Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/6978 K.2024/3414

BİRLEŞEN DAVA İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/183 E. sayılı dosyası

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, davalı tarafından yöneltilen barter sistemine üye olduğunu ve davalı şirket nezdinde hesabı bulunduğunu, dava dışı ...

KART Turizm A.Ş. ile arasındaki ticari ilişki sebebi ile, vekil edeninin hesabına 30.03.2011 tarihinde ... tarafından davacı adına 304.000,00 TL barter çeki gönderildiğini, buna ilişkin barter çeki ve barter bakiyesini gösterir hesap ekstresinin kendilerine gönderildiğini, ancak bir süre sonra davacı adına alacak kaydı bulunan barter bakiyesinin davalı ekstresinden sebep gösterilmeksizin kaldırıldığını, Barter üyelik sözleşmesi gereği barter işleminin gerçekleşmesi için alıcının 3 nüsha düzenlediği çekin bir nüshasını satıcıya, bir nüshasını ... ...

A.Ş.'ye vermesi ve bir nüshasını da kendinde tutması gerektiğini, buna uygun olarak da vekil edeninin mal sattığını, dava dışı ...

Kart Turizm A.Ş. tarafından düzenlenen barter çekinin, birer nüshalarının vekil edeni ve davalıya gönderildiğini, bu işlemde aracı durumda olan davalı tarafından söz konusu çeke ... no.lu yetki kodu ile onay verildiğini, böylece çek tutarının davacı hesabına alacak kaydedildiğini, buna karşın bir müddet sonra 304.000,00 TL'lik alacak kaydının davalı tarafça hesaptan tümü ile çıkartıldığı belirterek bu tutarın 02.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile vekiledenine verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının dava dosyasına ibraz ettiği cari hesap ekstresinin davalı sisteminde kayıtlı olmadığını ve gerçeği yansıtmadığını, dava dışı üye ... Kart Turizm A.Ş. tarafından, davalı şirkete barter çeki ibraz edilmediğini, davalı şirketin yetki kodu vermediğini ve kendisine ibrazda bulunulmadığını, bu sebeple şekil şartları sağlanmamış çekin davacı kayıtlarına işlenmesinin de mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında münhasır delil olduğu kararlaştırılan davalı defterlerinde davacı aleyhine alacak kaydına rastlanmadığı, davacı şirket ile dava dışı ... Kart Turizm A.Ş. arasında herhangi bir ticari ilişki varolsa da dava konusu edilen ilişkinin davalı şirket ve barter sistem ve ilişkilendirildiğine dair delil olmadığı gerekçesiyle kanıtlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dışı 3 üncü kişi durumunda olan ...

Kart Turizm A.Ş. tarafından yapılan barter işlemi ile ilgili olarak 304.000,00 TL tutarındaki barter çekinin müvekkiline ve davalıya gönderildiğini, davalı tarafından söz konusu çeke ....numaralı yetki kodu verilerek barter işlemine onay verildiğini ve söz konusu bakiyenin müvekkili hesabına işlendiğini, buna ilişkin olarak ilgili evrakların dava dilekçesinin ekinde mevcut olduğunu, davalı tarafından müvekkili şirkete faks yolu ile gönderilmiş bulunan ve müvekkili şirketin 304.000,00 TL bakiyesinin bulunduğu 07.04.2019 tarihli hesap ekstresinden gerekçeli kararında hiç bahsedilmediğini,

bunun da ilk derece mahkemesinin eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verdiğinin en önemli göstergesi olduğunu, bu nedenle ilk derece mahkemesinin hatalı bulunan hükmünün bozulması gerektiğini, ilk derece mahkemesinin bilgisayar kayıtları kendisinde bulunan davalı şirketin bunu her zaman değiştirebileceğini ya da kayıtları sileceğini değerlendirmeden hatalı olarak davanın reddine karar verdiğini belirterek ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalı arasında ve davacı ile dava dışı ....

A.Ş. arasında davaya konu barter işleme rastlanmadığı, yine davalı şirketin barter hesap işlemleri için kullandığı BRTNet Win V2.0- Türk Barter isimli sistem programında yapılan teknik inceleme ve analiz sonucunda sistemde silinmiş işlem hareketine dair bir kaydın bulunmadığı, hatalı ya da gerçekleşmeyen bir yetki kodu işleminin kaydını silmek için bir fonksiyon bulunmadığı, bu tür işlemlerde silme fonksiyonu yerine iptal fonksiyonu kullanıldığı ve sistemde iptal edilen işlemlere ilişkin kayıtların tutulduğu,

bu bağlamda barter sisteminde gerçekleşen ve iptal edilen tüm yetki kodu işlemleri arasında dava konusu 304.000,00 TL tutarlı ve.... yetki kod tanımlı bir işlem hareketine/kaydına rastlanılmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarlayarak kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, barter ilişkisi kapsamında üçüncü kişi tarafından davacı hesabına gönderildiği ileri sürülen 304.000,00 TL'nin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Davacı, davalı tarafından yönetilen barter sistemine üye olduğunu, dava dışı ... A.Ş. ile olan ticari ilişkisi nedeniyle barter sisteminde 304.000,00 TL alacağının bulunduğunu belirterek alacak talebinde bulunmuştur. İlk Derece Mahkemesince taraflar arasında münhasır delil olarak kararlaştırılan davalı defter ve kayıtlarında davacının alacaklı olduğunun tespit edilemediği, davacı ile dava dışı ... A.Ş. arasında herhangi bir ticari ilişki bulunsa da davalı şirket ve barter sistemi ile ilişkilendirildiğine dair delil bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilinin istinaf talebi Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 193 üncü maddesinin ikinci fıkrası "Taraflardan birinin ispat hakkının kullanımını imkansız kılan veya fevkalade güçleştiren delil sözleşmeleri geçersizdir" şeklindedir. Davacı, dava dilekçesi ekinde 304.000,00 TL bedelli barter çeki örneğini, davalı tarafından fax ile gönderildiğini ileri sürdüğü hesap ekstresini delil olarak sunmuştur.

Bu durumda mahkemece 6100 sayılı Kanun'un 193 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirtildiği üzere, davacının ispat hakkının kullanımını imkânsız kılacak şekilde delil sözleşmesi bulunduğu gerekçesiyle sadece davalı kayıtlarına göre karar verilmesi doğru olmamıştır. O halde davacının defter ve delilleri ile dava dışı ...

A.Ş.'nin kayıtları da incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,