Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/7059 K.2023/1106

Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen davalı şirketin gündeminin belirlenmesi davasında karar verilmesine yer olmadığına ve hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında çeşitli davaların bulunduğunu, davalı şirketin yönetim kurulu başkanının şirketin üretiminin büyük bölümünü 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 395 ve 396 ncı maddelerine aykırı kurduğu Sem EU Dış Tic. Elek. A.Ş.’ye aktardığını, bu ticaretten mağdur olan müvekkillerinin ihtarname keşide edip Sem EU Dış Tic. Elek.

A.Ş. ile yapılan ticaretin tartışılması, anılan şirkete dava açılıp açılmaması hususlarının tartışılması için olağanüstü genel kurul yapılması taleplerinin reddedildiğini, müvekkillerinin bu kez aynı konuların olağan genel kurulda karara bağlanması için başka bir ihtarname gönderdiğini, davalının bu talepleri de reddettiğini, anılan şirkete, dolayısıyla yönetim kurulu başkanına örtülü kâr dağıtıldığını, 6102 sayılı Kanun'un 413 üncü maddesi uyarınca gündemin çağrı yapan tarafından belirlendiğini, taleplerinin reddiyle birlikte davalının gündemi belirleme hakkının ortadan kalktığını,

azınlığın görüşülmesini istediği konuların gündeme alınmasının yasal zorunluluk olduğunu ileri sürerek davalı şirketin 2020 yılı genel kurul gündeminin taraflarınca belirlenmesini, bu talebin kabul görmemesi hâlinde davalı ile Sem EU Dış Tic. Elek. A.Ş. arasındaki ticari ilişkinin müzakeresi ve transfer fiyatlandırılmasına ilişkin raporların sunulup sunulmaması, Sem EU Dış Tic. Elek. A.Ş. ile ticarete son verilmesi, Sem EU Dış Tic. Elek.

A.Ş. ile yönetim kurulu başkanına karşı dava tarihine kadar yapılan ticaretin batıl olduğunun tespiti ile tazminat davası açılıp açılmaması konusunun görüşülüp karara bağlanması konularının 2020 yılı genel kurul gündemine alınmasını, bu hususta gerekli yetkilerin verileceği kayyım tayinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; anonim şirketlerde yönetim kurulunun toplantıya çağırıp gündemi belirleyeceğini, 2020 yılı olağan genel kurulu için henüz çağrı yapılmadığını, Sem EU Dış Tic. Elek. A.Ş.’nin davalı şirketin KDV iadesi avantajlarından maksimum yararlanması için kurulduğunu, bunun davacıların da yararına olduğunu, davalı ile anılan şirket arasındaki ilişkide hukuka aykırılığın bulunmadığını, şirket pay sahiplerinin genel kurul kararına ihtiyaç duymadan yönetim kurulu üyelerine sorumluluk davası açabileceklerini, bu yöndeki talep hakkında hukuki yararın bulunmadığını savunarak davanın usulden ve esastan reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı şirketin 12.04.2021 tarihinde 2020 yılı olağan genel kurul toplantısı yapılması kararı aldığı anlaşıldığından davalı Sem Transfarmatör A.Ş.’nin olağan genel kurul toplantısının 12.04.2021 tarihinde yapılacağı dikkate alınarak davalı şirketin 2020 yılı genel kurulu gündeminin davacılar tarafından belirlenmesine, bu talebin kabul görmemesi hâlinde, Sem EU A.Ş ile Sem Transformator A.Ş. arasındaki ticari ilişkinin müzakeresi ve transfer fiyatlandırılmasına ilişkin raporların sunulup sunulmamasının gündeme eklenmesi talebinin konusuz kaldığı,

6102 sayılı Kanun hükümlerine bakıldığında bir pay sahibinin 553 üncü maddesi hükmü gereğince doğrudan uğradığı zarar için yönetim kurulu üyeleri aleyhine sorumluluk davası açabileceği gibi “Şirketin zararı” başlığını taşıyan 555 inci maddesi hükmü bakımından da doğrudan zarar gören şirketin bu zararı için kendisinin de uğradığı kabul edilen dolayısıyla zarar nedeniyle davacı olabileceği, pay sahibinin ya da şirket alacaklısının kendi uğradığı doğrudan zarar ne de dolayısıyla zarar nedeniyle dava açabilmesi için genel kurulun toplanması ve dava açılması yönünde bir karar alınmasının öngörülmediği,

pay sahiplerinin bireysel olarak sorumluluk davası açma hakkını haiz oldukları, davacılar doğrudan yönetim kurulu üyelerine karşı sorumluluk davası açabileceğinden, davalı şirket yönetim kurulu başkanı ve diğer yönetim kurulu üyelerine karşı sorumluluk davası açılıp açılmamasının görüşülüp karara bağlanması için gündeme madde eklenmesi talebinde hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle davalı şirketin olağan genel kurul toplantısının 12.04.2021 tarihinde yapılacağı dikkate alınarak konusu kalmayan davalı şirketin 2020 yılı genel kurulu gündeminin davacılar tarafından belirlenmesine, bu talebin kabul görmemesi hâlinde, Sem EU Dış Tic.

