Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/547 K.2023/3948

Taraflar arasındaki marka ve tasarım hakkına tecavüzün tespiti, ref'i, men'i ve tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

2017/07413, 2017/04295, 2017/61079 ve 2013/86416 no.lu Çavuşoğlu markalarının ve 2013/0222 ve 2013/05723 no.lu endüstriyel tasarımların müvekkili adına tescilli olduğunu, davalının müvekkiline ait marka ve tasarımların aynını veya ayırt edilemeyecek derecede benzerini taklit etmek suretiyle her türlü baharatı ve kırmızı biberi üreterek satışla sunduğunu, davalının müvekkiline ait tescilli marka ve tasarımlarını kullandığının tespit üzerine davalı şirketin müdürüne kullanımlara son verilmesi için ihtarname keşide edilmesine rağmen olumlu bir dönüş olmadığını,

bu kişi adına ayrıca 2011/119920 sayılı "BOZKIRLI ÇAVUŞOGLU" markasının tescil edildiğini, buna rağmen davalı tarafından bu marka tescil edildiği haliyle kullanılmayarak davacının marka ve ambalajları ile iltibas yaratacak şekilde kullanıldığını, tespit dosyasında yapılan keşif ve bilirkişi incelemesinde davalı işyerinde bulunan ambalajlar üzerindeki marka ve tasarım kullanımlarının davacı marka ve tasarımlarıyla benzer olduğunun ve karışıklığa neden olacağının belirlendiğini,

davalı şirketin 04.09.2013 tarihinde tescil edildiği ve öncesinde bir ticari faaliyeti bulunmadığını ileri sürerek davalının yapmış olduğu tecavüzün tespitine ve önlenmesine, davalının ürünlerinin ambalajlarından çıkartılarak ambalajlarının toplatılmasına, imha edilmesine, mümkün değilse ürünlerin ambalajlarla birlikte imha edilmesine, davalının müvekkilin tescilli sınai haklarına tecavüz teşkil eden ürünlerin reklam ve pazarlamasının yapıldığı katalog, broşür gibi her türlü tanıtım vasıtalarının toplatılmasına,

mahkeme kararının masrafı davalıdan alınmak koşulu ile kararın bütün Türkiye’de yayınlanan bir gazetede ilanına, 20.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; tespit dosyasında yapılan delil tespitinin dava dışı 3 üncü kişi aleyhine yapıldığını ve bu nedenle ilgili dosyadaki delillerin huzurdaki davaya mesnet oluşturmayacağını, davacının ambalaj renk ve kombinasyonunun tasarım olarak tescilli olmadığını, davacıya ait 2013/02222 sayılı endüstriyel tasarımın yenilik ve ayırt edicilikten yoksun olduğunu, bu konuda açılmış hükümsüzlük davasının bulunduğunu, davalının marka kullanımının "BOZKIRLI ÇAVUŞOĞLU" şeklinde gerçekleştiğini, bu markanın 29 ve 30 uncu sınıflarda 2011/119920 sayı ile dava dışı kişi adına davacı markalarından daha önce tescilli olduğunu,

davalının bu markayı lisans sözleşmesine dayalı olarak kullandığını ve bu kullanımın marka tecavüzü oluşturmadığını, davacının tasarım hakkına tecavüze ilişkin açıklama ve karşılaştırmalarının tamamının 2013/02222 sayılı tasarıma ilişkin olduğunu, bu tasarımın hükümsüzlüğü için dava ikame edildiğini, bu nedenle hükümsüzlük davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, 2013/05723 sayılı tasarıma tecavüz iddiasına ilişkin hiçbir delil sunulmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı işyerinde tespit edilen paket, koli ve çuvallar üzerinde kullanılan markalarla davacı adına 2013/86416, 2017/04295, 2017/07413, 2017/61079 sayılarla tescilli bulunan markaların aynı/aynı tür mallar için karıştırılacak kadar benzer olduğu, ayrıca bu markaların üzerinde kullanıldığı "yaprak biber" emtiasının da davacı adına tescilli bulunan markaların tescil kapsamında bulunan mallarla aynı ya da aynı türden olduğu, markalar arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olduğu,

davalı işyerindeki kullanımların asli ayırt edici unsurları ve orta düzeydeki tüketiciler nezdinde sahip olduğu algı itibarıyla 2011/119920 sayılı markadan önemli düzeyde farklılaştığı ve bu markanın davalının uyuşmazlık konusu kullanımları için yasal bir hak sağlamayacağı, davalı işyerinde tespit edilen paket, koli ve çuvalların tasarımlarının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim itibarıyla davacı adına tescilli bulunan 2013/02222-1-2-3 nolu ambalaj deseni tasarımları ile bariz bir benzerlik gösterdiği ve davalı iş yerindeki kullanımların ayırt edicilikten yoksun olduğu,

davacının bu tasarımına ilişkin açılmış davanın reddedildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacı adına tescilli "Çavuşoğlu" markalarını ve 2013/02222 numaralı tescilli ambalaj tasarımlarını aynen veya cüzi değişiklikler şeklinde kullanmak suretiyle her türlü baharat bu meyanda kırmızı biber üreterek pazarlamak ve satışa sunmak fiillerinin haksız olduğunun tespitine, davalının tecavüzlerinin ref ve men'ine, davalının haksız rekabetinin men'ine, davalının davacıya ait "Çavuşoğlu" markası ile benzerlik oluşturacak şekilde üretmiş olduğu ambalajların içerisinden ürünler çıkartılmak suretiyle toplatılmasına ve bilahare imhasına,

mahkeme kararının Türkiye'de yayınlanan bir gazetede ilanına, davalının davacının markasına tecavüz teşkil eder şekilde ürettiği, kataloğ, broşür ve tanıtım vasıtalarının toplatılmasına, davacının maddi tazminat haklarının saklı tutulmasına, 10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya dayanak olan endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü için açılan davanın kesinleşmesinin beklenmesi gerektiğini, bilirkişi raporuna itirazların karşılanmadığını, davacı tarafın tecavüz iddiasını kanıtlayacak bir delili bulunmadığını, bilirkişi raporunun soyut delillere dayandığını, müvekkilinin taraf olmadığı tespit dosyası verilerinin değerlendirmeye alındığını, müvekkilinin markasal kullanımının 2011/119920 sayılı markaya dair lisans sözleşmesinden kaynaklandığını ve yalnızca "BOZKIRLI ÇAVUŞOĞLU" biçiminde kullanıldığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması talebiyle istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının ürünlerinde kullandığı marka ve tasarımların davacı adına tescilli marka ve endüstriyel tasarımlar arasında ayırt edilemeyecek derecede benzerlik bulunduğu, davalı taraf kullanımının davalı şirket ortağı adına tescilli marka kapsamında kaldığını savunmakta ise de davalı şirketin şirket ortağı adına tescilli markayı tescile uygun olarak kullanmadığı, buna göre mahkemece delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği,

davalı tarafça Kahramanmaraş 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/199 E. sayılı dosyasında görülen hükümsüzlük davasının bekletici mesele yapılması gerektiği ileri sürülmüşse de davacının hükümsüzlüğü talep edilen endüstriyel tasarım dışında marka hakkına dayalı olarak da talepte bulunduğu, usul ve yasaya uygun görülen bilirkişi raporu ile davalının eylemlerinin davacının marka hakkına da tecavüz teşkil ettiği belirtildiğinden bekletici mesele yapılması talep edilen dosyanın sonucunun eldeki davayı etkilemeyeceği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, marka ve endüstriyel tasarıma tecavüzün tespiti ve önlenmesi talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 29, 56, 58, 72, 81 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,