Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/6278 K.2023/5093

Taraflar arasındaki asıl davada faydalı modele tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, meni ile maddi ve manevi tazminat davası, birleşen davada faydalı modelin hükümsüzlüğü ile maddi ve manevi tazminat davasının yapılan yargılama sonucunda Mahkemece asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin 25.05.1998 tarih ve TR ...Y numaralı Faydalı Model Belgesi ile "Amortisörsüz Mekanizması" adlı, "Amortisörlü Sandık Mekanizması" buluşunu Türk Patent ve Marka Kurumu (TPMK) nezdinde adına tescil ettirdiğini, ancak bu buluşun davalı tarafından izinsiz ve yasalara aykırı bir biçimde üretilip satıldığını, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının arama kararı üzerine davalıya ait işyerinde arama yapıldığını ve bu arama neticesinde müvekkili adına tescilli ürünün yapımında kullanılan malzemelerin tespit edildiğini ve değişik iş raporu alındığını,

davalı tarafından davacı adına kayıtlı faydalı modelden doğan hakların ihlal edildiğini ileri sürerek faydalı modelden doğan haklara tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ile önlenmesine, 10.000,00 TL manevi tazminatın ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 100.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalının tescile konu yaptığı faydalı model belgesinin konusunun daha önce herkes tarafından kullanılan ve halka mal olan ürün olduğunu, bu nedenle davalının TPMK tarafından 25.05.1998 tarih ve TR ...Y numaralı faydalı model belgesinin 551 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (551 sayılı KHK) 156 ncı maddesindeki hükümlerine göre hükümsüzlüğüne ve iptaline, 15.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, tespit incelemesinin tescil belgesine ilişkin yapıldığını, üstelik davacının tescil belgesindeki ürünün kesinlikle çalışmayan ve açma-kapama fonksiyonlarını yerine getirmeyen bir ürün olduğunu, tespit dosyasına faydalı model tescil belgesiyle hiçbir ilgisi bulunmayan bir teknik çizimi sanki tescil belgesinin resmiymiş gibi koyduğunu ve bu işlemleri bu çizime göre yaptırdığını, bir kişinin hak sahibi olması için sadece tescil belgesi almış olmasının yetmeyeceğini, tescil belgesi alınırken iki kriterin esas alındığını,

birincisinin sanayiye uygulanabilir olması, diğerinin ise yeni olma kriteri olduğunu, davacının her iki kriteri de üzerinde taşımadığını, bu nedenle ortada herhangi bir tecavüzün bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne dair İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin (FSHHM) 2006/155 E. sayılı dosyasında hükümsüzlük davasının derdest olduğu anlaşılmakla Mahkemece bu davanın sonuçlanmasının beklenildiği, bu mahkemece 09.11.2010 tarih ve 2010/203 K. sayısı ile verilen kararda dosyanın davacısı Eksan Mekanizma Makas Sistemleri İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait ...sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verildiği,

verilen kararın Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 25.06.2012 tarih, 2011/5199 E. ve 2012/10879 K. sayılı ilamıyla onanmak suretiyle kesinleştiği, davacı şirket adına tescilli faydalı model belgesinin İstanbul 1.FSHHM'nin kararı ile hükümsüzlüğüne karar verildiği anlaşılmakla davacı şirketin söz konusu faydalı model belgesine tecavüzün önlenmesi,

maddi ve manevi tazminata ilişkin davasının mahkemece reddine karar vermek gerektiği, birleşen davada ise her ne kadar davalı ... söz konusu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü talep etmiş ise de, bu konuda daha önce İstanbul 1. FSHHM'nin 2006/155 E. ve 2010/203 K. sayılı ilamıyla hükümsüzlük kararı verilmiş olmakla ve verilen bu karar kesinleşmekle aynı konuda yeniden karar verilmesine yer olmadığı sonucuna varıldığı,

birleşen davada davacı taraf her ne kadar faydalı model sahibi şirketin haksız tedbir talepleri ve bu yönde almış olduğu kararların uygulanması nedeniyle müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğradığını belirterek maddi-manevi tazminat talebinde bulunmuş ise de,

faydalı model belgesi sahibi şirketin tedbir kararlarının verildiği tarih itibariyle faydalı modelin tescilli sahibi olduğu ve verilen tedbir kararlarının o an için geçerli olan faydalı model belgesine dayalı olarak verildiği anlaşılmakla davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar vermek gerektiği gerekçesiyle davacı Eksan Mekanizma Makas Sistemleri İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin davasının reddine,

işbu dava ile birleşen Mahkemenin 2005/21 E. ve 2005/411 K. sayılı dosyasında davacının davalı Eksan Mekanizma Makas Sistemleri İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına tescilli ...Y sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne dair davasında daha önce İstanbul 1.FSHHM'nin 2006/155 E. ve 2010/203 K. sayılı dosyasında hükümsüzlük kararı verilmiş olmakla ve bu karar kesinleşmekle aynı konuda karar verilmesine yer olmadığına, birleşen davada davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl davada davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; tarafları farklı olan bir davaya ilişkin verilen karar nedeniyle Mahkemenin bekletici mesele uygulamasının doğru olmadığını, dava konusu her iki faydalı model belgesinin de yeni buluşlar içerdiğini, davalının davacıya ait ürünlerin üretimini yaptığını, davacı tarafından tasarlanan makasların her birinin farklı olduğunu, sanayiye uygulanabilir olduğunu savunarak kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl davada faydalı model belgesine tecavüzün önlenmesi ve haksız rekabetin men'i, maddi ve manevi tazminat, birleşen davada faydalı modelin hükümsüzlüğü, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 551 sayılı KHK'nın 164 üncü maddesi atfıyla 137 nci maddesi

3. Değerlendirme Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmamasına göre, asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

V.KARAR

Açıklanan sebeplerle; Asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,