Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/5139 K.2024/1265

vekili Avukat ... vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ

İLK DERECE MAHKEMESİ

Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI

2018/424 E., 2019/264 K.

Taraflar arasındaki markanın hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde;müvekkiline ait KIZILDERİLİ figürü ibareli markanın 2012/36582 tescil numarası ile tescil edildiğini, yurt dışında NATURAL AMERİCAN SPİRİT, AMERİCAN SPİRİT olarak 1994 tarihinden itibaren tescilli marka olarak kullanıldığını, tanınmış marka niteliğinde olduğunu, davalının, müvekkilinin tanınmışlığından faydalanarak adına 2011/45895 başvuru numarasıyla NATURAL AMERİCAN SPİRİT ibaresinin marka olarak tescil ettirdiğini, müvekkilinin markası ile birebir benzer olması sebebiyle 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve 8 ... maddesinin üçüncü fıkrası gereğince hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu olan markaya ilişkin tescil aşamasında davacının itirazı üzerine verilen Yeninden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu'nun (YİDK) iptali için Ankara 4.Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2014/12 E., 2014/309 K. sayılı ilamı ile açılan davada itiraz reddedilerek marka tescil edilmiş olduğunu, mahkeme ilamının Yargıtay'dan geçerek kesinleştiğini, tarafların dava konusu aynı kesin hüküm nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesini, esasa ilişkin taleplerinde daha önce Ankara 4. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin kararında tartışılmış olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2014/12 E., 2014/309 K. sayılı kararının tetkikinden, aynı davacı tarafından, aynı davalı ve Türk Patent Başkanlığı aleyhine davalı tesciline itirazının Türk Patent tarafından reddi üzerine, YİDK kararının iptali istemi ile kendi markalarının tanınmışlığı, ... hak sahipliği, iltibas ve kötü niyetle tescil sebeplerine dayalı olarak dava açıldığı,

mahkemece yapılan yargılama neticesinde, tüm bu hususlarda inceleme ve değerlendirme yapılarak davanın reddine karar verildiği ve bu kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği, buna göre, Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin ilamında da belirtildiği üzere, ortada kesin hükümden bahsedilemez ise de, Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2014/12 E., 2014/309 K. sayılı kararı, bu dosya açısından kesin delil niteliğinde bulunduğundan ve bu delili bertaraf edecek başkaca delil bulunmadığı gerekçesiyle davacının davasının reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Ankara 4. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin kararının huzurdaki dava bakımından kesin delil teşkil etmediğini, kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin kararı ile çeliştiğini, davalının 2011/45895 tescil numaralı NATURAL AMERICAN SPIRIT markasının kötüniyetli tescil edildiği,

müvekkilinin önceye dayalı hak sahibi olduğu ve davacı markasının dünyaca tanınmış olduğundan bahisle hükümsüzlük davası açtıklarını, kanunda kesin delillerin ikrar, kesin hüküm, senet ve yemin olarak dört adet düzenlendiğini, Bölge Adliye Mahkemesi kararında kesin hüküm bulunmadığının tespit edildiğini, mahkemenin ise kararın kesin hüküm teşkil etmese de kesin delil teşkil ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verdiğini, kesin hüküm teşkil etmeyen kararın kesin delil de teşkil etmeyeceğini, mahkemenin kararını hiçbir gerekçeye dayandırmadığını, mahkemenin dosyaya sundukları gerekçeler ve delilleri incelemediğini,

davalının markasını kötüniyetli tescil edildiğini, müvekkilinin önceye dayalı hak sahibi olduğu ve davacı markasının dünyaca tanınmış olduğunu ispat yönünden onlarca delil sunduğunu, kararın gerekçesinde taraf iddia ve savunmaları birer paragrafta özetlenmişse de, sunulan deliller ışığında inceleme ve değerlendirme yapılmadığını, Ankara 4. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2014/12 E. sayılı YİDK kararının iptali davasında, davalının kötüniyetini ispat yönünden 2010/53598 numaralı Dr.Hittick şekil marka başvurusunun gösterildiğini, bu markanın ...

