Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/6571 K.2023/6420

I. DAVA

1.Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; davalı İl Özel İdare'nin mülkiyetinde 24.12.2003 tarihinde meydana gelen yangında müvekkili iş yerinin de yandığını, yangın söndürme sisteminin kurulmadığını, tesis sahibinin muhafaza kusuru bulunduğunu, çarsının yönetim ve denetiminin de mülk sahibi sıfatıyla İl Özel İdare Müdürlüğü'nce yapıldığını, yangının davalı ...'in iş yerindeki jeneratörün davalı ... tarafından çalıştırılırken ve yakıt taskviyesi yapılırken elindeki benzin kabının içindeki benzinin tutuşarak parlaması sonucu başladığını, müvekkilinin iş yerindeki 200.000,00 TL değerindeki malların tamamının yandığını,

demirbaş olarak 5.000,00 TL civarında bir kaybın yaşandığını, 3.000,00 YTL civarında tefrişat malzemenin telef olduğunu, iş yeri değişikliği sebebiyle 20.000,00 TL zarar doğduğunu, dolayısıyla davacının 228.000,00 TL zarara uğradığını, 40.000,00 TL'nin sigorta şirketinden alındığını ileri sürerek 188.000,00 TL'den şimdilik 3.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili, yargılama sırasında davalı ... ve Metin hakkındaki davayı atiye bıraktıklarını belirtmiştir. Davacı vekili ıslah dilekçesi ile talep sonucunu 15.284,84 TL'ye çıkarmıştır. Davacı vekili, davalı ... hakkındaki davayı takip etmediklerini belirtmiştir.

2.Davacı vekili birleşen Ankara 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/573 E. sayılı dosyasında dava dilekçesinde; davalı ... Valiliği'nin (İl Özel İdaresi) mülkiyetindeki çarşıda çıkan yangında müvekkilinin çeşitli sigortalılarına toplam 563.433,75 TL ödeme yaptığını, davalılar İbrahim ve Metin'in 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun (818 sayılı Kanun) 41., 55 ve müteakip maddeleri, davalı Valiliğin aynı Kanun'un 58 inci maddesi gereği sorumlu olduklarını ileri sürerek 563.433,75 TL'nin son ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

3.Davacı vekili önce Ankara 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/573 E. sayılı dosyası ile, ardından Ankara 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/573 E. sayılı dosyası üzerinden asıl dosya ile birleşen Ankara 21. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/11 E. sayılı dosyasında dava dilekçesinde; davalı ...

Valiliği'nin (İl Özel İdaresi) mülkiyetindeki çarşıda çıkan yangında müvekkilinin çeşitli sigortalılarına toplam 563.433,75 TL ödeme yaptığını, ceza mahkemesine sunulan bilirkişi raporunda davalı Bedaş'a ve davalı ...'ye %20'şer oranında kusur izafe edildiğini, 818 sayılı Kanun'un 41, 50 ve 134 üncü maddeleri uyarınca davalıların tüm zarardan müteselsilen sorumluluklarının bulunduğunu ileri sürerek 563.433,75 TL'nin son ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı İl Özel İdare Müdürlüğüne izafeten Ankara Valililiği vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; müvekkilinin gerekli ihtarları yaptığını, önlemleri aldığını, yangının iş yeri kiracısının işçisinin kusurlu davranışından kaynaklandığını, müvekkiline bir kusur izafe edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiş, bilahare tazminat davaları ile birlikte taşınmazın Ankara Büyükşehir Belediyesi'ne devredildiğini belirtmiştir. ... vekili, taşınmazın 13.12.2004 tarihli tutanak ile müvekkiline devredildiğini, tazminat davalarının devrine ilişkin İl Özel İdaresi'nin tek yanlı şartının müvekkilince hiçbir şekilde kabul edilmediğini, olay tarihinde malikin Valilik olduğunu savunarak müvekkili yönünden davanın reddini istemiştir.

2.Davalı İl Özel İdare Müdürlüğü'ne izafeten Ankara Valiliği vekili birleşen Ankara 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/573 E. sayılı dosyasında cevap dilekçesinde; müvekkilinin her türlü ihtarları yaptığını, gerekli tedbirleri aldığını, davalı ... yanında işçi olarak çalışan davalı ...'in jeneratörü çalıştırırken benzinin alev almasıyla yangının çıktığını, müvekkiline kusur izafe edilemeyeceğini, öte yandan taşınmazın tazminat davalarının takibi sorumluluğu kabul edilmek kaydıyla Ankara Büyükşehir Belediye'sine satışının uygun görüldüğünü savunarak davanın reddini istemiştir. ... vekili,

taşınmazın 13.12.2004 tarihli tutanak ile müvekkiline devredildiğini, tazminat davalarının devrine ilişkin İl Özel İdaresi'nin tek yanlı şartının müvekkilince hiçbir şekilde kabul edilmediğini, olay tarihinde malikin Valilik olduğunu, davalının tek yanlı karar alıp sorumluluğu müvekkiline yüklemeye çalıştığını savunarak müvekkili yönünden davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ... birleşen Ankara 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/573 E. sayılı dosyasında cevap dilekçesinde; elektriklerin kesik olduğunu görünce jeneratörü çalıştırmak isterken bir anda alevler içinde kaldığını, mücadelesine rağmen yangını söndüremediğini, yangının çıkma ve bu dereceye gelmesinde tarafının dışında pek çok kişinin kusurunun bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

