Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/6107 K.2024/381

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen itirazın iptali ve alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen 2009/803 E. sayılı dosyada karar verilmesine yer olmadığına, birleşen 2007/44 E. sayılı dosyada davanın reddi davanın karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak birleşen 2007/44 E. sayılı dosyada davacı ... Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 16.01.2024 günü hazır bulunan asıl davada davacı/birleşen davada davalı vekili Avukat ... ile asıl davada davalı/birleşen davada davacı vekili Avukat ... ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı şirkete işlerinin görülmesi için nakdi ödemeler yaptığını, şirket banka hesabından veya şirketten alacağı olanların banka hesabına aktarma yaptığını ve şirket için kredi kartı ve nakdi olarak harcamalarda bulunduğunu, bu harcama ve nakdi ödemelerinin tarafına ödenmesi için ihtarname keşide ettiğini, ancak ödeme yapılmadığından alacağın tahsili için icra takibine geçildiğini, haksız itiraz nedeniyle takibin durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile davalının %40'... ... olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen davada (Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2007/44 E. sayılı dosyası) davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirkette 1998 yılından beri davalı ...'nun murahhas aza ve müdürü sıfatıyla görev yaptığını, temsile ve ilzama yetkili olduğu şirketin Özbekistan'da bulunan işleri için yetkili davalı adına banka hesabı açtırıldığını, bu hesaba inşaat işlerinde kullanılmak üzere havaleler yapıldığını, şirket kayıtlarına göre 2.495,000,00 USD'nin davalı şirket müdürünün zimmetinde kaldığını ileri sürerek toplam 2.495.000,00 USD'nin (3.404.505,51 TL) ödeme tarihindeki kur üzerinden hesaplanacak karşılığının dava tarihinden itibaren yabancı para için uygulanan faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini dava etmiştir.

3.Birleşen davada (Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2009/803 E. sayılı dosyası) davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı şirketin imzaladığı bir kısım kredi sözleşmesine müşterek ve müteselsil kefil sıfatıyla imza attığını, ayrıca işbu kredi sözleşmesindeki kefaletin teminatını oluşturmak üzere 130.000,00 TL tutarında bir adet çek verdiğini, 05.06.2009 tarihinde anılan çek bedelini ödemek zorunda kaldığını, çek bedelinin rücuen tahsili talebiyle davalı şirket aleyhine icra takibi başlattığını, davalının haksız ve mesnetsiz yere takibe itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptaline, %40'... ... olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının murahhas aza sıfatıyla zimmetine 3.404.505,51 TL geçirdiğini, bunları iade etmediğini, bu nedenle olayın sadece bir cari hesap bakiyesi şeklinde görülmesi ve değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, yapılacak inceleme ile davacının böyle bir meblağı gerçekten koyup koymadığı, şirketin o tarihte böyle bir finansa ihtiyacı bulunup bulunmadığı, davacının yaptığı harcama tarihleri ile bunların gündeme getirilip istenildiği tarihler arasındaki zaman farkları dikkate alınmak suretiyle değerlendirme yapmak gerektiğini belirterek haksız ve dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesi istemiştir.

2.Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin murahhas aza ve şirket müdürü olarak görev yaptığı dönemde şirketin Özbekistan'da üstlendiği inşaat işlerinin yapımı için o ülkedeki mevzuatın zorluğu nedeniyle müvekkili adına hesap açıldığını, bu hesaba Türkiye'den şirket tarafından havale edilen paraların müvekkili tarafından verilen vekaletname ile şirketin Özbekistan'daki yetkili çalışanları tarafından hesaplardan çekilerek inşaat işlerinde harcandığını, Özbekistan'daki hesapların Türkiye'deki şirket hesaplarına intikal ettirilmemesi nedeniyle müvekkilinin kayden borçlu gözüktüğünü, müvekkilinin şirkete böyle bir borcu bulunmadığını, savcılık tarafından yapılan kovuşturma sonucu takipsizlik kararı verildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

3.Birleşen davada davalıya tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.12.2016 tarihli ve 2006/512 E. ve 2016/871 K. sayılı kararıyla; asıl davanın kabulüne, davalı şirketin takip dosyasındaki itirazının 122.841,70 TL asıl alacak, 2.339,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 125.180,70 TL üzerinden iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, hükmolunan meblağın %40'ı oranında hesaplanan 50.072,28 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine;

birleştirilen Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2007/44 E. sayılı davada, ticari defter kayıtları ve kayıtların dayanağı havaleler itibariyle davalı ...'ya gönderilen miktar 3.370.722,72 TL karşılığı 2.469.672,60 USD olduğu, davacı şirketten çekilen paraların kapatıldığına ilişkin resmi bir evrak ve kayıt sunulmadığı, davalı tarafça bu paraların vekaletname ile şirket çalışanları tarafından çekilip şantiye kasasına konulduğu belirtilmiş ise de bu hususun belgelendirilmediği, davanın niteliği itibariyle ispat yükünün davalı tarafta olduğu,

gerek Özbekistan’dan gelen evrak gerekse şirketin yasal resmi defterlerinde merkezden gönderilen paraların Özbekistan şantiyesi işi ile ilgili harcandığını gösteren bir kayıt ve belgenin olmadığı, faturasız olarak harcama yapılması durumunda dahi buna ilişkin teslim fişi, malzeme teslimine ilişkin imzalı bir belgenin olması gerektiği, herhangi bir evrak alınmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

bu miktar davacı zararı oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 2.469.672,60 USD'nin 25.01.2007 dava tarihinden itibaren devlet bankalarınca birer yıllık dönemler itibariyle USD mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine;

birleştirilen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2009/803 E. sayılı davada, davanın kabulüne, davalının icra takip dosyasına vaki itirazının 130.000,00 TL asıl alacak, 673,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 130.673,00 TL üzerinden iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, hükmolunan meblağın %40'ı oranında hesaplanan 52.269,20 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 25.11.2019 tarihli ve 2017/934 E. ve 2019/1464 K. sayılı kararıyla; ...