Menşeili DRF Lıcensing & Managıng AG firmasına ait EUIPO nezdinde tescilli markanın kopyası olduğunu, Ankara 4. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin dosyasında alınan bilirkişi raporunda bu hususun kötüniyeti kanıtlamak bakımından yeterli olduğu kanaatine varıldığını, dosyaya sunulan delillerin mahkemece dikkate alınmadığını, müvekkilinin ... hak sahipliğini ispat yönünden birçok delil sunduklarını, davalının Almanya'da ikamet ettiğini, müvekkilinin NATURAL AMERICAN SPIRIT ve AMERICAN SPIRIT markalarının özellikle Almanya olmak üzere birçok ülkede dünyaca tanınmış olduğunu gösteren deliller sunduklarını, eksik incelemeye dayalı,

... savma hazırlanmış raporun karara dayanak yapılmasının mümkün olmadığını, bu rapora itirazlarını yargılamada bildirdiklerini, mahkemenin ... bir heyetten rapor alınması taleplerini reddetmişse de, itirazlarının mahkemece değerlendirilmediğini, müvekkilinin markaların ... hak sahibi olduğunu, 1982'den beri hükümsüzlüğü talep edilen marka ile aynı ibareyi taşıyan markayı dünyanın pek çok yerinde tütün ve tütün mamulleri üzerinde kullanarak tescil ile koruma altına aldığını, marka ve kullanım haklarını 29.09.2015 tarihinde ABD haricinde ülkelerde Japan Tobacco Inc.

Ve JT Internatıonal S.A.

Şirketlerini kapsayan JTI Group Şirketler grubuna devrettiğini, müvekkilinin "kızılderili şef" figürünü 30 seneyi ... süredir kullandığını, müvekkilinin tescillerinin davalı adına tescilli 2011/45895 numaralı markadan çok önce tarihli olduğunu, ... hak sahipliğinin tescil ilkesinin istisnası olduğu ve korunması gerektiğine ilişkin birçok Yargıtay kararı bulunduğunu, NATURAL AMERICAN SPIRIT/ AMERICAN SPIRIT markaları arasında benzerlik hatta ayniyet bulunduğunu, müvekkiline ait ürünlerin dutyfree/freeshop mağazalarında davalı marka başvurusundan önce satışa sunulduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere,

... hak sahipliği nedeni ile bir markanın hükümsüzlüğüne karar verilebilmesi için, marka sahibinin mutlaka Türkiye'de bulunması ve Türkiye'de satış yapmasının gerekli olmadığını, müvekkilinin markasının yoğun emek ve çabaları ile maruf hale getirildiğini, müvekkili ile özdeşleştiğini, davalının müvekkilinin markasını Almanya'dan öğrenerek Türkiye'de aynı ibare ile başvuru yaptığının anlaşıldığını, davalının dava konusu markayı kötüniyetli olarak tescil ettirdiğini, mahkemenin hükme dayanak aldığı raporda markanın kötüniyetli tescil edilmediği görüşüne yer verilmişse de;

rapora itirazlarının değerlendirilmediğini, TÜRKPATENT Marka İnceleme Kılavuzunda, ..., ayırt ediciliği yüksek, ... başına kelime ve/veya şekil kombinasyonu olarak seçilmesi mümkün olmayan yurt içi veya yurt dışında tescilli veya kullanılan ibare veya şekilleri içeren marka başvurularının, piyasada bilinirlik düzeyi ve ayırt ediciliği yüksek olan markalarla aynı/benzer sınıfta tescili talep edilen mal ve hizmetlerde tescil başvurusunda bulunulması,

başvuru sahibinin yurt dışında ya da yurt içinde tescilli bulunan ve bilinirlik düzeyi yüksek olan markalar için sistematik biçimde tescil başvurusunda bulunulmasının, önceki marka sahibini sözleşme yapmaya yahut marka hakkını satmaya zorlama amacını gütmesi, rakibi firmanın Türk pazarına girişini engelleme amacı gütmesi, rakiplerini teknik yahut ticari faktörlerden kaynaklanan bir gösterim tarzı veya şekli seçme özgürlüğünü kısıtlaması;

böylece rakiplerinin yanı sıra rakip ürünlerin de pazara girişini engellemeye çalışması hallerinin, kötüniyet kapsamında değerlendirildiğini, davalının Ankara'da görülen davanın duruşmasına katılarak Almanya'da yaşadığını ikrar ettiğini, müvekkilinin markasını bilmemesinin düşünülemeyeceğini, davalının markayı tescil ettirdiğini ve bu güne kadar kullanmadığını, kullanılmayan markanın bir başkasının piyasaya girmesinin engellenmesi amacıyla tescil ettirilmesinin kötü niyete işaret ettiğini, markanın tescil sınıfı da dikkate alındığında tütün sektöründe faaliyet gösterebilme için üretim tesisine ve çok sayıda izne ihtiyacı olduğunu,

