Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/101 K.2023/6954

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda:

1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 427 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca "Miktar veya değeri 2.190 (İki bin yüz doksan) Türk Lirasını geçmeyen taşınır mal ve alacak davalarına ilişkin nihai kararlar kesindir." 01.01.2021 tarihinden itibaren temyiz kesinlik sınırı 5.810,00 TL’ye yükseltilmiş olup dosya içeriğine göre hüküm altına alınan ve davacı tarafından temyize konu edilen toplam miktar 2.250,00 TL olduğundan Mahkemenin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 5.810,00 TL’nin altında kalmaktadır.

Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün, 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay tarafından da temyiz isteminin reddine karar verilebileceğinden davacı vekilinin temyiz isteminin miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı vekilinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilerek Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının davacı aleyhine icra takibi başlattığını, davacının alacaklıya 30 yıl kadar önce verdiği boş senette tahrifat yapılarak senedin işleme konulduğunu, söz konusu senedin kambiyo vasfı taşımadığını, ibraz süresi geçmiş adi bir belge vasfında olup, davacının davalıya borcu bulunmadığını iddia ederek borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; takibe konu senedin kambiyo senedi vasfında olup, tahrifat yapıldığı iddiasının asılsız olduğunu, davacının boş olarak verilmiş senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğunu yazılı belge ile ispatlamak zorunda olduğunu savunarak, davanın reddi ile lehlerine tazminata karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda 26.09.2019 tarih, 2019/116 E. ve 2019/237 K. sayılı kararı ile; davalının 09.06.2015 tarihinde şüpheli sıfatıyla verdiği ifadesinde, davacının annesinden kamyonet satın aldığını ve bedel olarak o dönemde 2.250,00 TL verdiğini, ancak davacının annesinin vefatı üzerine kamyonetin resmi satışının gerçekleşmediğini, bu durum üzerine davacıdan resmi satışın gerçekleşmesini, olmadığı takdirde parasını geri istediğini, bunun üzerine davacının kendisine boş senet verdiğini,

aradan geçen uzun zamana rağmen aracın devrinin gerçekleşmemesi nedeniyle ödediği bedelin güncel karşılığı olarak senedin boş kısmına 35.000,00 TL yazdığını ifade ettiği, anılan tutanak içeriğinden davalıya davacının annesi üzerine kayıtlı aracın haricen satışının yapıldığı, davacının annesinin vefatı üzerine aracın resmi devrinin yapılamaması nedeniyle davacı tarafından dava konusu senedin davalıya verildiği, araç satışlarının noter tarafından yapılması gerektiği, bu hususun geçerlilik şartı olduğu,

geçersiz sözleşme uyarınca herkesin aldığını geri vermesi gerektiği, davalının geçersiz sözleşme nedeniyle kendisine verilen senet bedelini davacıdan isteyemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiş, Dairemizin 27.05.2021 tarih, 2020/5173 E. ve 2021/4480 K. sayılı karar ile hükmün onanmasına karar verilmiş, karara karşı davalı vekilince karar düzeltme yoluna başvurulmuştur.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 21.03.2022 tarih, 2021/6127 E. ve 2022/2163 K. sayılı kararıyla; davaya konu bononun resmi şekilde yapılmadığından geçersiz olan araç satım sözleşmesi nedeniyle düzenlendiği, geçersiz sözleşme nedeniyle herkesin aldığını geri vermesi gerektiği, bu hale göre Mahkemece, davalının geçersiz sözleşme nedeniyle ödediği miktar belirlenip, sonucuna göre menfi tespit hükmü kurulması gerekirken bozmaya yanlış anlam verilerek yazılı gerekçeyle davanın tümüyle kabulüne karar verilmesinin isabetli olmadığı gerekçesiyle onama ilamının kaldırılarak, kararın bozulmasına, davalı vekilinin sair karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve numarası belirtilen karar ile.

Asliye Ceza Mahkemesi kararının sonucunu beklemesinin eldeki davaya yenilik katmayacağı ve usul ekonomisi ilkesine uygun olmadığı, dava konusu senedin geçersiz araç satım sözleşmesi kaynaklı olduğu, harici araç satım sözleşmeleri ve gerekse buna dayalı ceza ve teminat niteliğindeki belgelerin hukuki sonuç doğurmayacağı, davalının davacıdan geçersiz sözleşmeye dayanarak aracın kendisine devri için verilen senedin tahsilini isteyemeceği ancak sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince geçersiz sözleşme nedeniyle herkesin aldığını geri vermesi gerektiği,

davalının araç alımı için 2.250,00 TL verdiğine dair Asliye Ceza Mahkemesi'nde görülen yargılamada vermiş olduğu beyanlarında sebat ettiği, davacı tarafın da bu iddianın aksini usulüne uygun şekilde yazılı delille ispatlamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 01.03.2010 tarihinde düzenlenen 10.03.2013 vade tarihli ve 35.000,00 TL bedelli senet sebebiyle davacının davalıya 32.750,00 TL borçlu olmadığının tespitine, 2.250,00 TL'lik bakiye kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalının Mahkeme içi ikrarı da gözetilerek davanın tam kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; aracın satışının verilmesi noktasında davacı tarafından dosyaya sunulmuş hiçbir kayıt ve delil mevcut olmadığını, dava konusu senedin sebebi sebepsiz zenginleşmeye dayalı olduğunu, eski tarihli bir alacağın sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak tahsilinin talep edilmesi halinde satış bedelinde uyarlama yapılması gerektiğini, bu sebeple 23 yıl önceki 2.250,00 TL' nin talep tarihi olan 2015 tarihi itibari ile karşılığının tespiti için uyarlama yapılması gerektiğini,

Yargıtay Bozma ilamında belirtilen hesaplama yapılması şeklinde bozmanın gereği uyarlama yapılarak 23 yıl önceki 2.250 TL'nin 2015 yılındaki karşılığının tespit edilmesi şeklinde olması gerektiği, bu nedenle kararın hatalı olduğunu, ayrıca dava dilekçesinde delil listesinde yemin delili bulunmasına rağmen davacı taraf olarak taraflarına sorulmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takibe konu edilen bono nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

A. Davacı Temyizi Yönünden

Davacı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

B. Davalı Temyizi Yönünden

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,