Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/5918 K.2024/2182

Avukat ... 2.Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) vekili Avukat ... Sarpınar

İLK DERECE MAHKEMESİ

Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI

2020/70 E., 2020/225 K.

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2013/46299 sayılı "Assun Optik" ibareli, 35. sınıf hizmetleri içeren marka başvurusunda bulunduğunu, davalı şirket tarafından "ATASUN OPTİK" ve "atasun" ibareli markalar dayanak gösterilerek başvuruya itiraz edildiğini, Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından itirazın reddedildiğini, ancak bu karara davalı tarafından yapılan itirazın YİDK tarafından kabul edildiğini ve başvurunun reddedildiğini, "ASSUN" ve "ATASUN" ibareleri arasında görsel ve işitsel açıdan benzerlik olmadığını, "ata" kelimesinin hiç kimsenin ve şirketin tekelinde olamayacak kadar anonim bulunduğunu,

son bölümünde yer alan "SUN" kelimesinin ise “güneş” anlamında kullanılan yine evrensel bir terim olduğunu, bu ibarenin de tek bir firmanın tekeline verilemeyeceğini, sadece "SUN" kelimesindeki aynılığın itiraz için yeterli olmayacağını, müvekkili tarafından tescili istenen markanın ilk hecesinin “AS” olduğunu, ikinci hecedeki "SUN" kelimesinin güneş gözlüklerinin tümünü içine “sun glasses” ibaresini ifade ettiğini, bu ibarenin güneş gözlüklerinin ve bunun üreticilerinin ürünlerini kapsadığını,

tüketici tarafından markaların ve ürünlerin birbirinden farklı olduğunun kolayca ayırt edileceğini ileri sürerek YİDK'in 2015-M-1909 sayılı kararının iptaline, markanın müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, dava konusu başvuru ile redde mesnet markalar arasında iltibasa yol açacak düzeyde benzerlik bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; müvekkil şirket adına tescilli ve tanınmış "ATASUN OPTİK" ibareli markalar ile tescili istenen dava konusu "ASSUN OPTİK" ibarelerinin işitsel ve görsel anlamda ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğunu, tüketicinin iki kelime arasındaki küçük farklılıkları işitsel ve görsel olarak algılamasının mümkün olmadığını, markaların bir bütün olarak bırakacağı izlenim dikkate alındığında ayırt edilemeyecek kadar benzer izlenim bırakacağını, dolayısı ile markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı markalarının kullanacağı hizmetler aynı olmakla birlikte her iki tarafa ait markaların asli unsurlarından birbirinin aynı/benzer olmadığı, bu durumda ortalama tüketicilerin iki farklı marka karşısında bulunduklarını anlayabilecek durumda olacakları, bu iki markanın aynı kişiye ait bulunduğu intibaının elde edilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle, davacı başvurusu ile davalı markalarının 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında benzer olmadığı,

davaya konu olayda, davalı vekili, müvekkili markasının tanınmış olduğunu ileri sürerek, 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasındaki genişletilmiş korumadan yararlanmak istemiş ise de, davacı tarafın markalarının dava konusu marka ile benzer olmadığı kabul edilmiş olup, 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasında sayılan koşulların gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın kabulü ile TÜRKPATENT YİDK'nın 2015-M-1909 sayılı kararının iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı TÜRKPATENT vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraf markaları arasında iltibasa neden olacak derecede benzerliğin bulunduğunu, markanın tesciline karar verilmesi talebinin, tescil işleminin Mahkemenin yetkisinde olmadığı için salt bu nedenle reddedilmesi gerekirken Mahkemenin bu talebi karara bağlamaksızın davanın kabulüne karar vermesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu marka başvurusu ile müvekkilinin tescilli markalarının ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğunu, aynı tür hizmetler için tescil ettirilmek istendiğini, müvekkili markasının tanınmış marka olması ve tüketicilerce son derece iyi bilinmesinin de dava konusu markalar arasındaki iltibas riskini artırdığını, "ATASUN" markaları ile ayırt edilemeyecek kadar benzer "ASSUN" markasının tesciline izin verilmesinin, müvekkilinin emek vererek itibar edindirdiği "ATASUN" markalarının sulandırılmasına neden olacağını, anılan başvurunun haksız rekabet anlamında da iltibasa mahal verdiğini, davacı tarafın kötü niyetli olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, "Assun Optik" ibareli başvuru ile redde mesnet "Atasun" asıl unsurlu markalar arasında 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında ortalama alıcılar nezdinde görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları genel izlenim itibariyle ilişkilendirilme ihtimalini de içerecek şekilde iltibas tehlikesinin bulunmadığı,

