Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2022/865 K.2023/866

Taraflar arasındaki alacak ve itirazın iptali davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın açılmamış sayılmasına, karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı- karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı-karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl davanın açılmamış sayılmasına, karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı-karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 14.12.2023 günü hazır bulunan davacı-karşı davalı vekili Av.... ile davalı-karşı davacı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıya ait boru emtiasını Kore’den Gemlik’e taşımayı, davalının da emtianın ağırlığına göre değişecek navlun bedelini ödemeyi kabul ettiğini, freight forwarder sıfatıyla müvekkilinin taşıma için organizasyon kapsamında dava dışı şirketler aracılığıyla rezervasyon yaptığını, gemi sahibi ve gemi işletmecisinin anlaşmazlığı sebebiyle tahliye limanına varış tarihinde gecikme yaşandığını, davalının anlaşmazlığı çözdüğünü belirtip navlun bedelinin revizesini istediğini,

işbirliği ve ticaretin sürmesini isteyen müvekkilinin navlun bedelinden 60.000,00 USD indirim yapabileceğini belirttiğini, bu kapsamda 03.05.2016 tarihli mutabakatın imzalandığını, akabinde taraflar arasındaki ticari ilişkinin neredeyse durduğunu, oysa 60.000,00 USD indirimin ancak ticaretin sürmesini temin için kabul edildiğini, aksinin ticari hayatın olağan akışına aykırılık taşıdığını, davalının mutabakatın imzalanmasına müvekkilini sevk için ticaretin devamı yönünden kasıtlı bir kanaat uyandırdığını, hileye maruz kalan müvekkilinin de imzayı attığını, bu hususların taraflar arasındaki e-mail yazışmalarından anlaşılacağını,

müvekkilinin mutakabatı ancak ticaretin devamı şartıyla imzalayacağını açıkça ifade ettiğini, bakiye navlun bedeli için davalıya fatura kesildiğini ileri sürerek 60.000,00 USD’nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek TCMB’nin en yüksek USD faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP-KARŞI DAVA

Davalı-karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde; dava konusu 60.000,00 USD’nin zaten müvekkilince ödendiğini, davacının mükerrer tahsilat yapmayı amaçladığını, davacının çelik boruların taşınması hususunda anlaştığı gemi ve işletmecisinin yaşadığı anlaşmazlık sebebiyle geminin Singapur Limanında demir atmış şekilde uzun süre beklediğini, müvekkilinin cezai şart riskiyle karşı karşıya kaldığını, geminin talep ettiği 338.170,00 USD’nin gemi sahibine ödenmesiyle müvekkilinin cezai şarttan daha düşük bir zararla gecikmeyi ortadan kaldırdığını, emtianın tesliminin 40 gün geciktiğini,

müvekkilinin uğradığı zararın bir nebze davacı tarafından karşılanması için görüşmeler yapıldığını, müzakereler neticesinde 03.05.2016 tarihli protokolün düzenlendiğini, davacı-karşı davalının 60.000,00 USD indirim yapmayı kabul ettiğini, bu protokol kapsamında müvekkilinin 60.000,00 USD tutarında düzenlenen iade faturasının karşı tarafça da defterlerine işlendiğini, bu iade faturası muhasebe birimince sehven gözden kaçtığı için fatura bedelinin 295.789,00 USD olarak ödendiğini, böylece asıl olarak müvekkilinin 60.000,00 USD alacaklı konumuna geldiğini, 03.05.2016 tarihli protokol uyarınca karşı davalının bu bedeli ödemesi gerektiğini,

ticaretin devam edeceği yönündeki beklentinin tek taraflı olduğunu, böyle bir şartın protokolün düzenlenmesi esnasında müvekkilince kabul görmediğini, bilakis müvekkilinin yazışmalarda indirimi ticari ilişki kapsamında ilişkinin devamlılığını sağlamak üzere yapılan bir jest olarak görme çabasını reddettiğini, kaldı ki protokolden sonra müvekkilinin karşı tarafa başka taşıma işi de verdiğini, yine bir kısım işler için davacı-karşı davalının teklifleri yüksek olunca işlerin kendisine verilmediğini,

müvekkilinin 60.000,00 USD’nin tahsili talebiyle başlattığı icra takibine karşı davalının itirazının haksız olduğunu ileri sürerek asıl davanın reddini istemiş, karşı davanın kabulü ile karşı davalının Bursa 9. İcra Müdürlüğünün 2016/13854 E. sayılı dosyasına itirazının iptalini, icra inkar tazminatının tahsilini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 15.05.2018 tarihinde işlemden kaldırılan asıl davanın yenilenmediği, dosyaya sunulan mail yazışmaları ve belgelerden anlaşıldığı üzere Çimtaş Boru İmalatları ve Tic. Ltd. Şti.’nin donatan ile doğrudan iletişime geçerek ödeme karşılığında geminin tahliye limanına hareketini sağladığı, Çimtaş Boru İmalatları ve Tic. Ltd.

