Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/6212 K.2024/2540

Taraflar arasındaki muarazanın men'i davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar tarafından yapılan başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ile müvekkili arasında 16.02.1996 tarihinde Online Sayısal Loto Sistemi Kurulmasına Yönelik Teçhizat Yazılım ve Hizmet Teminine ilişkin Sözleşme başlıklı sözleşmenin imzalandığını,17/04/2009 tarihli ve 23/08/2011 tarihli ek sözleşmeler ile ana sözleşme ve ek sözleşmelerin bazı maddelerinin tadil edildiğini ve ek düzenlemeler getirildiğini, 320 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile müvekkiline ait şans oyunlarının lisans hakkının Türkiye Varlık Fonuna devredildiğini, müvekkili ile davalı arasında imzalanan 1996 tarihli ana sözleşmenin,

davalının sorumluluğu başlıklı 5 inci maddesine 2009 tarihli sözleşme ile eklenen maddeye göre, sözleşmenin sona ermesi veya herhangi bir nedenle feshi halinde çevrimiçi şans oyunlarına ilişkin ikramiyelerin, kurulacak yeni sistem üzerinden talihlilere ödenebilmesini teminen, ödenmemiş ikramiye bilgilerine dair kayıtların, davalı tarafından program dönüştürme işlemine tabi tutulacağını ve faaliyete geçiş tarihi itibariyle yeni kurulacak oyun sistemine aktarılacağını, davalının yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde, dönüşüm bedeli olarak en fazla KDV hariç 150.000,00 dolar ödeneceğini,

bu hükümler uyarınca müvekkilince davalıya gönderiIen 20 Ocak 2020 tarihli yazı ile söz konusu dönüşüm bedeli olarak yapılan piyasa araştırması sonucu 15.000,00 dolar teklif edildiğini, ancak davalının 150.000,00 dolar talep ettiğini, taraflar arasında dönüşüm bedeli konusunda muayyen bir miktar üzerinden anlaşma yapılamadığını, davalı ile müvekkili arasında yapılan 17.04.2009 tarihli ek sözleşmenin dönüşüm bedeline ilişkin hükmünün mahkemece tespiti için dava açma zorunluluğu doğduğunu, davalının dönüşüm bedeli olarak sözleşmedeki üst limiti talep etmesinin, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu,

dönüşüm bedelinin taraflarca belirlenememesinin, devlet garantisi altında olan ikramiyelerin vatandaşlara ödenmesinde gecikmelere sebebiyet vereceği gibi tüketici haklarına da aykırılık oluşturacağını ileri sürerek taraflar arasında yapılan ana sözleşme ve 17.04.2009 tarihli ek sözleşmenin ilgili maddesi gereği, söz konusu verilerin dönüşüm bedeli konusundaki muarazanın meni ile dönüşüm bedelinin mahkemece tespitine ve tespit edilen bedel üzerinden sözleşmenin ilgili hükümlerinin aynen ifasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...

Turkey Teknik Hizmetler ve Müşavirlik A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın görevsiz mahkemede açıldığını, davaya konu sözleşmenin davacı ile dava dışı ... arasında imzalandığını, müvekkili şirketin ilgili sözleşmenin tarafı olmadığını, dolayısıyla müvekkiline husumet yöneltilmesinin doğru bulunmadığını, mevsimsiz açılan davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinin gerektiğini, sözleşme taraflarının söz konusu tutar hakkında anlaşmaya vardıklarını, sözleşmeye konu tutar üzerinden de damga vergisi ödendiğini, aksi bir iddianın sözleşmenin kurulmadığı ve yok hükmünde olduğu anlamına geleceğini,

