Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/7058 K.2023/6507

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kısmen kabulü karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin .... ilinde "..." ticari unvanı ile otomobil ve benzeri araçların servis bakım ve tamir işlerini yaptığını, davalı firmanın ise " ... Organization" isimli markayı franhise olarak pazarladığını, müvekkili ile davalı şirketin temsilcileri arasında ön anlaşma sonrasında14.01.2014 tarihli franchise sözleşmesinin imzalandığını, söz konusu sözleşmelere göre müvekkilinin 5 yıl boyunca Denizli ili sınırları içinde ....

Markasını franchise olarak bayiliğini yapacağını, bedel olarak toplam 70.000,00 TL'nin müvekkili tarafından ödendiğini, sözleşmenin imzalanmasından sonra davacının sözleşme nedeniyle büyük bir yatırımlar yaptığını, ancak sözleşme imzalandıktan sonra 19.10.2015 tarihinde davalı şirket yetkilileri tarafından gönderilen elektronik postada "performansınızdan kaynaklanan bölgenizdeki marka değer ve potansiyelimizin olumsuz yönde etkilenmesi sebebiyle bayilik sözleşmesinin 30.10.2015 tarihinde feshedileceği"nin bildirildiğini, müvekkilinin sözleşmeyi yerine getirmesinin engellendiğini, davalının fesih gerekçesinin sözleşmedeki şartlara uymadığını,

sözleşmenin imzalanmasından itibaren 70.000,00 TL olarak ödenen bedelden 22 aylık bedelin mahsup edilmesi ile 44.370,00 TL'nin, müvekkilince yapılan yatırımlar nedeniyle 5.000,00 TL'nin ve cari hesap bakiye alacağı nedeniyle 19.284,89 TL'nin tahsiline karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 44.370,00 TL franchise bedelinin, 5.000,00 TL davacı tarafından yapılan masrafların sözleşme feshine kadar geçen süre boyunca orantılanarak,

19.284,89 TL cari hesap alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile 5.000,00 TL masraf talebini 24.802,12 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının sözleşme imzalanırken kayıtlı olduğu iş yeri adresini davalıya haber vermeden değiştirdiğini, davacının iş yerindeki tabelasında dahi davalı markasına yer vermediğini, bayinin topladığı parça sayısında azalma, onarılmayan parça adedinde artış olduğunu, bu nedenle bayilik sözleşmesinin sözleşmeye uygun olarak haklı nedenle feshedildiğini, sözleşmenin dördüncü maddesine göre davacının ödediği franchise bedelini iade alamayacağını, davalı tarafından davacıya 35.000,00 TL bedelli malzeme ve ekipman tedarik edildiğini,

70.000,00 TL franchise bedelinin 35.000,00 TL'sinin bu şekilde davacıya halihazırda verilmiş olduğunu, davacının herhangi bir yatırım masrafı olmadığını, davacının personellerini dahi davalının eğittiğini, 19.248.89 TL davacının cari hesap alacağının olduğunu, ancak bu alacağın halen davalı tarafından tahsil edilemediğini, davalının tahsil edemediği bir bedeli davacıya veremeyeceğini, sözleşmenin sekizinci maddesinin d, e, f bentlerinin davacı tarafından yerine getirilmediğini, ayrıca davacının sözleşmeye göre davalıya 70.000,00 TL cezai şart ödemesi gerektiğini,

davalının bu nedenle hapis hakkını kullandığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