Şti.'nin donatana yaptığı ödeme sebebi ile şirket zararının doğduğunu, bu sebeple navlun bedelinin revize edilmesi gerektiğini Bolte Lojistik Hizmetleri Ltd.

Şti.'ne bildirdiği, navlun bedelinden 60.000,00 USD indirime dair 03.05.2016 tarihli mutabakat protokolünün yapıldığı, davacıyı sözleşme yapmaya iten saikler gerçekleşmemiş olsa bile sözleşmenin geçerliliğinin etkilenmeyeceği, protokol hükümlerinin geçerli olduğu, davacının protokolde yazılı 235.789,00 USD’yi talep edebileceği, dolayısıyla, davacı ...'nin 60.000,00 USD’lik fazla ödemeyi Çimtaş'a iade ile mükellef olduğu, davalı-karşı davacının karşı davalıyı temerrüde düşürecek belge sunmadığı gerekçesiyle asıl davanın açılmamış sayılmasına,

davalı-karşı davacının davasının kısmen kabulüne, itirazın kısmen iptali ile takibin 60.000,00 USD asıl alacak üzerinden devamına, işlemiş faiz talebinin reddine, asıl alacağa takip tarihi olan 28.12.2016 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un (3095 sayılı Kanun) 4/a maddesi gereğince faiz uygulanmasına, uyuşmazlık yargılama neticesinde çözümlendiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı-karşı davalı vekili ile katılma yoluyla davalı- karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı-karşı davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki protokolün geçersiz olduğunu, karşı davacının müvekkilini protokolü imzalamaya sevk etmek amacıyla ticari ilişkinin süreceğine ilişkin kasıtlı olarak kanaat uyandırıp hileye maruz bıraktığını, mutabakatın müvekkilince imzalanmasının, ancak iş verilmesi şartıyla olacağının defalarca belirtildiğini, müvekkilinin iradesinin esaslı şekilde sakatlandığını, Mahkemenin bu hususları incelemediğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı-karşı davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; takibe konu alacak likit olduğundan icra inkar tazminatı verilmemesinin hukuka aykırılık taşıdığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı-karşı davalı ...'nin taşıma komisyoncusu/ taşıyan konumunda olduğu, davalı-karşı davacıya ait çelik borunun Kore- Gemlik denizyolu ile taşıması işinin emtianın ağırlığına göre değişecek navlun bedeli üzerinden Bolte Lojistik Hizmetleri Ltd.

Şti. tarafından üstlenildiği, tarafların başta 295.789,00 USD taşıma ücreti konusunda anlaştıkları, taşımanın zamanında tamamlanmaması üzerine mutabakat protokolü başlıklı protokolün imzalandığı, protokol ile taşıma ücretinin azaltılıp 235.789,00 USD şeklinde değiştirilmesini kabul ettikleri, protokolün imzalanması aşamasında taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam edeceği yönünde davalı-karşı davacının, davacı-karşı davalıyı hile ile yanılttığı iddiasının dosya kapsamı itibariyle ispatlanamadığı,

itirazın iptali davasına ve icra takibine konu alacağın faturaya dayalı ve likit olduğundan davalı- karşı davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken bu talebin reddine karar verilmesinin yerinde görülmediği gerekçesiyle davacı-karşı davalının istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı- karşı davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacı-karşı davalının davasının açılmamış sayılmasına,

karşı davanın kısmen kabulüne, davacı- karşı davalının yaptığı itirazın kısmen iptaline, takibin 60.000,00 USD asıl alacak üzerinden devamına, işlemiş faiz talebinin reddine, asıl alacağa takip tarihi olan 28.12.2016 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince faiz uygulanmasına, 60.000,00 USD’nin takip tarihindeki kur üzerinden TL karşılığının %20'si oranında icra inkar tazminatının davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı-karşı davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; duruşma taleplerinin kabul edilmemesinin adil yargılama haklarını ihlal ettiğini, protokolün imza aşamalarının dikkate alınmadığını, müvekkilinin yanıltmaya/ hileye maruz kaldığını, iradesinin sakatlandığını, karşı davacının ticari ilişkinin devamını sağlama vaadi sebebiyle protokolün imzalandığını, bu hususta e-posta yazışmalarının olayı aydınlatmaya yettiğini, protokol sonrası taşıma yapılıp yapılmadığının araştırılmadığını, müvekkilinin gecikmede bir kusurunun bulunmadığını, bunun dahi protokolün vaat nedeniyle imzalandığını gösterdiğini, aksi hâlin hayatın olağan akışına aykırılık taşıdığını, yargılamayı gerektiren uyuşmazlık için icra inkar tazminatı verilemeyeceğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, karşı davalının protokolle navlun ücretinden 60.000,00 USD düşmesinin hileyle gerçekleşip gerçekleşmediği, iradesinin sakatlanıp sakatlanmadığı, bu protokolden dönüp dönemeyeceği, icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 30, 32 ve 36 ncı maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı-karşı davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan alınıp, davalı-karşı davacıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,