Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/6004 K.2024/2497

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının Eralp 1...Ltd.

Şti.'nin tek hissedarı ve şirket müdürü olduğunu, davacının eşi olan ... ile birlikte şirketi idare etmekte ve yapım işlerini devam ettirdiğini, bu sebeple davalıya çeşitli ödeme tarihli bonolar huzurda keşide edilip teslim edildiğini, tüm bonoların şirketi vekaleten temsile sahip ... tarafından keşide edildiğini, ancak düzenlenen bonoların şirketin mali durumunda imkansızlıklar çekmesi nedeniyle ödenmediğinden Yozgat icra müdürlüğü 2018/25820 E. sayılı dosyası ile Eralp 1 Ltd. şirketi ve avalist ... borçlu gösterilerek kambiyo senetlerine özgü genel haciz yolu ile takip başlatıldığını,

akabinde ise Yozgat icra müdürlüğü 2019/10136 E. sayılı dosyası ile aynı bonolar dayanak belge gösterilerek davacı aleyhinde genel haciz yolu ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, borcun tamamına ve ferilerine itiraz edilerek takip durduğunu, duran takibe karşılık alacaklı tarafından Yozgat icra mahkemesi 2019/208 E. sayılı dosyası ile itirazın kesin kaldırılması yoluna başvurulduğunu, imzaya itiraz etmediklerinden imza incelemesi yapılmadığını ve aleyhlerine sonuçlandığını, davacının yetkilisi olduğu Eralp 1 şirketinin borcuna karşılık bonoların düzenlenmesine muvafakat gösterdiğini,

... bonoların tümünde avalist olmakla hem şirket adına hemde kendi adına imzalar attığını, bonolarda borçlu şirket ve avalist ... olarak isim ve ünvanlar belirtildiğini, davacıdan yazı ve imza örneği alınmasını bono aslı ile karşılaştırma yapılmasını talep ettiklerini, ayrıca alacaklı tarafından öncelikle kambiyo takibi yapılmış ve davacı borçlu olarak gösterilmediğinden alacaklınında bu bilgilere sahip olduğunu, bono metinlerinin kimin tarafından düzenlendiği ve imza altına alındığını bildiğini ileri sürerek Yozgat İcra Müdürlüğü 2019/10136 E. sayılı dosyasında borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı şirket tarafından, dava dışı borçlu Eralp1 Ltd.

Şti. aleyhinde Yozgat İcra Müdürlüğü'nün 2018/25820 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, akabinde takibe konu bonolarda kaşe dışında imzası bulunması ve davacı hakkında aval veren sıfatına haiz olması nedeniyle diğer takipteki bonolar dayanak yapılarak tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla icra takibi başlatıldığını, Yozgat İcra Müdürlüğü'nün 2019/10136 E. sayılı dosyasında borçlunun itirazı üzerine takip durdurulduğunu, akabinde taraflarınca itirazın kaldırılması istemli olarak Yozgat İcra Hukuk Mahkemesi ne dava ikame edildiğini, davanın lehlerine sonuçlanarak,

borçlunun yapmış olduğu itirazın kaldırılarak takibin devamına karar verildiğini ve bu kararın kesinleştiğini, davacının, Eralp1 Ltd.

Şti.'nin 22 Mayıs 2017 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yer alan ilan uyarınca bu şirketin ortağı ve tek yetkilisi olduğunu, Yozgat İcra Müdürlüğü'nün 2019/10136 E. sayılı icra takip dosyasındaki takibe konu bonorlarda kaşe/şirket ünvanı dışında imza bulunması nedeniyle, aval veren sıfatı ile borçtan şahsen sorumlu olduğunu, davacının, Eralp 1 Ltd. Şti.

Adına borcuna karşılık bonoların düzenlenmesine muvafakat gösterdiğini ancak, şahsi olarak avalist olması için kimseye vekalet vermediği ve bu nedenle borçtan dolayı sorumlu olmadığı beyanına itibar etmenin olanaksız olduğunu, Yozgat İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/208 E. 2020/122 K. sayılı kararı kesinleştiğini, kesinleşen ilam hakkında, tedbir kararı verilmesinin hukuka uygun olmadığını, ayrıca asıl dosya hakkında da tedbir isteminde bulunulduğunu, bu istemde hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, haksız ve yasal mesnetten yoksun davanın reddi ile davacı aleyhinde %20 den az olmamak üzere haksız ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının limited şirket müdürü olarak şirket borçlarından şahsi sorumluluğunun bulunmaması ve şirket yetkilisi olarak verdiği vekaletnamede vekil olarak ...' a kambiyo senedi düzenleme hususunda özel yetki verilmemesi de dikkate alındığında davacının boşa atılan imzadan dolayı şahsi sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, her ne kadar davalı vekili davacı hakkında sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan şikayette bulunduklarını bu ceza dosyasının sonuçlanmasının bekletici mesele yapılmasını talep etmiş ise de;

davacının müdürü olduğu şirket açısından yapılan takibe itiraz etmediği ve vekil olan ...'un düzenlediği senetten şirketin sorumlu olmadığına dair bir iddiasının da bulunmadığı, dava dışı davacının müdür olduğu şirket hakkında takibin devam ediyor olması nedeniyle ceza dosyasına verilecek kararın dosyamıza herhangi bir katkı sağlamayacağından mahkemece bekletici mesele talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından, dava dışı borçlu Eralp1 Ltd.