Elek. A.Ş. ile davalı şirket arasındaki ticari ilişkinin müzakeresi ve transfer fiyatlandırılmasına ilişkin raporların sunulup sunulmamasının gündeme eklenmesi talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacıların Sem EU Dış Tic. Elek. A.Ş. ile ticarete son verilmesi ile SEM EU Elekt. Dış Tic.

A.Ş. ile Erhan Ulusoy’a karşı dava tarihine kadar yapılan ticaretin batıl olduğunun tespitiyle tazminat davası açılıp açılmaması konusunun görüşülüp karara bağlanması konularının 2020 yılı genel kurul gündemine alınması talebinin hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

2.İlk Derece Mahkemesi kararı kesin olarak verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ

A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Adalet Bakanlığı kanun yararına temyiz dilekçesinde özetle. Mahkemece, davacı yanca gündeme madde eklenmesine yönelik taleplerin gerektirici sebeplere dayanıp dayanmadığı değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bir kısım istemler yönünden olağan genel kurul tarihi belli olduğundan karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinin doğru olmadığı,

şirket ortağı olan davacıların genel kurulda görüşülüp müspet sonuç alınmasıyla yönetici aleyhinde bizzat şirket tarafından sorumluluk davası açılması talebini içeren istemlerinin, davacı ortakların genel kurul kararına ihtiyaç duymadan şahsen yönetici aleyhinde sorumluluk davası açabilecekleri gerekçesiyle eldeki dava yönünden hukuki yararları bulunmadığından reddine karar verilmiş olmasının da usul ve yasaya aykırılık taşıdığı belirtilerek kararın kanun yararına bozulması istenmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, 6102 sayılı Kanun'un 411 ve 412 nci maddeleri uyarınca gündeme madde konulmasına dair mahkeme izni verilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2.Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun’un 363 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

3.6102 sayılı Kanun'un 411 ve 412 nci maddeleri ile 396 ncı maddesi, 6100 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

1.Davacılar her ne kadar, gerek davadan önce 6102 sayılı Kanun'un 411 inci maddesi uyarınca şirkete yönelttikleri taleplerinde gerekse dava dilekçesinde, şirket gündemine alınmasını istedikleri maddelerin 2020 yılı olağan genel kurul toplantısı gündemine eklenmesini istemişlerse de, davacılar bu talepten daha önce de gündemde görüşülmesini istedikleri maddeleri belirtip şirket genel kurulunun olağanüstü toplanmasını talep etmişler, bu talebin reddi üzerine gündem maddelerinin 2020 yılı olağan genel kurul toplantısı gündemine eklenmesini istemişlerdir.

Dolayısıyla davacıların bu isteklerinin sadece 2020 yılı olağan genel kurulu toplantı gündemine eklenmesi talebi olarak değerlendirilmesi yerinde olmamıştır. Yargılama sırasında şirketin 2020 yılı olağan genel kurul gündemi ilân edilmiş ve toplantı tarihi belirlenmiştir. Ancak, ilân edilen 2020 yılı olağan genel kurulu gündeminde davacıların gündeme eklenmesi istediği maddelere yer verilmemiştir.

Bu bakımdan Mahkemece, davacıların gündemde görüşülmesini istedikleri maddelerin, 6102 sayılı Kanun'un 412 nci maddesi uyarınca şartlarının oluşup oluşmadığı değerlendirilip şartlarının oluştuğunun kabulü hâlinde, genel kurulun toplantıya çağrılmasına karar verilmesi gerekirken yargılama sırasında 2020 yılı olağan genel kurul toplantısı gündeminin belirlenip ilân edildiği gerekçesiyle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm tesisi doğru olmamış, kararın kanun yararına bozulmasını gerektirmiştir.

2.Öte yandan davacılar, şirket yöneticisi hakkında tazminat davası açılıp açılmaması konusunun da görüşülüp karara bağlanmasını istemişlerdir. 6102 sayılı Kanun uyarınca pay sahibinin dava açabilmesi için genel kurulun bu yönde bir karar alması şart değilse de, pay sahibinin bu sıfatla dava açabilecek olması, şirket genel kurulunda şirketçe sorumluluk davası açılıp açılmaması konusunun görüşülmesini istemesine engel teşkil etmeyeceğinden anılan talep yönünden de, davacıların hukuki yararlarının bulunmadığından bahisle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu yönden de kanun yararına bozulmasını gerektirmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun’un 363 üncü maddesinin birinci fıkrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,

Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,