Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/6671 K.2023/7684

Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 26.12.2023 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ... ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından imzalanan “Kredilendirme Talimatı ve ...

Ödeme İçin Genel Garanti Taahhütnamesi” uyarınca taşıt kredisi kullanarak davalıdan araç ... müşterilerin kredilerinin davalı şirkete aktarılacağının, bunun karşılığında davalının da müvekkil bankanın istediği teminatları sağlayıp araç üzerine rehin tesis edileceğinin kararlaştırıldığını, anılan rehnin en geç üç iş günü içerisinde müvekkil lehine tesis edileceğinin garanti edildiğini, bu garanti nedeniyle dava dışı şirketin müvekkilinden kredi kullanarak davalıdan satın aldığı araca ilişkin kredi tutarının, teminatların alınması ve rehnin tesisi beklenmeksizin fatura karşılığında davalıya ödendiğini,

ancak davalı tarafından garanti edilen işlemlerin aleyhine sonuç doğuracak şekilde yerine getirilmediği için müvekkilinin zarara uğradığını, bu hususta davalı tarafa gönderilen ihtarnamenin sonuçsuz kaldığını, taraflar arasında teamül hâline gelen uygulama gereği davalının taleplerini faks yoluyla bildirdiğini ileri sürerek 359.812,14 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkiline araç alımı için müracaat eden dava dışı şirketin davacıya yönlendirilip kredi açıldığını, kredi tutarının 21.04.2008 tarihinde müvekkilinin hesabına havale edilmesi sonrasında 22.04.2008 tarihinde araç satışının gerçekleştiğini, satış faturasının üzerine “rehinlidir” şerhi düşülerek üzerlerine düşen özeni gösterdiklerini, aracın tescilinde rehnin kayda geçmemesinden sorumlu olmayacaklarını, ayrıca davacıya iddia edildiği gibi 17.04.2011 tarihli “Kredilendirme Talimatı ve ...

Ödeme İçin Genel Garanti Taahhütnamesi” verilmediğini, sunulan belgelerde imzaların müvekkili yetkilisine ait olmadığını, imza incelemesi yapılması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere anılan taahhütnamenin adi kefalet hükmünde olduğunu, davacının basiretli davranmadığını, oluştuğu iddia edilen zararda kusurun davacıya ait olduğunu, müvekkilinin talep edilen miktardan dava ile haberdar olduğunu, talep edilen bedelin fahiş olduğu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 20.05.2014 tarih, 2011/34 E. ve 2014/178 K. sayılı kararı ile; imzasına itiraz edilen davaya dayanak evrakın faks fotokopisi dışındaki aslının davacı tarafından dosyaya sunulamadığı, fotokopi belge üzerinden sağlıklı imza incelemelerinin yapılamayacağı, yerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda da davacının dayandığı belgeler ve fotokopi asıllarının bulunamadığı, taraflar arasında faks ile talep ve işlem yapıldığının teamül hâline geldiğinin ve taahhütnamenin varlığının ispatlanamadığı, davacının bir ... kuruluşu olması sebebiyle ... yükümlülüğünü çok daha ağırlaştırılmış bir şekilde yerine getirmesi gerekirken sıradan bir tacirden beklenen özeni dahi göstermediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Dairemizin 25.02.2015 tarih, 2014/16742 E. ve 2015/2587 K. sayılı kararı ile “...Dava, Genel Garanti Taahhütnamesi kapsamında verilen taahhütlerin yerine getirilmemiş olması nedeniyle ... zararlarına karşılık tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak, davacı banka vekili, ... süreden beri ve müteaddit kereler yapılan kredi tahsisi ve araç satış işlemlerinde davalının taahütnameleri fax ile göndermesi üzerine araç kredisinin davalıya havale edildiğini, davalının da bunun karşılığında satışı yapılan araç ruhsatının üzerine banka lehine rehin şerhi düştüğünü, taraflar arasında bu uygulamanın yerleşik hale geldiğini iddia etmiş ve dosyaya çok sayıda belge sunmuş ise de alınan bilirkişi raporunda bu hususlar üzerinde bir değerlendirme yapılmamıştır.

Bu durumda, Türkiye Bankalar Birliğinin "söz konusu bankacılık uygulamalarının bankaların kendi takdirinde olduğu" yönündeki müzekkere cevabı ile davalının satışını yaptığı araç faturası üzerine "İş Bankası Davutpaşa Şubesi tarafından rehinlidir.

Satılamaz." ibaresinin yazılmış olması da değerlendirilerek, taraflar arasında davacının iddia ettiği gibi yerleşik bir uygulamanın bulunup bulunmadığının araştırılması ve neticesine göre hüküm kurulması gerekirken, eksik inceleme ile yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir... ” gerekçesi ile karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 07.04.2016 tarih, 2016/111 E. ve 2016/211 K. sayılı kararı ile önceki kararda direnilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

D. Hukuk Genel Kurulunun Bozma Kararı

Hukuk Genel Kurulunun 06.07.2021 tarih, 2017/11-1300 E. ve 2021/922 K. sayılı kararıyla ... daire bozma kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

E. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarih ve numarası verilen kararı iletaraflar arasında 2008-2011 yılları arasında faks ile gönderilmiş taahhütnameler ile kredi havale talimatlar ile işlemler yapıldığı, taraflar arasında davalının fax cihazından çıktığı tartışmasız olan taahhütnameler ile kredi kullanılmasının yerleşik uygulama haline geldiği, buna rağmen dava konusu edilen işlem için davalının taahhütname ile yükümlendiği taşıt üzerinde rehin tesis etme borcunu yerine getirmediği faturaya aracın rehinli olduğunun yazılmasının araç üzerinde rehin tesisi anlamına gelmeyeceği, davacının zararını tazmin etmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; yargılamada usul hataları yapıldığını, fotokopi belge üzerinden karar verildiğini, müvekkilinin araç üzerinde rehin tesis etme yetkisinin olmadığını, davacının ... süre basiretli bir tacir gibi davranmayıp araç üzerinde rehin olup olmadığını kontrol etmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, Genel Garanti Taahhütnamesi kapsamında verilen taahhütlerin yerine getirilmemiş olması nedeniyle ... zararın tazmini talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 110 uncu maddesi.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,