Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/6234 K.2024/2686

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin..., Ct, Delphi ve Interbase yazılımlarının eser ve hak sahibi olduğu, müvekkile gelen lisanssız kullanıma ilişkin ihbarlar üzerine Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/7 D. iş dosyası ile davalı şirket adresinde tespit yapıldığı, tespit sonucunda davalı şirket bilgisayarlarında kurulu, aktif ve çalışır vaziyette müvekkile ait yazılımların izinsiz, korsan tabir edilen biçimde yüklenmiş olduğunun tespit edildiği, davalının işi ve faaliyet alanı gereği bu programdan haksız kazanç elde ettiklerini, bu durumun müvekkilinin mali haklarına tecavüz niteliği taşıdığı,

konu hakkında ceza şikâyetinin yapıldığı, zorunlu dava şartı olan arabuluculuk son tutanağının ekte sunulduğu, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (5846 sayılı Kanun) 68 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca müvekkilinin açıkça zarara uğratıldığını ileri sürerek 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre yazılımın satımı konusunda taraflar arasında bir sözleşme bulunması halinde belirlenecek bedelin 3 katı tutarında tazminat, haksız eylem tarihinden itibaren, fazlaya ilişkin haklar saklı kaymak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL ticari faizi ile birlikte karşı taraftan alınarak müvekkile ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 48 inci maddesine göre teminat göstermesinin zorunlu olduğunu, ancak dosyada her hangi bir teminatın mevcut olmadığını, bu nedenle bu yönden öncelikle reddi gerektiğini, dava dilekçesinde belirtilen tespit dosyasında bilgi işlem odasında bulunan 2 adet laptop ve 1 adet masa üstü olmak üzere toplam 3 adet bilgisayarın incelendiğini, incelenen bilgisayarlardan 1 tanesinde kullanıldığı öne sürülen yazılımlardan (İnterbase) ait kalıntıların bulunduğunun bilirkişi tarafından ifade edildiğini,

bilirkişi raporunda “bir adet laptopta (sony marka) tespite konu programın tamamının olmadığı bir parçasının bulunduğunun görüldüğü, diğer hp marka laptopta tespite konu programa rastlanmadığı, diğer masaüstü bilgisayarda da tespite konu programa rastlanmadı” denildiğini, raporda görüleceği üzere Interbase Server Manager yazılımı tespiti yapılan bilgisayarda çalışmadığını, hem otomatik olarak hem de manuel çalıştırılamayan Interbase Server Manager yazılımının taraflarınca kabul edilmediğini, yazılım parçasının tespit edildiği beyan edildiğini, InterBase Server Yazılımı bir veri tabanı yönetim sistemi (VTYS) yazılımı olduğunu,

VTYS veritabanı oluşturma, oluşturulan veritabanlarında veri ekleme, okuma, güncelleme ve silmeyi mümkün kıldığını, VTYS kullanıcılar ya da uygulama programları ile veritabanı arasında bir arayüz olarak hizmet verdiğini, tespit yapılan bilgisayarda herhangi bir veritabanının olmayışının Interbase Server Manager yazılımının bu bilgisayarda kullanılmadığını ve kullanımda olmadığının bir göstergesi olduğunu, müvekkili şirketinin bu kapsamda lisanslı olarak kullandığı programların mevcut olduğunu, lisanssız program kullanmadığını, müvekkili şirket ağına bağılı olmayan,

çalışmayan program parçası tespit edilen 2019/6 D.İş. sayılı tespit dosyasında ki deliller nazara alındığında davacının telif tazminatı talebinin usul ve yasaya aykırı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının işyerindeki bilgisayarlardan 1(bir) adet bilgisayarda İnterbase XE7 isminde yazılım grubuna ait klasör yapısına rastlandığı, program grubunun 31.12.2018 tarihinde bilgisayara kurulmuş olduğu, mahkemenin 2019/6 D.İş Esas 2019/6 D.İş Karar sayılı dosyasında aldırılan bilirkişi raporundan anlaşıldığı, 2019/6 D.İş Esas 2019/6 D.İş Karar sayılı dosyasına göre.

İnterbase server manager (iSM) yazılım grubuna ait interbase XE7 yazılımının açılmaya çalışıldığı ancak açılamadığı, İnterbase XE7 isimli programın kurulu ve çalışabilir halinin davaya konu bilgisayarda tespit edilemediğinin saptandığı, davalı bilgisayarında interbase server(XE7) kurulum klasör yapısı tespit edilmekle birlikte davalı bilgisayarında çalışır durumda, sınırsız süreli, lisanssız interbase XE7 yazılımın kurulu olduğu tespit edilemediği, hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporuna göre de; interbase XE7 yazılımına ait olduğu değerlendirilen dizilimin hangi suretle davalı bilgisayarına kurulduğunun da belli olmadığı,