İnşaat ve Ticaret A.Ş. vekilinin ilk derece mahkemesinin asıl davaya ve birleştirilen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2009/803 E. sayılı dava dosyasına ilişkin kararlarına karşı katılma yoluyla istinaf başvurusunun usulden reddine, birleştirilen Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2007/44 E. sayılı dava dosyası yönünden; davacı ...Ş. tarafından davalı ... adına Uzbekistan Turkish Bank nezdinde 22.10.2004 tarihinde açılan hesabına 2.470.000,00 USD gönderildiği, ancak 327,40 USD'nin muhabir komisyonu olarak kesildiğinden geriye 2.469.672,60 TL kaldığı,

bu paranın 299.100,00 USD'nin davalı ..., 589.483,00 USD'nin davalının verdiği vekaletname ile davacı şirketin Özbekistan'daki Şantiye Proje Müdürü ve 1.563.750,00 USD'nin de yine davalı ...'nun verdiği vekaletname ile davacı şirketin Özbekistan'daki Şantiye Muhasebe Müdürü tarafından çekildiği, 17.439,60 USD'nin ise havale komisyonu olarak alındığı, davacı şirketin bu durumdan haberdar olmadığının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davacı şirketin bu kişilerin vekaletname ile çektiği paralar nedeniyle bu kişiler aleyhine dava açtığına ilişkin dosya içerisinde de herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı,

adı geçenlerin yeminli beyanlarında çekilen tutarların şirketin işlerinde harcanarak bunlara ilişkin mutabakat cetvellerinin şirkete gönderildiğini belirttikleri, davalı ...'nun çektiği 299.100,00 USD'nin davacı şirket adına harcayıp kullanıldığını gösterir geçerli belge sunamadığından bu miktardan sorumlu olduğu,

davacının dava tarihinden önce davalıyı temerrüde düşürdüğüne ilişkin belge sunmadığından dava tarihinden itibaren devlet bankalarınca birer yıllık dönemler itibariyle USD mevduata uygulanan en yüksek faizin uygulanması gerektiği, ancak davalının doğrudan çekmediği paradan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle, asıl davada ve birleştirilen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi davasında davacı birleştirilen Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde davalı ... vekilinin birleştirilen Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2007/44 E. sayılı dosyasındaki karara karşı istinaf başvurusunun kısmen kabulüne,

Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 07.12.2016 gün ve 2016/512 E., 2016/871 K. sayılı kararının Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2007/44 E. sayılı dosyasına ilişkin 3 numaralı bendindeki hükmünün kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile. 299.100,00 USD'nin dava tarihinden itibaren devlet bankalarınca birer yıllık dönemler itibariyle USD mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde birleşen davada (Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2007/44 E. sayılı dosyası) taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 01.02.2022 tarih, 2020/1058 E. 2022/758 K. sayılı kararıyla, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, 2007/44 E. sayılı dosya yönünden davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile davacı yanın, davalı ... davadışı şirket yetkilileri tarafından çekilen paranın, hesabın açılma gayesine uygun olarak üstlenilen taahhüt işi için harcanmadığını ve bu suretle davacı şirketin ... manada bir zarar gördüğünü ispatlayamadığının kabulü ile davanın tümüyle reddine karar verilmesi gereğine işaret edilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kesin nitelikteki bozma ilamına uyularak, kesinleşene hususlar yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, birleşen Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2007/44 E. sayılı davasında hükmün kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde birleşen 2007/44 E. sayılı dosyada davacı ... Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Birleşen 2007/44 E. sayılı dosyada davacı ... Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalının kusursuzluğunu ispat edemediğini, incelenen ticari defter ve kayıtlara göre davalının borçlu olduğunu, davalının yönetim kurulu üyesi, murahhas aza ve üst düzey yönetici olarak şahsi hesaplarına şirket tarafından gönderilen paranın hesabını vermesi ve nereye harcandığını ispat etmesi gerektiğini, ispat edemediği durumda zimmetindeki parayı iade etmek zorunda olduğunu, davalının ... ve sadakat yükümlülüğüne aykırı davrandığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, yöneticinin sorumluluğuna ilişkin olup, uyuşmazlık, şirket ortağı ve yetkilisi olan ...'nun şirket varlığını zimmetine geçirip geçirmediğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 338 ... maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; birleşen 2007/44 E. sayılı dosyada davacı ... Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Asıl davada ve birleşen 2009/803 E. sayılı dosyada davacı/birleşen 2007/44 E. sayılı dosyada davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin asıl davada davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,