davalının da bu alanda faaliyet gösterenler arasında bulunmadığını, bunun da davalının markasını kullanma amacında olmadığını gösterdiğini, müvekkilinin markasının Paris Sözleşmesi anlamında tanınmış marka olduğunun mahkemece dikkate alınmadığını, dünya çapında birçok ülkede tescil edildiğini, ekşisözlükte 2004 yılından itibaren pek çok yorum bulunduğunu,

kabul anlamına gelmemek üzere Türkiye'nin taraf olduğu Paris Sözleşmesinin tarafı olan ülkede tanınmış marka ve bu markalı ürünlerin Türkiye'ye hiç getirilmemiş olsa bile anlaşmanın mükerrer 6. maddesi gereğince ülkemizde himaye göreceğin belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükümsüzlüğü istenen davalı markasının, 01.06.2011 başvuru tarihli 2011/45895 başvuru numaralı, 34. sınıfta tescilli Natural American Spirit markası olduğu, tarafları aynı olan ve 2011/45895 numaralı marka başvurusuna itirazın reddine ilişkin YİDK kararının iptali talebiyle açılan davada verilen karar taraflar yönünden kuvvetli delil niteliğinde ise de, kesin delil niteliğinde olmadığı, YİDK kararının iptali davasında mahkeme ileri sürülen sebepler ve delillerle bağlı olarak karar verdiği ancak, dava tarihinde davaya konu marka tescilli olmadığından,

hükümsüzlük koşullarının incelenmediği, Ankara 4.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin gerekçeli kararından, davacı Santa Fe tarafından markaya konu işaret üzerinde Türkiye'de daha önce ticaret yaptığı, markaya bilinirlik kazandırdığı, reklam çalışması yaptığı konusunda delil sunulmadığı, davacının yurt dışında Reynolds American Inc.

Şirketinin bu markayla ticaret yaptığını beyan ederek farklı bir tüzel kişiliğin haklarına dayandığını, oysa ortaklık yapısı aynı olsa bile başka bir şirketin haklarına dayanarak dava açılamayacağını, davacının 556 sayılı KHK 8 ... maddesinin üçüncü fıkrası gereğince önceye dayalı hakkının bulunduğunu ispat edemediğine karar verildiği, aynı kararda davacının, "Natural American Spirit" ibareli tescilsiz markasının ilgili sektörde tanınmışlığını ispat yönünden delil sunulmadığı, rapor alınan teknik bilirkişi heyetinin de aynı yönde beyanda bulunduğu, davacının yurt dışında bu işareti taşıyan markasının bulunduğunun ispatlanamadığı,

başkasına ait markanın tanınmışlığından da faydalanılamayacağı, davalının markasını kötü niyetli olarak tescil ettirdiğine dair somut delil de bulunmadığı gerekçesiyle, başvuruya itirazın reddine dair Türk Patent ve Marka Kurumu'nun (TÜRKPATENT) YİDK kararının hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin dosyasında davacının YİDK kararının iptali yönünden, önceye dayalı hak, kötüniyetli tescil ve tanınmışlık iddiasını ileri sürdüğü,

taraflar arasında görülen davada kesinleşen mahkeme kararının kuvvetli delil olup dikkate alınması gerektiği, davacının Türkiye'de tescilli markasının bulunmadığı, dava dilekçesi ekinde Dünyanın çeşitli ülkelerinde tescil ettirildiği ileri sürülen markaların dava dışı JT Internatıonal S.A.

Ve Japon Tobacco Şirketi adına tescilli olduğu, esasen dava dilekçesi ve istinaf dilekçesinde de ABD dışındaki marka haklarının dava dışı şirketlere devredildiğinin beyan edildiği, davacının dava dışı şirketler adına tescilli markaların tanınmışlığı ve kullanımından kaynaklı olarak, önceye dayalı hak iddiasında bulunamayacağı, davalının davaya konu markayı Türkiye'de ticarete konu ettiğini ispatlayamadığı,

istinaf dilekçesinde duty free'de bu ürünlerin satıldığına yönelik iddiasını ispatlar delil sunulmadığı gibi, duty free gümrüklü ... olmakla, Türkiye'de kullanım yönünden delil teşkil etmeyeceği, gerek Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin kesinleşen kararı, gerekse dosyaya sunulan deliller kapsamında ispatlanamayan davanın reddine ilişkin kararın sonuç olarak yerinde olduğu, ancak davacı vekilinin mahkeme kararının gerekçesine yönelik istinaf sebebi kısmen yerinde olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

davacının davasının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri, 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve 8 ... maddesinin üçüncü fıkrası.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.