4.Davalı Bedaş vekili birleşen Ankara 21. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/11 E. sayılı dosyasında cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, yangının çıktığı binada elektriklerin kesik olduğunu, illiyet bağının kesildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

5.Davalı ... vekili birleşen Ankara 21. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/11 E. sayılı dosyasında; davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 24.12.2014 tarih, 2004/394 E., 2014/520 K. sayılı kararı ile asıl davada davalı ... hakkındaki davasının takip edilmemesi nedeniyle açılmamış sayılmasına, 15.284,84 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiz oranı ile birlikte davalı ... ile İl Özel İdaresi'nden (İlgili yasa gereğince dosyaların devredildiği ...'ndan) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

birleştirilen 2004/573 E. ve 2008/11 E. sayılı dava dosyaları ile ilgili olarak davanın kısmen kabulüne, 450.747,00 TL'nin ödeme tarihi olan 12.03.2004 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz oranı ile birlikte davalılardan ..., ..., Ankara İl Özel İdaresi (İlgili yasa gereğince dosyaların devredildiği ...'ndan) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalılardan Tedaş Genel Müdürlüğü'nün pasif husumet ehliyeti olmadığından hakkındaki davanın reddine karar verilmiş, karar birleşen davalarda davacı vekili, davalı Tedaş vekili, davalı Bedaş vekili, asıl ve birleşen davalarda davalı ...

Belediyesi vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 19.12.2016 tarih, 2015/12025 E., 2016/9639 K. sayılı kararıyla asıl dava ile ilgili karar onanmış, davalı ... (devreden Ankara İl Özel İdaresi) vekilinin birleşen davalara ilişkin tüm temyiz itirazları reddedilmiş, birleşen davalarda davacı Allıanz Sigorta A.Ş. vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiş, birleşen Ankara 21. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/11 E. sayılı dosyasında, davalı Bedaş yönünden olumlu ya da olumsuz bir değerlendirme yapılmadığı, hakkında hüküm kurulmadığı,

Mahkemece davacının tüm talepleri hakkında olumlu ya da olumsuz bir değerlendirme yapılması ve her davalı hakkında ayrı ayrı hüküm kurulması gerektiğine işaret edilerek karar bozulmuş, bozma sebep ve şekline göre birleşen Ankara 21. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/11 E. sayılı dosyasında davacı ...Ş. vekilinin davalı Bedaş'a yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiş, birleşen Ankara 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2004/573 E. ve birleşen Ankara 21. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/11 E. sayılı dosyalarında,

her iki birleşen davada da davalı sıfatı bulunan ve kendisini vekil ile temsil ettirmiş olan davalı Tedaş hakkındaki davanın husumete dayalı olarak reddine karar verilmiş olmasına karşın bu davalı lehine tek bir vekalet ücretine hükmedilmesi de doğru görülmemiş, kararın bu yönden de bozulmasına karar verilmiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2004/438 E. sayılı dosyasında açılan davada alınan kusur raporunda bina maliki olan davalı kurumun %20 oranında kusurlu olduğu, davalı Tedaş'ın kusurunun bulunmadığı belirtilerek hüküm tesis edildiği, bu raporun esas alınarak kurulan hükmün onanarak ve karar düzeltme isteminin reddine karar verilerek kesinleştiği, keza alınan bilirkişi raporlarında bina malikinin %20 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği,

davalı İl Özel İdaresi'nin (...) meydana gelen olayda %20 kusurlu olmakla birlikte yangın çıkan çarşının maliki olan diğer kiracılar, personel ve çarşı yönetimi gibi kusurlular birlikte müteselsil sorumlu olduğu, kusura ilişkin tespitin netleştiği gerekçesiyle asıl dosyada verilen karar kesinleşmiş olmakla önceki karar gibi davalı ... hakkındaki davanın takip edilmemesi nedeniyle HMK'nun 150. maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına,

15.284,84 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiz oranı ile birlikte davalı ... ile İl Özel İdaresi'nden (İlgili yasa gereğince dosyaların devredildiği ...'ndan) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, birleşen her iki dosyada davacı Yapı Kredi Sgorta A.Ş.

(Allianz Sigorta A.Ş.)'nin açtığı davanın kısmen kabulüne, 450.747,00 TL'nin ödeme tarihi olan 12.03.2004 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz oranı ile birlikte davalılardan ..., ..., Ankara İl Özel İdaresi (İlgili yasa gereğince dosyaların devredildiği ...'ndan) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalılardan Tedaş Genel Müdürlüğü'nün pasif husumet ehliyeti olmadığından hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davalarda davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl ve birleşen davalarda davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; uyuşmazlığın idari yargının görevine girdiğini, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davanın zamanaşımına uğradığını, çarşı esnafının da müteselsil sorumluluğunun bulunduğunu, sık sık elektrik kesintileri sebebiyle esnafın jeneratör kullanmak zorunda kaldığını, Bedaş'ın trafonun bakım ve onarımında gerekli özeni göstermediğini, üçüncü kişinin ağır kusurunda müvekkilinin kusursuz sorumluluğundan söz edilemeyeceğini, illiyet bağının kesildiğini, İl Özel İdaresi'nin gerekli tedbiri aldığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava, tazminat, birleşen davalar rücuen tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 818 sayılı Kanun'un 58 inci maddesi.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, asıl ve birleşen davalarda davalı ... vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Asıl ve birleşen davalarda davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

02.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.