Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/615 K.2023/4349

Taraflar arasındaki ipoteğin fekki davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; taraflar arasındaki 01.09.2015 tarihli protokolle, davalı ile dava dışı Burak İzmirli'nin ortağı oldukları Anatolya Taşımacılık Turizm Tic. Ltd.

Şti.'nin hisselerinin davacılardan ...'ya devredileceği, devir tarihi itibari ile şirketin borçlarının davalı ... tarafından ödeneceği, ...'nin yönetim kurulu başkanı olduğu Perge Özel Eğitim A.Ş.'nin Aksu/ Kemer arasındaki öğrenci servis işinin 2018 yılına kadar davacı ...'ya devredileceği, davacı ...'in şirketin ... tarafından ödenen ve ödenecek borçları ile kendisinin ...'ye olan borçları toplamı 160.000,00 TL'yi temin edecek şekilde ipotek tesis edeceği, 3 yıl içinde ...'nın ...'ye olan borcu 160.000,00 TL'yi ödediğinde ipoteğin ... tarafından kaldırılacağı,

protokolde belirtilen şartlardan birinin gerçekleşmemesi halinde protokolün hükümsüz kalacağının belirlendiğini, 07.09.2015 tarihinde protokol gereği davacılardan ...'ya ait taşınmaz üzerine ipotek kurulduğunu, protokolden yaklaşık 3 yıl sonra 31.07.2018 tarihinde davalıya gönderilen ihtarname ile protokolde belirlenen ödemelere ilişkin makbuzların davacı ...'e teslimi ile davalının ödemesi kararlaştırılan SGK ve vergi dairesi borçlarının ödenmesinin ihtar edildiğini, davalının kurum borçlarını ödediğini, ancak diğer ödemeleri yapmadığını, bu nedenle söz konusu protokolün 6 ncı maddesi gereği protokolün hükümsüz hale geldiğini ileri sürerek,

davacı ...'ya ait taşınmaz üzerindeki ipoteğin fekkini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; protokolde belirlenen ödemelerin süresi ile ilgili bir sınırlamanın bulunmadığını, ödemeler ile ilgili inisiyatifin davalıya verildiğini, ödemelerin 4-5 tanesi dışındakilerin yapıldığını, davacının ihtarı üzerine mail adresi bildirilmesi halinde ödeme belgelerinin gönderileceğinin bildirilmesine rağmen davacının mail adresi bildirmediğini, ihtarnameye verilen cevap ile adresleri bulunmayan alacaklılara ulaşmak için davacıdan yardım talep edildiğini, ancak davacının bu konuda destek vermediğini,

davacının davalıya ödemesi kararlaştırılan 160.000,00 TL'nin hem davalının üçüncü kişilere yapacağı ödemeler hem de hisse devir bedelini kapsadığını, ipoteğin davalının alacağının teminatı olarak kurulduğunu, ancak davacının ödeme yapmadığını, bu nedenle ipoteğin fekki koşullarının oluşmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında akdedilen 01.09.2015 tarihli protokolün 5 inci maddesinde, ...'nın, Anatolya Taşımacılık Turizm Tic. Ltd.

Şti.'nin, ... tarafından ödenen ve ödenecek borçları ile kendisinin ...'ye ait borçlarının toplamı olarak 160.000,00 TL'yi teminat altına alacak şekilde 3 yıl sonrasına ipotek tesisi işlemini sağlayacağını 3 yıl içinde ..., ...'ye olan 160.000,00 TL borcu öderse bu ipoteğin fekkinin ... tarafından sağlanacağının hüküm altına alındığı, davacının taşınmazına konulan ipoteğin kaldırılması koşullarının oluşmadığı,

davacıların sözleşmenin 6 ncı maddesindeki "işbu protokolde yer alan hükümlerin hepsi birlikte gerçekleşecek olup protokol şartlarından birinin gerçekleşmemesi durumunda diğerleri de hükümsüz kalacak." hükmüne dayanarak davalının sözleşmenin 2 nci maddesindeki birtakım ödemeleri yapmadığı iddiasıyla sözleşmenin geçersizliği ve ipoteğin kaldırılması talebinin hukuka ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 2 nci maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; tarafların kabulünde olan davalının protokolde ayrıntılı olarak belirtilen toplamı 88.226,00 TL olan ödemeleri yapmadığını, davacının ödemeler yapılmadan ipotek kurmak yükümlülüğünü yerine getirdiğini, davalının davacı ...'in ödemesi gereken 160.000,00 TL'nin ödenmediğini ileri sürse de 160.000,00 TL'nin teminatı olarak ipoteğin kurulduğunu, davalının kendi edimini yerine getirmeden davacının edimini yerine getirmesini isteyemeyeceğini,

davalının protokolde belirtilen ödemeler ve makbuzların teslimine ilişkin zaman aralığı belirlenmediği yönündeki savunmasının protokolün 01.09.2015 tarihinde düzenlenmiş olması ve davalıya gönderilen ihtarın bu tarihten 3 yıl sonra olması nedeniyle davalının makul sürede ödemeleri yapmadığının kabulü gerektiğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile protokolde yer alan davalı tarafından ödenecek borçlar toplamının 88.226,00 TL olduğu, davalının ibraz ettiği ödeme belgelerine göre bu tutarda ödemenin yapılmadığı sabit ise de, protokolün 5 inci maddesinde davalı tarafından ödenen ve ödenecek şirket borçlarının yanı sıra davacının davalıya ait borçlarının toplamı olarak 160.000,00 TL'yi teminat altına alacak şekilde ipotek kurulacağının belirlendiği,

davalı tarafından ödemelerin tamamı gerçekleştirilmemiş olsa da, davacının da davalının ödeyeceği 88.226,00 TL'den sonra davacıya ödeyeceği tutarı ödediği yönünde bir iddia ileri sürüp kanıtlamadığı, ipoteğin davalının ödediği ve ödeyeceği şirket borçlarının yanı sıra davacıdan alacağının teminatı için oluşturulduğu, hisse devrinin gerçekleştirildiği birlikte değerlendirildiğinde ipoteğin kaldırılması koşullarının oluşmadığı, İlk Derece Mahkemesinin davanın reddine ilişkin kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalının dava dışı şirket hisselerinin davacıya devri nedeniyle düzenlenen protokol gereği davacı ...'ya ait taşınmaz üzerindeki ipoteğin davalının protokole aykırılığı nedeniyle fekki istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 201 inci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacılara yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,