Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/6655 K.2023/7745

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 26.12.2023 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat Berke Diker ile davalı vekili Avukat ... ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili tarafından davalıya ait malların İzmir limanından Libya'nın Benghazi şehrine taşındığını, ancak malların alıcısı Almeammar Alarabi Real Estate Investment tarafından teslim alınmadığını, taşıma konusu olan ...11651 nolu konişmento için 21.090 usd, ...9100 nolu konişmento için 24.790 usd, ...12299 nolu konişmento için 11.840 usd toplam 57.720 usd konteyner demuraj alacağının oluştuğunu, ayrıca konteynerlerin iade edilmemesi halinde her bir konteyner için 3.500 usd konteyner bedelinin de ödenmesi gerektiğini, buna göre toplam 156 konteyner için toplam 603.720 usd alacağının olduğunu,

malların alıcısı tarafından teslim alınmaması nedeniyle bu masraflardan taşıtan/yükleten davalının sorumlu olacağını ileri sürerek 603.720,00 usd'nin davalıdan döviz faizi ile tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin dava dışı Be Trading şirketinin temsilci olarak malların limandan yüklenmesine aracılık ettiğini, mal bedellerini ve navlun bedellerini ödediğini, Libya'da bulunan iç ... nedeniyle üç adet sevkiyata ilişkin konteynerlerin teslim edilemediğini, taşıyıcı olarak Arkas Konteyner Taşımacılık A.Ş. ve Arkas Denizcilik ve Taşımacılık A.Ş.nin göründüğünü, aktif ve pasif husumet itirazlarının bulunduğunu, CIF satışta malların gemiye yüklenmesi ile satıcının sorumluluğunun sona erdiğini, ayrıca davacının rehin hakkını kullanmadan bu dava açamayacağını, olayda mücbir sebep bulunduğunu temerrüt oluşmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile konşimentolarda taşıyıcının davacı olarak görüldüğü, navlun faturalarının davalı adına düzenlendiği ve davalı tarafından ödenmiş olduğu, bu sebeplerle aktif ve pasif husumet itirazlarının reddi gerektiği, taşımaya konu 3 adet ayrı ayrı düzenlenen konişmentolara yüklenen konteynırların akıbeti hakkında Bingazi Liman Başkanlığının ... olduğu cevaplarda 01.02.2016 tarihi itibarıyla konteynırların halen Bingazi limanında bulunduğunun belirtildiği,

demuraj süresinin konteynırların gemiden tahliye ile başlayıp konteynırın boşaltıldığı güne kadar devam ettiği, bu bedeli talep edebilecek olan tarafın taşıyan olduğu, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6762 sayılı Kanun) 1069 uncu madde hükmüne göre konşimento ve konşimentonun atıf yaptığı navlun sözleşmesinde gönderilenin ücret ve masraflardan dolayı sorumlu olabilmesi için bununla ilgili hüküm bulunması ve yükün gönderilen tarafından teslim alınması durumunda söz konusu olabileceği, demuraj ücretinin günlere göre belirtildiği,

71 ... günden itibaren demuraj ücretine ek olarak konteynır bedelinin de eklenmesi gerektiği, gönderilen tarafından konteynırların teslim alınmaması halinde ise taşıtanın borçlu olmaya devam edeceği, Libya'daki iç karışıklığın 15.02.2011 tarihinde başladığının kabulü gerektiği,

buna göre demurajdan taşıtanın 15.02.2011 tarihine kadar sorumlu olabileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile toplam 596.642,00 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunî Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un (3095 sayılı Kanun) 4/a maddesi gereğince devlet bankalarınca Dolar cinsi üzerinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanarak fiili ödeme günündeki döviz satış ... üzerinden TL karşılığının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; husumet itirazlarını yineleyerek yükleten sıfatıyla hareket ettiğini, taşıtan olmadığını, konteyner demurajı ve konteyner bedellerinden alıcı-gönderilen tarafından ödenmesi gerektiğini, konteyner bedellerinin talep hakkı doğmadığını, konteynerler alıcı tarafından teslim alınmadığından müvekkilinin sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, davacının rehin hakkını kullanmadan dava açamayacağını, aşırı ifa güçlüğü nedeniyle ile indirim taleplerinin dikkate alınmadığını belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, alıcı tarafından konteynerlerin teslim alınmadığı, konteynerlerin limanda beklediği, navlun bedelinin davalı tarafından ödendiği, ... demuraj ve konteyner bedeli alacağından da davalının sorumlu olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, taşıma sözleşmesine dayalı konteyner demurajı ve konteyner bedelinden ... alacak istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, husumete ve dava konusu alacaktan davalı taşıtanın sorumlu olup olmadığına ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri. 6762 sayılı Kanun'un 1069, 1079, 1081 ve 1098 ... maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,