zira taraf markalarında ortak olarak yer alan "SUN" ibaresinin güneş anlamına geldiği ve güneş gözlüklerini ifade etmek için yaygın biçimde kullanılan bir kelime olduğu, bu itibarla anılan kelimenin ortak olarak kullanılmasının iltibasa yol açmayacağı, nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2012/2106 E., 2013/20083 K. sayılı ilamında da "SUN" ibaresinin ayırt ediliğinin zayıf olduğunun kabul edildiği, bunun dışında kalan "ATA" ve "AS" ibareleri arasında ise bir benzerlik olmadığı,

marka işaretleri arasında benzerlik olmadığından redde mesnet markaların tanınmış olmalarının da başvurunun reddine yol açmayacağı, kötü niyet savunmasının ise davanın niteliği gereği tartışılmasının mümkün olmadığı, çünkü marka başvurusunun reddine ilişkin dava konusu YİDK kararında bu hususun tartışılmadığı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 22.03.2017 tarih, 2017/78-521 E., K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere 556 sayılı KHK kapsamında Mahkemelere tescil isteminin kabulü ya da reddi yönünde tanınmış bir yetkinin olmadığı, tescil işleminin idari nitelikte bir işlem olup, Kurul kararının kabulüne bağlı doğal bir sonuç olduğu,

dolayısıyla tescil isteminin ayrı bir dava olarak değerlendirilemeyeceği ve ayrıca bu talebin reddine karar verilmemesinin İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını gerektirmediği anlaşılmakla, davalılar TÜRKPATENT ile .... vekillerinin istinaf başvurularının esas yönünden reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı TÜRKPATENT vekili temyiz dilekçesinde özetle; başvuruya konu işaret ile redde mesnet markalar arasında ortalama tüketicinin görsel, işitsel ve kavramsal algısı bakımından ilişkilendirme ihtimali de dahil iltibasa neden olabilecek derecede benzerlik bulunduğunu, kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle.

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılan benzerlik incelemesinin bütünsel inceleme koşullarına aykırı şekilde gerçekleştirilmiş global bir değerlendirme yapılması gerekirken markanın bölünerek SUN unsurunun ayırt edici olmadığının gerekçe gösterildiğini, fakat davacı tarafa ait marka ile müvekkile ait markalar bütünsel olarak karşılaştırıldığında karıştırılma ihtimalinin mevcut olduğu ve davacı yanın müvekkiline ait tanınmış markalar üzerinden haksız bir yarar sağlayacağının açıkça görüleceğini, taraf marklarının ayırt edilemeyecek derece benzer olup aynı ve aynı tür hizmetler için tescil ettirilmek istendiğini,

dava konusu markaların tüketicilerinin sıradan, uzman olmayan tüketiciler olduğunu ve markaların karıştırılması, aralarında bağlantı kurulmasının kaçınılmaz olduğunu, müvekkil markasının tanınmış bir marka olması ve tüketicilerce son derece iyi bilinmesi de markalar arasında iltibas riskini artırdığını, müvekkili marka ile ayırt edilemeyecek kadar benzer olan ASSUN ibaresinin tercih edilmesinin iltibas ve haksız rekabete konu teşkil ettiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, YİDK kararının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.