Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/6654 K.2023/7791

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, davalı vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 26.12.2023 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ... ... ile davalı vekili Avukat ... ... ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı arasında “fason etlik piliç yetiştirme sözleşmesi” bulunduğunu, davalıya yetiştirmesi için civciv, yem, aşı, ilaç vs. girdilerin teslim edilmesi, aşı ve antibiyotik hariç diğer ilaç bedellerinin yetiştirici tarafından tahsil edilmesi ve yetiştirilen piliçler müvekkili tarafından teslim alındıktan sonra yetiştiriciye kg başına ücret ödenmesinin kararlaştırıldığını, davalının işbu sözleşmeden kaynaklı kesilen faturalardan dolayı müvekkili şirkete olan borcunun yanı sıra ticari ilişki süresince müvekkili şirketten avans olarak paralar aldığını ve geri ödemediğini,

netice itibarı ile davalının işbu sözleşme ve ticari ilişki kapsamında müvekkili şirkete 1.063.961,45 TL borcu kaldığını, icra takip sebebinin 750.000,00 TL olup bu nedenle dayanak ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibinin işbu miktar üzerinden açıldığını iddia ederek davalının takibe yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 750.000,00 TL üzerinden ipotek belgesine istinaden takipten itibaren işleyecek %80 faizi ile devamına, %20'den ... olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; itirazın iptali davasının süresinde açılmadığını, takipte ve davada Torbalı İcra Daireleri ve Mahkemelerinin yetkili olduğunu, müvekkilinin alacaklı olmasına rağmen davacının başka birinin borcunu müvekkilinden isteme yoluna giderek bedelsiz kalmış sadece teminat olarak verilmiş olan ipoteği paraya çevirmeye çalıştığını, kesinleşmiş bir alacağı bulunmayan davacının, müvekkilinin kayın babası olan ... ...'in borcunu müvekkilinden tahsil etmeye çalıştığını, davacının kötü niyetli olduğunu savunarak davanın reddi ile kötü niyet tazminatı istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının usul ve yasaya uygun tutulan, sahibi lehine delil vasfına haiz ticari defter ve kayıtlarına göre, davacının satış ve hizmet sunumundan kaynaklı olarak takip tarihi itibarı ile davalıdan 176.945,74 TL alacaklı olduğu, yine her ne kadar davalı tarafça teminat senedi olarak düzenlendiği iddia olunsa da, teminat senedi olarak düzenlendiğine dair herhangi bir kanıt sunulmayan, keşidecisi davalı borçlu olan 11 adet bonodan dolayı davacının davalıdan toplam 887.576,79 TL bono alacağının bulunduğunun kayıtlı olduğu,

davacının ticari defter ve kayıtlarına göre takip tarihi itibarı ile davalı borçludan toplam 1.064.522,54 TL miktarında alacaklı olduğu, davacı alacaklının, davacı defterlerinde kayıtlı bulunan 11 adet bonodan toplam bedeli 400.000,00 TL olan 5 adet bonodan dolayı itiraza konu takip dosyasında takip talebinde bulunmadan önce, davalı borçlu ile dava dışı kefili hakkında İzmir 14. İcra Müdürlüğünün 2013/6338 E. sayılı takip dosyasında kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takip talebinde bulunduğu,

davacı alacaklının işbu takip dosyasında istenen miktar yönünden tahsilde tekerrüre sebebiyet vermemek kaydıyla itiraza konu İzmir 14. İcra Müdürlüğünün 2013/7050 E. sayılı takip dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip talebinde bulunmak yerine aynı alacağa ilişkin daha önceden başlatılan takibe değinmeden ipotek limiti kapsamında davalı borçlu aleyhine icra takibi başlattığı,