davacı programı 90 günlük deneme sürümü imkanı getirmekte olup uyuşmazlığa konu interbase XE7 yazılımı davalı bilgisayarına 31.12.2018 tarihinde yüklendiği, D. İş dosyasındaki tespit ise bu tarihten yaklaşık 1,5 ay sonra 14.02.2019 tarihinde yapıldığı, davalı bilgisayarında interbase XE7 yazılımına ait olduğu değerlendirilen dizilimin deneme sürümüne ait olması ihtimalinin de bulunduğu,

davacı taraf davaya konu "Interbase XE7" adlı bilgisayar programının yazılım üreticisi olduğu ve davacı şirketin bu program üzerinde mali hakka sahip olduğunu ve davalı tarafça izinsiz kullanıldığını iddia etmekte ise de, davalı iş yerinde ve bilgisayarlarında yapılan bilirkişi incelemesinde davalı işyerinde bulunan bilgisayarda interbase server (XE7) kurulum klasör yapısı tespit edilmekle birlikte davalı bilgisayarında çalışır durumda, sınırsız süreli, lisanssız interbase XE7 yazılımın kurulu olduğu tespit edilemediğinden ve davacı tarafça başka delil ibraz edilemediği gerekçesiyle davacının davasının reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkiline ait tüm ürünlerin süresiz veya süreli lisans deneme sürümü dahi olsa lisanslı olarak verildiğini, müvekkilinin şirket politikasının bu yönde olduğunu, herhangi bir kullanıcının (müşteri) müvekkiline ait herhangi bir yazılımı bilgisayarına indirmek istediğinde, deneme sürümü olsa dahi;

bu demo programın yüklenebilmesi için kullanıcıya e-posta ile bir deneme lisansı gönderildiğini, kurulumun ancak bu deneme lisansı ile yapılabildiğini, ancak deneme lisansı ile yasal deneme lisanslı bir Interbase yazılım kurulabileceğini, bu yazılımların müvekkili şirkete ait web sitesinden indirilmesi halinde, kurulum ile birlikte deneme lisansı gönderildiğini, oysa davalının lisansının bulunmadığını, indirilen yazılım deneme sürümü olmadığı için, davalının elinde deneme sürümü lisanslarının da bulunmadığını, bu durumun zaten yazılımın deneme sürümü olmadığını ispatladığını,

mahkemenin kendilerinden ne çeşit bir ispat aradığının anlaşılamadığını, davacı taraf olarak mahallinde delil tespiti yaparak, davalı tarafta müvekkiline ait yazılımın lisanssız olarak bulunduğuna dair delil tespiti raporu aldığını ve tazminat davasını açtıklarını, bunun üzerine davalı tarafın indirilen bu yazılımın deneme sürümü olduğunu iddia ettiğini, deneme sürümü iddiası ile kendi lehine hak çıkaran tarafın davalı taraf olduğunu, deneme sürümü olduğunu ispat etmesi gereken tarafın davalı taraf olduğunu, davalının kendi savunmasında var olduğunu iddia ettiği bir olgunun,

ispat yükünün davacıya yüklenmesinin hukukun ve usul hukukunun bilinen tüm ilkelerine açıkça aykırı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince aldırılan 17.09.2021 tarihli asıl ve 03.01.2022 tarihli ek raporda tespit dosyasından hareketle davalıya ait bilgisayarda kurulu ve çalışabilir halde bir interbase server(XE7) yazılımına dair bir ekran görüntüsünün ya da bir tespitin bulunmadığı, bununla birlikte kurulum klasör yapısı tespit edilmekle birlikte davalı bilgisayarında çalışır durumda, sınırsız süreli, lisanssız interbase XE7 yazılımın kurulu olduğunun ispatlanamadığı,

davalı iş yerinde ele geçen bilgisayar programı dizininin lisanssız programa ait olabileceği gibi davacı programının deneme sürümüne dahi ait olabileceği, bu nedenle dava dosyası ve ekindeki D.

İş kopyası kapsamından hareketle davalı bilgisayarında ele geçirilen programın davacının 5846 sayılı Kanun'dan kaynaklanan haklarını ihlal edip etmediği hususunda net bir kanaate ulaşılamadığının belirtildiği, somut olayda dava konusu eserin davalı tarafından izinsiz kullanıldığının ispat külfeti davacı üzerinde olması ve davacı tarafından dosyaya davalının kendisinin kanuna uygun yazılı izni alınmadan, bilgisayar programını işlediği, çoğaltığı ve çoğaltılmış nüshaları yaydığı hususunda somut ve kesin deliller sunamaması,

buna karşılık mahkemece aldırılan raporda tespit dosyasından hareketle davalıya ait bilgisayarda kurulu ve çalışabilir halde bir interbase server(XE7) yazılımına dair bir ekran görüntüsü ya da tespit bulunmadığı belirtildikten sonra davalı bilgisayarında ele geçirilen programın davacının FSEK'ten kaynaklanan haklarını ihlal edip etmediği hususunda net bir kanaate ulaşılamadığının belirtilmesi ve mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamdığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sahibinin mali haklarına tecavüz edilmesi nedenilye 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca açılan tazminat davasıdır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,