1.Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08.03.2016 tarih ve 2016/297 E., 2016/206 K. sayılı ilamı ile taraflar arasında düzenlenen 14.01.2014 tarihli sözleşmenin üçüncü maddesinde davalı şirketin davacıya franchise sözleşmesi kapsamında kendisine ait markaların münhasır olmayan kullanım hakkını da vermeyi taahhüt etmiş olduğu,

davacının iddiası ve sözleşme kapsamı nazara alındığında davanın konusunun 556 sayılı KHK 'dan kaynaklandığı gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine, karar kesinleştiğinde ve istek halinde dosyanın fikri ve sınai haklar mahkemesi sıfatıyla görevli Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dairemizin 01.06.2016 tarihli ve 2016/6038 E., 2016/6035 K. sayılı ilamı ile davacı tarafından bunların yanında davalı markasının değerinin, kalitesinin ve müşteri sayısının artırılması amacıyla yapılan harcamanın da talep edilmesinin 556 sayılı KHK kapsamında tescilli bir sınai hakka dayalı uyuşmazlık niteliğinde olmadığından,

mahkemece işin esasına girilip uyuşmazlığın genel hükümlere göre çözülmesi gerekirken ihtilafın 556 sayılı KHK kapsamında bulunduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesinin doğru olmadığı bozma sebep ve şekline göre taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmediği gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.

2.Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 70.000,00 TL franchise bedeli ödediği, davalı tarafından 14.01.2014 tarihli faturanın bayilik bedeli faturası olduğu, 27.02.2014 tarihli faturanın ise malzeme faturası olduğu, malzeme faturasının içeriğinin boya, kaporta düzeltme malzemeleri, kaporta çektirme düzeltme aletleri, motor tamir ve bakımıyla ilgili servis hizmeti verilebilmesi için gerekli başlangıç malzemeleri olduğu ve bunların davacının kullanımına tahsis edildiği, bu malzemelerin davacı tarafından kullanılmaya devam edildiği, iade edilmediği,

davacı oto tamiri hizmetlerine devam etmekte sözleşme kapsamında alınan faturalandırılmış malzemeleri davalıya iade etmediğinden davalının 27.02.2014 tarihli fatura karşılığı 35.000,00 TL bedeli iade etme yükümlülüğü bulunmadığı, ancak 35.000,00 TL bedelli 14.01.2014 tarihli bayilik bedeli faturası üzerinden yapılan hesaplamaya göre 5 yıl süreyle imzalanan sözleşmenin aylık tutarının 583,30 TL olduğu,

feshin haklı bir nedene dayanmadığı ve fesih tarihinden sonra 38 ay için ödenen 22.165,40 TL sözleşme bedelinin iadesi ile faturalandırılmış masraflar kapsamında sözleşmenin "Franchise alanın yükümlülüğü" başlıklı 4 üncü maddesinin (l) ve (m) bentleri gereğince davacı tarafından yapılan kurumsal tabela ve araç giydirim bedeli 1.609,90 TL bedelin taleple bağlılık ilkesi gereği dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı tarafından davalıdan talep edebileceği, davacının dava tarihi 26.02.2016 tarihinden itibaren 19.284,89 TL davalıdan alacaklı olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne,

22.165,40 TL franchise bedelinin dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, 1.609,90 TL harcama bedelinin dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, 19.284,89 TL cari hesap alacağının dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; 44.370,00 TL franchise bedeli ve 24.802,12 TL masraf bedelinin tamamen kabul edilmesi gerekirken bu taleplerin kısmen kabul edilmesinin doğru olmadığını savunarak kararın bu yönden kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; a. Davalı tarafından davacıya 35.000,00 TL bedelli malzeme ve ekipman tedarik edildiğini, 70.000,00 TL nin 35.000,00 TL sinin bu şekilde davacıya halihazırda verilmiş olduğunu,

b. Davacının herhangi bir yatırım masrafı olmadığını, harcama bedelinin tahsiline karar verilmesinin doğru olmadığını,

c. Sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, davacının sözleşmeye göre davalıya 70.000,00 TL cezai şart ödemesi gerektiğini, davalının bu nedenle hapis hakkını kullandığını,

d. Cari hesap alacağının da reddinin gerektiğini,

e. Sözleşmenin dördüncü maddesine göre ödenen franchise bedelinin iadesinin istenemeyeceğini savunarak kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından haklı sebebe dayanmadan feshedildiği iddiasına dayalı kalan franchise bedeli, yapılan masraflar ve cari hesap alacağının tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun birinci maddesi,

3. Değerlendirme Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, Mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, taraf vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden ilgililere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,