeleri uyarınca hüküm fıkrasının taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçla sınırlandırılamayacağı ya da genişletilemeyeceğinden davacı vekilinin maddi hata düzeltme talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili 06.12.2021 tarihli temyiz dilekçesinde özetle; eksik incelemeye dayalı karar verildiğini, davalıların zarardan sorumlu olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davacı vekili 06.12.2021 tarihli ek karara yönelik temyiz dilekçesinde özetle; mahkeme kararının hüküm kısmının (2) nolu bendinde maddi hata yapılmak sureti ile 21.855,18TL yazılması gerekirken 21.255,18TL yazılmış olduğunu savunarak kararın bozulmasını istemiştir.

3. Davacı vekili 20.12.2021 tarihli dilekçesi ile davalı Enerji Uluslararası Nak. ve Loj. Tic. Ltd. Şti. yönünden sulh anlaşması gereği temyizden feragat ettiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... şirketi nezdinde emtia nakliyat sigorta poliçesi ile sigorta örtüsü altına alınan malların davalılar tarafından taşınması sırasında hasarlanması nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun 305 inci maddesi, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 455 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1-Davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesince verilen 29.11.2021 tarihli ek karara ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde 6100 sayılı Kanun'un 305 inci ve aynı doğrultudaki mülga 1086 sayılı Kanun'un 455 inci maddesi uyarınca tavzih, bir hükmün müphem olması veya birbirine çelişkili fıkralar içermesi halinde, hükümdeki gerçek anlamın meydana çıkarılması için başvurulan kanun yoludur. Bu kanun yolu, hiçbir zaman hükmün değiştirilmesi veya hükme yeni bir şey eklenmesi yolu olarak kullanılamayacağından, İlk Derece Mahkemesinin ek kararı anılan Kanun hükümlerine uygun olduğundan temyiz isteminin reddi ile söz konusu ek kararın onanması gerekir.

2-Vekâletnamesinde kanun yolundan feragat yetkisi bulunan davacı vekili 20.12.2021 tarihli dilekçesi ile davalı Enerji Uluslararası Nakliyat ve Lojistik Tic. Ltd. Şti. bakımından temyiz isteminden feragat ettiğini açıkça, kayıtsız ve şartsız olarak bildirmiştir. Bu durumda davacı vekilinin, temyiz dilekçesinin feragat sebebiyle reddine karar vermek gerekir.

3- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin davalı ... A.Ş. ve davalı Medetoğulları Ltd. Şti. hakkındaki tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1- İlk Derece Mahkemesince verilen 29.11.2021 tarihli ek kararın ONANMASINA,

2- Davacı vekilinin davalı Enerji Uluslararası Nakliyat ve Lojistik Tic. Ltd. Şti. bakımından temyiz dilekçesinin REDDİNE,

3- Davacı vekilinin diğer davalılar yönünden yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,