Şti. aleyhinde Yozgat İcra Müdürlüğü'nün 2018/25820 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, akabinde takibe konu bonolarda kaşe dışında imzası bulunması ve davacı hakkında aval veren sıfatına haiz olması nedeniyle diğer takipteki bonolar dayanak yapılarak tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla icra takibi başlatıldığını, Yozgat İcra Müdürlüğü'nün 2019/10136 E. sayılı dosyasında borçlunun itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, akabinde taraflarınca itirazın kaldırılması istemli olarak Yozgat İcra Hukuk Mahkemesine dava ikame edildiğini, davanın lehlerine sonuçlanarak,

borçlunun yapmış olduğu itirazın kaldırılarak takibin devamına karar verilip ve bu kararın kesinleştiğini, davacının Eralp1 Ltd.

Şti.' nin 22 Mayıs 2017 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yer alan ilan uyarınca bu şirketin ortağı ve tek yetkilisi olduğunu, Yozgat İcra Müdürlüğü'nün 2019/10136 E. sayılı icra takip dosyasındaki takibe konu bonolarda kaşe/şirket ünvanı dışında imza bulunması nedeniyle, aval veren sıfatı ile borçtan şahsen sorumlu olduğunu, davacının diğer icra takip dosyasında borçlu olarak yer alan ...'un eşi olduğunu, aleyhlerinde başlatılan 2018 tarihli takipte borca ve imzaya itirazda bulunmadıklarını, davacının Eralp1 Ltd.

Şti. adına borcuna karşılık bonoların düzenlenmesine muvafakat gösterdiklerini ancak, şahsi olarak avalist olması için kimseye vekalet vermediği ve bu nedenle borçtan dolayı sorumlu olmadığını beyanına itibar etmenin olanaksız olduğunu, Yargıtay yerleşik içtihatları ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 688 nci maddesinin yedinci fıkrası gereğince bonoda, tanzim edenin imzasının, metni örter şekilde yani metnin altına atılmasının zorunlu olduğunu, senede aynı şahıs tarafından birden fazla imza atılmış ise, bu senedin geçerliliğine etki etmeyeceğini,

bonoda sorumluluğun tek imza ile doğduğu dikkate alındığında birden fazla atılan imzaların sahiplerinin durumuna göre asıl borçlu veya aval veren olarak nitelendirilmesi gerektiğini, sadece imzadan ibaret aval de mümkün olduğunu, muhatap veya keşideci imzaları dışında bononun ön yüzüne konan her imzanın aval beyanı sayılacağını, takibe konu bonolarında tamamında 3 er adet imza bulunduğunu, 2 imzanın şirket borçlanması adına şirket ünvanı dışına diğer imzanın ise ... tarafından isim yanına, açıkça aval veren olarak atıldığını, söz konusu imzalardan dolayı davacının aval veren sıfatı ile borçtan sorumlu olduğunu,

yerel mahkeme tarafından davacı ve davacı dışı eşi adına Yozgat Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/4000 soruşturma dosyasının sonucu beklenilmeden, imza incelemesi yaptırılmadan karar verilmesinin usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ilamının istinaf incelemesi yapılarak ortadan kaldırılmasına; haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına, davacının takip miktarı üzerinden %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamında incelenen takibe konu bonolarda üç imza bulunduğu, düzenleyen dava dışı şirket Eralp1 Ltd. Şti. kaşesinin dışında iki imza, diğer imzanın ise ... tarafından isminin yanına, açıkça "avalimdir" yazılarak atıldığı, bu durumun davalının cevap dilekçesi ile de kabulünde olduğu, dava dışı Eralp 1 Ltd.

Şti. nin vekil olarak dava dışı ...'i tayin ettiği, şirketin yetkilisi olarak noterde şirketi davacının temsil ettiği noterde düzenlenen vekaletname ile görüldüğü, davacının dava dışı ...'e verdiği şahsi bir vekaletnamenin bulunmadığı, davacının aval olmadığı, bonolar üzerinde imzasının bulunmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, icra takibine dayanak kambiyo senedinden kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'un 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,