Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/7496 K.2024/3621

Taraflar arasındaki faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin, “USB Şarj ünitesi” buluş başlığı ile tekniğin bilinen durumunu aşmayacak nitelikte olan ve önceden beri müvekkili tarafından kullanılmakta olan cihazı faydalı model olarak 04.10.2013 tarihinde tescil ettirdiğini, fikrin kaynağının İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel (İETT) işletmesi olduğunu, davalı ile müvekkilinin söz konusu talebe uygun olarak ürününün uygulanması için çalışan yerli teknoloji şirketleri olduğunu, cihazın tekniğin bilinen durumunu aşmayacak ve yenilik sağlamayacak özellikleri haricinde, kullanım amacı ve şeklinin de İETT tarafından belirlendiğini,

cihazın teknik özelliklerinin incelenmesinde mevcut ürüne karşın müvekkiline ait ürünün daha üstün teknik özellikler içerdiğini, davalının kötüniyetli olup buluş niteliği kendisine ait olmayan cihaz için kuruma başvurarak haksız kazanç sağlamaya gayret ettiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla davalı adına Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde tescilli 2013/11717 Y numara ile tescilli faydalı modelin tüm istemler yönünden hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın, davacı şirketin ortağı ve yetkilisi olan ...'na ait diğer bir şirket olan dava dışı ... Endüstri Teknolojileri Ltd.

Şti. adına müvekkili şirketin faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü ve sicilden terkini davası açılmış olup feragat sebebi ile reddedildiğini, feragatin dava açma hakkını ortadan kaldıran bir usul işlemi olup bir daha aynı konu ile aynı kişiye dava açılamayacağını, davacının dava açma ehliyetinin bulunmadığını, kesin hüküm bulunduğunu, davacının iş bu davayı ikame etmesi için hukuki yararının bulunmadığını, müvekkili şirket adına 2013/11717 numarası ile tescilli faydalı modelin yenilik getirdiği ve sanayiye uygulanabilirliği olduğu,

geçerli bir faydalı model olması hasebiyle açılan davanın esastan reddi gerektiği, davacı ürününün şehirler arası ulaşımda koltuk arkasındaki ekran olup kendilerinin ise toplu ulaşımada yolcuların taşınabilir tabletlerini şarj edebileceği bir USB bağlantısı olduğunu, her iki ürünün ne şeklen benzemekte ne de ulaştığı kişiler yönünden benzerlik taşımadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu faydalı modelin sahip oldukları özelliklerin dava dosyasında davacı tarafından verilen dilekçede 2012/05532 başvuru numaralı faydalı modelin TÜRKPATENT kayıtlarında içerdiği tanım ve özellikler ile benzerlik gösterdiği, bahsi geçen iki faydalı modelin başvuru kabul tarihleri karşılaştırıldığında davacı firmanın bildirdiği faydalı modelin kabul tarihinin daha önce olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, davalının TR 2013/11717 Y tescil numaralı "USB Şarj Ünitesi Buluş" başlıklı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının dava açma ehliyetinin ve dava açmakta hukuki yararının bulunmamakla kanuna karşı hile yaptığını ve kötü niyetli olduğunu, dava konusu ürün tasarımlarının işlevinin ve hedef kitlelerinin tamamen farklı olduğunu, faydalı model için buluş unsuru gerekmediğini, müvekkilin faydalı modelinin yalnızca şehir içi ulaşımda kullanım için tasarlanmış olmasının ayırt edicilik ve yenilik unsurlarını taşıdığını gösterdiğini, davacının örnek gösterdiği faydalı modelin ise şehirlerarası otobüslerde kullanıldığını ve büyük ekranın bulunduğunu,

müvekkilinin ürününün ise yer kaplamadan ve yolcuları rahatsız etmeden kullanılabilecek şekilde gelişmiş bir ürün olduğunu, dava konusu faydalı modelin yenilik unsuru taşıdığını belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının hükümsüzlüğe konu faydalı model belgesinin 1 numaralı bağımsız isteminin, yenilik giderici delil olarak sunulan faydalı model belgesi karşısında yeni olmadığının tespit edildiği gerekçesi davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebepleriyle temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, faydalı model belgesinin yeni ve ayırt edici olmadığı iddiasına dayanan hükümsüzlük istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 144 üncü maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,