Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/5820 K.2024/2327

2 -... 3 -Aydoğmuş Tütün Mamulleri Gıda Hay. İnş. Taah. Nak.Tic. ve San. Ltd. Şti. 4 -Doğumak Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.

İLK DERECE MAHKEMESİ

Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI

2018/18 E., 2019/396 K.

Taraflar arasındaki muarazanın giderilmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Aydoğmuş Tütün Mam. Gıda Hay. ve İnş. Taah. Nak. Tic. San. Ltd. Şti. ile davalı ... arasında düzenlenen kredi sözleşmelerinde kefil sıfatı ile imza attığını, müvekkilinin bu sözleşmelere kefil olması sebebiyle davalı bankaya 692.997,00 TL ödeme yaptığını ve yaptığı bu ödemeler sonucunda Aydoğmuş Tütün Mam. Gıda Hay. ve İnş. Taah. Nak. Tic. San. Ltd.

Şti.'nin davalı bankaya borcunun kalmadığını, müvekkilinin Doğumak Otomotiv ortaklarından olduğunu, yaptığı ödemeleri kimi zaman bizzat kendisinin kimi zaman da vekaletname ile yetkili kıldığı M. G. tarafından yapıldığını, M.

G.'nin bu ödemelerin müvekkili nam ve hesabına yaptığına dair tutanak imzaladığını, müvekkilinin bu tutanak ile davalı bankaya başvurarak 692.997,00 TL ve bu alacağı bağlı diğer haklarına temlik edilmesini istediğini, fakat bankanın müvekkilinin bu talebini reddettiğini, sadece Doğumak A.Ş. ile ... tarafından yapıldığı sabit olan 329.160,00 TL alacağı temlik edebileceklerini müvekkiline bildirdiğini, 3 üncü kişi konumunda olan ve ödemeleri müvekkili nam ve hesabına yaptığını beyan eden M.

G. imzasına haiz yazılı belgeyi dikkate almadıklarını ve M. G. tarafından yapılan ödemeler sebebiyle müvekkiline alacak ve bu alacağa bağlı ipotek hakkını temlik etmediklerini ileri sürerek 363.837,00 TL alacak ve bu alacağa bağlı ipotek, rehin, kefalet vb. diğer hakların müvekkiline devrinin sağlanmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili bankanın dava dışı şirkete davacı ...'ın müteselsil kefaletinde kredi kullandırıldığını, iş bu kefaletlerin yanı sıra firmanın maliki bulunduğu Erzincan ...

Köyü 1 ada 934 parselde kayıtlı taşınmazın 800.000,00 TL bedelle ipotek edildiğini, firmaya kullandırılan 750.000,00 TL ticari işletme kredisinin 06.04.2013 tarihi itibariyle gecikme faiz ve masrafları ile birlikte 457.012,00 TL lik borcunun 329.160,80 TL lik kısmının Doğumak Otomotiv ve ... tarafından ödendiğini, davacının müvekkili bankadan yapılan ödemelere ilişkin temlik talebinde bulunduğunu, müvekkili banka tarafından ancak yapılan bu ödemeler için temlik işleminin gerçekleştirilebileceğini,

firmanın borcuna yönelik bu ödemelerden ayrı olarak yapılan 363.837,00 TL lik ödemelerin kefil sıfatıyla kendisi tarafnıdan yapıldığına dair herhangi bir kayıt bulunmadığından temlik işleminin yapılmasının mümkün olmadığını, davacının sözleşme şartlarına bakıldığında hukuki yararı bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 21.02.2011 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi içeriğine göre Aydoğmuş Tütün Mam. Gıda Hay. ve İnş. Taah. Nak. Tic. San. Ltd.

Şti'nin kredi müşterisi, kredi limitinin 140.000,00 TL, kefillerden birinin ise davacı olduğu, davalı banka tarafından ibraz edilen kredilerin hesap listesine göre bu tarihten itibaren çeşitli tarihlerde nakti ve gayrinakti kredi kullandırıldığı, davalı bankanın 367.837,00 TL nin davacının kendisi tarafından ödendiğine ilişkin banka kaydı bulunmadığından temilk talebini kabul etmediği, söz konusu kredi sözleşmesinde kefilin 140.000,00 TL limitli kredi sözleşmesine kefil olduğu, kefilin kefalet miktarından fazla ödeme yapması halinde alacağa halef olamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece ısrarla davalı bankaya müzekkere yazarak Aydoğmuş Tütün Mamülleri Gıda Ltd.

Şti. isimli şirkete kullandırılan krediye istinaden tüm ödemelerin kim tarafından yapıldığının bildirilmesini istediği halde davalı bankaca müzekkere gereğini yerine getirmeyip ilgisiz cevaplar vermiş olduğunu, mahkemece bankacılık hukukunda uzman bilirkişi marifetiyle banka hesapları üzerinde tespit yapıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu yöndeki taleplerinin kabul görmediğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, ortada miktar yönünden geçerli bir kefalet sözleşmesinin bulunmaması halinde dahi davanın esastan reddi yerine usulden karar verilmesine yer olmadığı şeklinde karar verilmesi gerektiğini,

davanın usulden reddedilmesi halinde ise davalı lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, mahkeme gerekçelerinin hukuken korunabilir ve uygulanabilir bulunmadığını belirterek mahkemece verilen kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kefalet limitinden fazla yapılan bir ödeme kefil sıfatına istinaden yapılmayacağından bir halefiyetin söz konusu olmayacağı, kefalet limitini aşan miktar için yapılan ödeme sebebiyle diğer rücu sebeplerine dayanılarak asıl borçluya başvurma imkanı bulunduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, kefalet sözleşmesine dayalı olarak ödeme yapan kefilin alacağın ve teminatlarının kendisine devrine karar verilmesi isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 183, 589 ve 596 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.