Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/7186 K.2023/6575

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili davacı şirket ile davalı şirket arasında düzenlenen konşimentolar ile taşınan konteynerlere ilişkin demuraj alacağı dolayısıyla düzenlenen faturalar nedeni ile davalının borçlu olduğunu, zira davalının belirlenen sürede yükleme ve boşaltma işini yapamadığını, bu nedenle konşimentoda belirtilen oranlarda demuraj ücreti çıktığını, bu faturalara ilişkin icra takibine davalının itiraz ettiğini, borçlunun bu itirazının haksız ve kötü niyetli olduğunu ileri sürerek davalının itirazının iptali ile alacak miktarının %20'sinden az olmamak suretiyle icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin davacı şirkete takibe konu faturalara dayalı borcu olmadığını, ayrıca taraflar arasında demuraj bedelinden müvekkil şirketi sorumlu kılacak bir sözleşmenin de bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 07.04.2017 tarih, 2015/290 E. ve 2017/535 K. sayılı kararı ile manifesto, özet beyan, gümrük giriş beyannamesi ile davalının, davaya konu yükleri kabul ettiği ve demuraj borçlusu haline geldiği, hesaplanacak demuraj ücretinin her halükarda davacı talebinden fazla olacağı gerekçesiyle davanın kabulüne, davalının Adana 14. İcra Müdürlüğünün 2013/2168 E. sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren devlet bankalarına ABD doları ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanmasına, alacağın %20'si olan 3.270,00 USD tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 09.10.2019 tarih, 2018/4779 E. ve 2019/6366 K. sayılı kararıyla konşimentolardan kaynaklanan alacağın bir kısmına ilişkin davacının dava açma ehliyeti bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi ve konteyner ağırlık ve bekleme süreleri esas alınarak hesaplama yapılması gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşıyan ...

Denizcilik ile dava dışı ... şirketi arasında kırkambar sözleşmesi niteliğinde bir navlun sözleşmesi akdedildiği ve bu sözleşme kapsamında emtiaların konteynerler ile Libya'dan Türkiye'ye taşınmasının istenildiği, dosyada bulunan her iki konşimentonun ön yüzünde taşıtan/yükletenin dava dışı şirket, alıcının ise davalı olduğu, davalının konşimentoyu devralması sebebiyle, konşimentodan doğan bir hukuki ilişki ortaya çıktığı, konteyner demurajına ve uygulanacak tarifeye ilişkin bilgilerin konşimentonun ön yüzünde ve okunabilir bir şekilde yazıldığı,

konteyner demurajına ilişkin hükümlerin konşimentoyu devaralan alıcı Koneks açısından bağlayıcı olduğu, gümrük beyannameleri arasında yer alan 04.10.012 tarihli antrepo sözleşmelerinde davalıya ait gümrüklü malların ...'nun ...

Yanıcı Antreposu'nda depolanacağı ve mal çıkışıyla ilgili olarak gümrük beyannamesi, vezne makbuzu ibraz edildikten sonra mal teslimi yapılacağının öngörüldüğü, konteynerlerin gemiden boşaltılması ve zorunlu makam olan Gümrük Müdürlüğüne teslim edilmesi ile birlikte taşıyanın eşyayı içinde bulunduran konteynerler üzerinde hakimiyet ve kontrol yetkisi kalmadığı, malların zorunlu makam olan Gümrük Müdürlüğü'ne ya da 3 üncü kişi olan ... şirketine bırakılması ile birlikte konteynerlerin davalının hakimiyet alanına girdiği,

dolayısıyla konteyner demurajının dolması açısından konteynerlerin fiilen teslim alınmamasından gönderilenin kusurunun gerekli olmadığı, her halükarda yüke devlet tarafından el konulduğuna ya da taşıyanın kusurlu olduğu bir sebeple konteynerlerin tesellüm edilmediğine dair bir belgenin dosyaya sunulmadığı, taşımayı gerçekleştiren, konteyneri tedarik eden ve konteynerin geç iade edilmiş olması nedeniyle demuraj alacağına hak kazanan tarafın davacı olduğu, 04.02.2013 tarihli temlik sözleşmesinde 4.500,00 dolar bedelli faturaya ilişkin alacağın davacıya temlik edildiği ve davacının tüm faturalara ilişkin dava açma ehliyeti bulunduğu,

yapılan hesaplamalar sonucu, davacının takip tarihi itibariyle 22.11.2012 tarih 645673 sıra nolu 4.500,00 dolar bedelli fatura nedeniyle 4.400,00 dolar, 30.01.2013 tarih 296 sıra nolu 3.440,00 dolar bedelli fatura nedeniyle 2.020,00 dolar ve 30.01.2013 tarihli 297 sıra nolu 8.410,00 dolar bedelli fatura nedeniyle 8.410,00 dolar demuraj alacağı bulunduğu,

alacağın likit olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 14.830,00 dolar asıl alacak yönünden iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren devlet bankalarının ABD Doları ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanmasına, hükmolunan alacağın %20'si olan 5.220,16 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalının gümrük evraklarına göre teslimi talep eden olduğunu, talep edilen demuraj alacağının doğruluğu tespit edilmişken davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmediğini, davacı şirketin 4.500,00 dolarlık faturanın alacaklısı olmadığını, temlik olsa da demurajdan sorumlu olacakları bir sözleşmenin bulunmadığını, ithal edilen ürünlere devlet tarafından el konulduğunu, dava konusu malların müvekkiline ait olduğunun ispatlanamadığını, bir kısım malların teslimine ilişkin bilgi ve belge bulunmadığını, alacaklı olunduğu iddia edilen faturalarının müvekkilinin kayıtlarında yer almadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, konteyner demuraj alacağı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1203 üncü, 1237 nci maddeleri

2. 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 45 inci maddesi

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,