Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/6846 K.2023/6308

Taraflar arasındaki faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının, sahibi olduğu TR 2010/04257 numaralı 25.07.2010 tarihli faydalı model belgesine konu buluşun yenilik vasfını haiz olmadığını, belge tarihi öncesinde birçok firma tarafından kullanıldığını ileri sürerek davalı adına tescilli TR 2010/04257 nolu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının iddialarının yersiz olduğunu, müvekkiline ait faydalı model belgesine konu ürünlerin yenilik vasfının bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 29.05.2014 tarih, 2012/53 E. ve 2014/79 K. sayılı karar ile aldırılan bilirkişi raporuna göre davalı adına tescilli faydalı model belgesinde yer alan istemlerden 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8 numaralı istemlerin yenilik unsuru taşımadıkları, 5 numaralı istem yönünden yenilik vasfının bulunmadığının ispatlanamadığı gerekçesiyle davalı adına kayıtlı 2010/04757 numaralı faydalı model belgesinin 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8 numaralı istemler yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, diğer talepler yönünden davanın reddine karar verilmiş, karar taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Dairemizin 08.12.2014 tarih, 2014/12463 E. ve 2014/19218 K. sayılı kararıyla dava konusu "üç elementli ısı izolasyonlu şeffaf veya pak opak kompozit panel" başlıklı faydalı model (8) istemden ibaret olup, (5) numaralı istem hariç diğer istemler yönünden davanın kabulüne karar verildiği, mahkemece hükme dayanak yapılan 20.3.2013 tarihli raporda (5) nolu istemin uygulama detayına yönelik olduğu, faydalı modelin özünü değiştirmediği şeklinde bir tespitin yer aldığı,

bilirkişi raporunda geçen diğer istemlerin hükümsüz kılınmasıyla birlikte 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (551 sayılı KHK) 165 inci maddesinin altıncı ve yedinci fıkraları ile aynı KHK'nın 5 inci ve 7 nci maddesi uyarınca (5) numaralı istemin tek başına hüküm ifade edip etmeyeceği veya tek başına faydalı model belgesine konu bağımsız bir istem niteliğinde olup olmayacağı hususunda ek rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gereğine işaret edilerek karar davacı yararına bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece 29.12.2016 tarih, 2015/153 E. ve 2016/183 K. sayılı karar ile bozmada işaret olunan konuyla ilgili yeniden bir ek rapor alındığı, alınan raporda 5 no'lu istemin tek başına anlam ifade ettiğini ve belge sahibinin kuruma başvurarak uygun biçimde bu istemi formüle edebileceğinin ifade edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne davalı adına kayıtlı 2010/04757 nolu faydalı modelin 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8 numaralı istemlerinin yenilik kriterini karşılamaması nedeniyle hükümsüzlüğüne ve terkinine, 5 numaralı istem bakımından davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

D. İkinci Bozma Kararı

Dairemizin 20.11.2018 tarih, 2017/849 E. ve 2018/7197 K. sayılı kararıyla hükme esas alınan ek bilirkişi raporunun, Yargıtay denetimine elverişli olmadığı gibi bozma ilamında açıklanan hususlarda herhangi bir araştırma ve tespit içermeyen, soyut ve gerekçesiz olarak dava konusu faydalı model isteminin yeniden düzenlenmesi gerektiği şeklinde kanaat içerdiği, bu haliyle raporun hükme elverişli olduğunun kabulünün mümkün olmadığı,

yeni bir bilirkişi heyetinden, diğer istemlerin hükümsüz kılınmasıyla birlikte 5 numaralı istemin tek başına faydalı model belgesi için koruma sağlayan bağımsız bir istem niteliğinde olup olmayacağı hususunda 551 sayılı KHK'nın 165 inci maddesinin 6 ncı ve 7 nci fıkraları ile aynı KHK'nın 5 inci ve 7 nci maddeleri nazara alınarak yapılacak değerlendirme sonucu bir karar verilmesi gereğine işaret edilerek karar davacı yararına bozulmuştur.

E. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmada işaret olunan konuyla ilgili yeniden bir ek rapor alındığı, alınan raporda faydalı model belgesinde hükümsüzlüğüne karar verilen 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8 numaralı istemlerin ayrı bir buluş olarak nitelendirilmesinin mümkün olmayacağı, imalat detayına ilişkin 5 numaralı istemin de yenilik şartını taşımadığı ve tek başına ayrı bir buluş olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davalı adına kayıtlı 2010/04757 nolu faydalı modelin 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8 ve 5 nolu istemlerinin hükümsüzlüğüne ve terkinine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; mahkeme kararına esas teşkil eden ek raporda, 5 numaralı istemin ayrı bir tasarım olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığının belirtildiği, söz konusu raporda hukuki dayanaktan yoksun yorumlarla tespitte bulunulduğu, halbuki tasarım kavramı ve tabi olduğu mevzuatın ayrı, faydalı model kavramı ve tabi olduğu mevzuatın ayrı olduğu,

dava konusu 5 numaralı istemin bir patente değil faydalı modele ilişkin olduğu ve patentin zorunlu unsurlarından olan tekniğin bilinen durumunu aşma özelliğinin bir faydalı modelde bulunmamasının faydalı modelin hükümsüzlüğü sonucunu doğuracağının kabulünün mümkün olmadığını, 5 numaralı istemin hükümsüz kılınmasını gerektirecek şartların oluşmadığını, 551 sayılı KHK'nın 165 inci maddesinin altıncı ve yedinci fıkraları ile aynı KHK'nın 5 inci ve 7 nci maddesi uyarınca 5 numaralı istemin tek başına hüküm ifade eder ve tek başına faydalı model belgesine konu bir istem niteliğinde olup,

devamının hukuka uygun olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 551 sayılı KHK'nın 5 ve 7 nci maddesi ile 165 inci maddesinin altıncı ve yedinci fıkraları.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,