davacının sözleşme hükümlerine aykırı hareket ettiğini, sözleşme hükümleri uyarınca yapılacak toplantılar ile mutabakat sağlanmadan işbu davanın açılmasının açıkça hakkın kötüye kullanımı niteliğinde olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Dahili davalı ... vekili, taraflar arasındaki sözleşmede öngörülen 150.000,00 doların dava dışı Sisal Şans unvanlı bir şirket tarafından ödendiğini, bu nedenle davanın konusuz kaldığını savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her ne kadar taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında dönüşüm bedeli konusundaki muarazanın meni istemi ile eldeki dava açılmış ise de davadan sonraki aşamada, sözleşmede belirtilen dönüşüm bedelinin dava dışı şirket tarafından ödendiği, davacının davalı tarafla arasındaki sözleşmeyi 31.07.2020 tarihi itibarıyla feshettiği, bu nedenle eldeki davanın konusuz kaldığı, dava açıldıktan sonra ödeme-teslim işlemleri yapıldığından ve davacının dava açmakta hukuki yararı kanıtlanmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığı, yargılama masraflarından da tarafların eşit olarak sorumlu bulundukları gerekçesiyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiği, davanın açılmasına davalı tarafın sebebiyet verdiği açık olup konusuz kalan davada, mahkemece haklılık durumuna göre müvekkili lehine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken aksi yönde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden kaldırılmasını ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı Tasfiye Halinde IGT Turkey Teknik Hizmetler ve Müşavirlik A.Ş. vekili katılma yoluyla verdiği istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili Şirketin davaya konu dönüşüm bedeline ilişkin sözleşmelerin tarafı olmadığını, bu nedenle konusuz kalan davaya sebebiyet verme ihtimalinin bulunmadığını, müvekkil şirket yönünden davanın reddi ile müvekkili lehinde yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken eldeki şekilde hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden kaldırılmasını ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

3.Davalı ... vekili katılma yoluyla verdiği istinaf dilekçesinde özetle; davacının iddialarının aksine konusuz kalan davaya sebebiyet veren tarafın davacı olduğunu, işbu davanın mevsimsiz açıldığını, davaya konu sözleşme hükümlerinin yerine getirilmiş olması halinde işbu davaya gerek dahi olmayacağını, davacının dava açmakta menfaati olmamasına rağmen işbu davayı ikame ettiğini ve davaya bizzat davacının neden olduğunu, 15.01.2020 tarihli toplantıya sadece müvekkil şirketin davet edildiğini, sözleşme uyarınca davet edilmesi gereken lisans sahibi Varlık Fonunun toplantıya çağrılmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden kaldırılmasını ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafça lisans sahibi görüşmelere dahil edilmeden davalı tarafa 15.000,00 dolar teklif edildiği, bu teklifin kabul edilmemesi üzerine de eldeki davanın açıldığı, yargılama sırasında ise davacının 28.07.2020 tarihli yazısı ile söz konusu sözleşmedeki bedelin davacı adına ödenmesi konusunda lisans sahibi şirketin yetkili kılındığı ve sözleşmede öngörülen bedelin anılan şirket tarafından davalıya ödendiği, dönüşüm bedelinin belirlenmesi konusunda davacı tarafın sözleşmeye uygun biçimde görüşmelerin yapılmasını sağlamadığı,

işbu davanın açılmasından çok kısa bir süre sonra ise herhangi bir ihtirazi kayıt da konulmaksızın sözleşmede öngörülen bedelin davalıya ödendiği, davanın açıldığı tarihte davacının, işbu davayı açmakta haksız olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalılar vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, yargılama gideri ve vekalet ücretinden davacının sorumlu tutulmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki beyanlarına ek olarak anılan ödemenin kabul edilmesinin talihlilere yapılacak ödemelerin gecikmemesi amacı taşıdığını, buna ihtirazi kayıt konulması gerekmediğini, müvekkilinin bedel belirlemesi için gerekli çağrı ve toplantıları yaptığını, istinaf makamının değerlendirmesinin soyut kaldığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, taraflar arasındaki sözleşmede yer alan dönüşüm bedelinin tespiti suretiyle muarazanın meni istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 331 inci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,