Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/5718 K.2024/2201

Taraflar arasındaki faydalı model belgesi hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin kurucusu ve aynı zamanda ortağı olan ... tarafından uzun araştırma ve uğraş sonucunda yapılan işin mahiyeti gereği ve sektördeki ihtiyacı karşılar mahiyette bir ürün geliştirdiğini, söz konusu ürün buluş niteliğine sahip olması sebebiyle faydalı model ve patent belgeleri ile tescili ... adına alındığını ve müvekkili şirkete lisans sözleşmesi ile kullanım hakkı devredildiğini, müvekkili şirkete ait olan “Sismik Harekette Mekanik Akışkan Kapama Valfı” buluş başlığına sahip ürün, “Sismik Harekette Yanıcı Gazları Kapatan Sistem” buluş başlığına sahip ürün,

“Sismik Harekette Mekanik Gaz Kapama Valfı” buluş başlığına sahip ürün faydalı model ve patent tescil belgeli, davalı tarafa ait olan “Mekanik Deprem Vanasında Yenilik” buluş başlığına sahip ürün, “Mekanik Deprem Vanasında Islahat” buluş başlığına sahip ürünün istemleri esas alınarak birebir karşılaştırması değişik iş dosyası üzerinden yapıldı ve sonuç olarak müvekkili şirkete ait ürün ile davalı tarafa ait ürünün aynı teknik özellikleri tanımladığı tespiti yapıldığını, müvekkili şirketin kurucusu dava dışı ... adına 2006 yılından bu yana tesciller ile korunan buluşun davalı tarafından gerçek hak sahibi olmadığı halde,

haksız ve kötü niyetli olarak taklit edildiğini ve müvekkili şirketin tescil belgeleri ile koruduğu ürünle birebir aynı teknik özellikleri taşıdığını, davalı amacının müvekkili şirketin sahip olduğu sektörde dahil olmak olduğunu, davalı tarafın müvekkili şirketten ve faaliyetlerinden haberdar olduğunu, ürünlerini bildiğini ve hatta tanıdığını,

hal böyle olunca başka bir şirket tarafından kullanıldığını ve tescil belgelerinin alındığını bildiği bir ürünün aynısını taklit etmek suretiyle sanki kendi buluşuymuş gibi tescil ettirmek davalı tarafın kötü niyetini ve gerçek hak sahibi olmadığını ispata yeterli delil olduğunu ileri sürerek davalı adına tescilli 2009/06846 patentin, 2012/00284 faydalı modelin ve 2009/01445 patentin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin elektrikle çalışan ilk modelinin 26.08.2003 tarihinde buluş başvurusunun gerçekleştirilerek faydalı model belgesi aldığını, cihazın tasarım tescili 11.01.2005 tarihinde yaptırıldığını, 27.10.2003 tarihinde ürün belgelendirmesi yapılarak belgelendirildiğini, müvekkilinin ...’a üretim için vana kalıplarını kullanmak kaydıyla ortak bir girişimcilik teklif ettiğini hatta aralarında, davalının kendi adına kuracağı firmada vana üreteceği güne kadar 08.03.2007 tarihli ve ... tarafından kaleme alınan bir anlaşma yaptıklarını,

müvekkiline ait faydalı model ve patentlerin davacının faydalı model ve patentinden teknik olarak çok önemli ve bariz farklılıklar içerdiğini, davacıya ait 2006/07182 ve 2006/02931 belgelerinde tarif edilen deprem vanaları sarkaç mekanizması ile tetiklendiğini, müvekkiline ait patentlerde ise, davacıya ait olanlardan farklı olarak ilk hareketi sağlayıcı büyük bilye ve hareketin devamında bu bilyenin ağırlığıyla bastığı ve aşağıya doğru ittirdiği bir silindir olduğunu, müvekkiline ait hiçbir patentte hareketli kızak olmadığını, sistemi hareketli kızak tetiklemeyeceğini,

mili kilitlemiş bilyeleri hareketli kızak çarpma etkisiyle yuvalarından çıkartıp mili serbest bıraktırmayacağım, bu sistemin çalışma prensiplerinin müvekkiline ait patentlerde olduğunu, bu farklılıkların buluşlara temel karakteristiğini veren, diğerlerinden ayırt eden buluşlara “yenilik” katan özellikler olduğunu, hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen faydalı model belgelerinin ve patentin yenilik vasfını haiz olmadığını, davacı tarafın hükümsüzlük talebine dayanak gösterdiği 2006/02931 numaralı faydalı modeli ile 2006/07182 numaralı patentin birbirinin aynısı olmanın ötesinde,

US4103697(1978) numaralı Amerika Birleşik Devletleri patentinin eksik bir kopyası olduğunu, davacıya ait 2006/02931 numaralı faydalı model ile 2006/07182 numaralı patent ve faydalı model belgesi verilmesi şartlarından “Sanayiye Uygulanabilme” niteliğini haiz olmadığını, hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen davacıya ait 2006/07551 tescil numaralı faydalı model belgesi yenilik vasfını haiz olmadığını, yapılacak teknik kıyaslamaların ürettikleri ürün ile ellerindeki patentin benzer olmadıklarını ortaya çıkaracağını,

www.eskavalve.com internet adresinden aldıkları ESKA katalogun iddia ettikleri gibi patentlerine şamil ürünü üretmediklerinin kanıtı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu, TR 2012/00284 numaralı "Mekanik deprem vanasında yenilik" buluş başlıklı faydalı model belgesinin, buluşu oluşturan asli unsurları tanımlaması ve bağımlı istemlerde de bağımsız istemin teknik ayrıntılarını göstermesi gereken 1 numaralı bağımsız istemin yeni olmadığı,tanımlanan özelliğini teknik bir gereklilik olduğu, yenilik getirmediği, hatta bilirkişi ek raporunda bu durumun "bilgisayarı oluşturan parçaların bilgisayar kasası içerisinde olması gerekmesine" benzetildiği gözönüne alınarak yenilik unsuru taşımadığı,

tekniğin bilinen durumuna dahil olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalı adına tescilli TR 2012/00284 sayılı "Mekanik Deprem Vanasında Yenilik" buluş başlıklı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, hükmün ilanı talebinde hukuki yarar bulunmadığından talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyaya davacı tarafından sunulan delillerin, hükümsüzlüğü talep edilen faydalı model açısından yenilik kırıcı vasıfta bulunmadığını, davaya dayanak gösterilen patent/faydalı modellerin patent ve faydalı model verilmesi şartlarından birisi olan sanayiye uygulanabilir olma şartına haiz olmadığından hükümsüzlük davasında dikkate alınmaması gerektiğini, İstanbul Anadolu Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2017/564 E. sayılı dosyası ile görülen davada, davacının, işbu davasına dayanak gösterdiği 2006 02931 no.lu faydalı model belgesinin,

İstanbul Anadolu Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2017/563 E. sayılı dosyası ile görülen davada da, davacının, işbu davasına dayanak gösterdiği 2006 07551 no.lu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verildiğini, davacının davaya dayanak yaptığı faydalı model belgelerinin hükümsüzlüğüne karar verildiği gözetilmeksizin çelişkili bilirkişi raporları esas alınarak karar verilmesinin yerinde olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararında esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebepleriyle temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalıya ait TR 2012/00284 sayılı "Mekanik Deprem Vanasında Yenilik " buluş başlıklı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 47 nci ve 165 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,