davacı alacaklının toplam alacağı olan 1.064.522,54 TL alacak miktarından kambiyo takibine konu edilen 400.000,00 TL alacağın mükerrer takip sebebi ile mahsubu ile davacının itiraza konu takip tarihi itibariyle davalıdan talep edebileceği bakiye alacak miktarının defter ve kayıtlarına göre 664.522,53 TL olduğu, davalının süresi içinde ticari defterlerini sunmadığı, ticari işlerde faiz oranının serbestçe kararlaştırılabildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının ticari defter ve kayıtlarına göre alacağın mevcudiyetinden bahsedebilmek için taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesi bulunması gerektiğini, yazılı cari hesap sözleşmesi bulunmadığından davacının ticari defter ve kayıtları esas alınarak cari hesap alacağının mevcut olduğundan bahsedilemeyeceğini, ipotek taraf ve içeriklerinin likit hâle getirilmediğini, iddia edilen cari kayıtlarla da uyuşmadığını, ticari sözleşmede müvekkilinin herhangi bir şekilde imzası mevcut olmadığından taraf olarak yer almasının mümkün bulunmadığını, müvekkilinin senetlerde de imzasının olmadığını,

davacı yanın ticari defterlerine kayıt olarak geçirdiyse de cari hesaplara konu edilmelerinin mümkün bulunmadığını, göz yordamıyla dahi tüm imzaların aynı olduğunun görüleceğini, karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtlarının lehe delil olmasının mümkün bulunmadığını, müvekkili ... adına defterlerin ibrazı için usulüne uygun tebligat yapılmadığını, müvekkili adına çıkartılan tebligatın çarşıda ibaresi ile müvekkilinin mernis adresine çıkarıldığını ve ayrıca imzaya yetkili olmayan bir şahsa tebligat yapıldığını,

müvekkiline geçerli bir ihtarat yapılmadığından davacı yanın defterlerinin ... başına hüküm tesis etmeye elverişli bulunmadığını, müvekkilinin bir şahıs şirketi olup olmadığı, ödemelerin kime yapıldığı, ... ...'in borç ve yükümlülüklerinin müvekkiline hangi sıfatla yüklendiği hususlarının davada uyuşmazlığa konu edilmediğini, %80 faiz oranı hususunda anlaşıldığından bahisle davanın kabulüne karar verilmiş ise de bunun senetler bakımından kabulünün mümkün bulunmadığını, ayrıca müvekkilinin tacir olup olmadığı hususunun araştırılmadığını, likit olmayan bir alacak için tazminata hükmedilmesinin doğru olmadığını,

iddiayı ispatla mükellef olan davacı şirketin ispat yükümlülüğünü yerine getirmediğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçeli, denetimine elverişli, oluşa ve dosya içeriğine uygun olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca karar verildiği, davalı tarafça rapora itiraz edilmediği, bu durumun karşı taraf açısından usuli kazanılmış hak oluşturduğu, davalının kendi defterlerinin incelenmemesine yönelik olarak yaptığı istinaf başvurusunun yerinde görülmediği gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itiraz sebeplerini tekrar ederek itirazın iptali davasının süresi içinde açılmadığını, eş rızası olmadığından ipoteğin geçersiz olduğunu, ipotek konusu taşınmazın aile konutu olduğunu, şerh bulunduğunu, uyuşmazlıkta asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğunu, uygulanan faiz oranının doğru olmadığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, cari alacağa, sözleşmeye ve ipotek belgesine istinaden başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipte itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 370 ... maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.İlk Derece Mahkemesince, asıl alacak, asıl alacağa işleyecek faiz, tüm yargılama giderleri ve icra inkar tazminatının ipotek limiti olan 750.000,00 TL'yi geçmemek üzere ibaresi eklenerek hüküm altına alınması gerekirken bu yönde herhangi bir ibare eklenmemiş ya da şerh düşülmemiş olması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasına (5) numaralı paragraf olarak "Asıl alacak, asıl alacağa işleyecek faiz, tüm yargılama giderleri ve icra inkar tazminatının ipotek limiti olan 750.000,00 TL'yi geçmemek üzere tahsil edilmesi şartıyla," ibaresinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,