Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/1111 K.2023/4453

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak ve maddi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya direnme kararı verilmiştir

Bölge Adliye Mahkemesinin direnme kararı davalı Meta Form Met. Mak. Elk. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin üretici firma olan davalı Meta Form Ltd.

Şti.'nin fatura kestiği, satıcı olan diğer davalı .... tarafından temin ve teslim edilen üç ayrı makine satın aldığını, makinelerin teslim tarihinden sonra aynı arızayı tekrar tekrar vermek suretiyle amaca uygun çalışmamış olduklarını, müvekkili şirket tarafından yasal süreler içerisinde gerek mail gerek sözlü olarak durumun davalı şirket yetkililerine bildirildiğini, fakat satıcı firmanın (İnanır Kozmetik) farklı bahanelerle güven hissi uyandırarak her defasında müvekkili şirkete arızanın giderileceğini belirtmek suretiyle oyaladığını, 11.10.2014 tarihli servis/arıza raporunda da problemin cihaz kaynaklı olduğunun tespit edildiğini,

arızaların süreklilik arz ettiğini ve her aya ilişkin bir servis formunun doldurulduğunu, son olarak alınan 11.10.2014 tarihli raporda belirtilen tespit sonrasında müvekkili tarafından keşide edilen ihtarname ile satın alınan makineleri iadeye hazır olunduğu bildirilerek sözleşmeden dönüldüğünün ve satış bedellerinin iadesi ile uğranılan zararların ödenmesinin ihtar edildiğini, davalının ise ihtarnameye verdiği cevapta makinelerin uzun süreli kullanım nedeniyle yıprandıklarını ve yıpranma kaynaklı teknik hizmet yardımında bulunulduğunu, malın ayıplı olduğu anlamına gelmediğini, alacağın zamanaşımına uğradığının bildirildiğini;

ancak arızanın kullanım hatasına bağlı olmadığını, cihazların kullanılamadığını, dava konusu üç makinenin de davalı şirket tarafından değiştirildiğini ancak aynı sorunların değiştirilen makinelerde de yaşandığını ve her ne kadar değişim öncesi fatura edilen makinelerin teslim tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımı süresi geçmiş ise de müvekkili alıcının iğfal edildiğini,

satıcının zamanaşımı def’îne dayanmasının dürüstlük kuralına aykırı olduğunu ileri sürerek dava konusu makinelerin aynen teslim koşuluyla müvekkili tarafından cihazlar için davalı tarafa yapılan ödemeler toplamı (27.045,00 euro+%18KDV ve 66.608,64 TL) ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla satış tarihinden itibaren cihazların kullanım amacına uygun olarak kullanılamaması nedeniyle uğranılan 10.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davalı ....'ye husumet yöneltilemeyeceğini, eldeki davanın açılabilmesi için öngörülen iki yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu; bu talep kabul edilmediği takdirde dava konusu cihazların yaklaşık dört yıl önce alınması ve davacı tarafından uzun süre kullanılıp yüksek kazanç elde edilmesi karşısında, cihazların iadesiyle satış bedelinin faizi ile birlikte tazmini talebinin hakkaniyete aykırı ve davacı tarafın iğfal iddiası mesnetsiz olduğundan davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 30.05.2017 tarihli ve 2015/490 E., 2017/450 K. sayılı kararı ile; davalı Meta Form Ltd.

Şti.'nin üreticisi ve tedarikçisi olup, davalı .... tarafından temin ve teslim edilen üç adet cihazın satın alındığı tarihten itibaren pek çok kez arıza yaptığı, davacı tarafından arızanın süresinde karşı tarafa bildirildiği, servis elemanlarının geldiği, satın alınan cihazların garanti kapsamında bir takım parçalarının değiştirildiği, ancak sürekli değişim ve onarım yapılmasına rağmen cihazların yeniden arıza yaptıkları, bu arızaların ve ayıpların gizli ayıp olduğu, ayıp ihbarlarının süresinde yapıldığı,

buna göre davacının sözleşmeden dönme ile verdiklerinin iadesini talep etme hakkının bulunduğu ve davacının tercihini bu yönde kullandığı ve davalılara buna yönelik ihtarname gönderdiği, ihtarın tebliğinden üç iş günü sonrasında davalıların temerrüde düştüğü gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, Anthelia marka IPL Epilasyon cihazı yönünden 27.045,00 euro ile KDV bedeli toplamının 27.10.2014 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun’un 4/a maddesi gereği yürütülecek faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline.

Ezform marka zayıflama cihazı yönünden 8.458,24 TL, Lapex marka yüz ve vücut bakım cihazı yönünden 58.150,40 TL'nin 27.10.2014 tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, cihazların ve tüm aksesuarlarının davalılara iadesine, maddi tazminata ilişkin talebin ise reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 26.02.2018 tarihli ve 2017/1476 E., 2018/237 K. sayılı kararı ile; cihazların davalılardan Meta Form Ltd.

Şti. tarafından satıldığı ve makinelerin davacıya teslim edildiği konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, lapex cihazının 20.01.2012 tarihinde, Anthelia IPL cihazının 30.01.2012 tarihinde garanti kapsamında değişimlerinin yapıldığı, 21.11.2012 tarihinde Anthelia IPL cihazının yenisinin çalışır durumda davacıya teslim edildiği, davalının makinelerdeki arıza bildirimi nedeniyle garanti kapsamında cihazları değiştirdiği,

davacı alıcının ayıp iddiası nedeniyle ihbar yükümlülüğünü yerine getirip getirmediğinin cihazların yenisi ile değiştirildiği tarihlere göre değerlendirilmesi gerektiği, taraflar arasında satıma konu cihazlardaki arızanın davacı tarafından kabulü mümkün olmayacak şekilde sürekli tekrarlandığı, davalı satıcının yetkili servisi tarafından arıza tespit onarım ve parça değişimleri hatta makinelerin değişiminin gerçekleştirildiği,

arızaların cihazlar çalıştıkça ortaya çıkacak türden olması ve davalının da dolayısıyla gizli ayıbın varlığını kabul etmiş olması karşısında davacının süresinde ayıp ihbarında bulunduğunun kabulü gerektiği, davacının seçimlik haklarından sözleşmenin feshi ve ödediği bedelin iadesini talep hakkı bulunduğu;

davada satılanın aynen iadesi ile satım bedelinin tahsili talep edilmiş olup, aynı anda ifa kuralı gereğince satım bedeli ile ilgili faiz başlangıç tarihinin makinelerin iade edildiği tarih olması gerekirken mahkemece davacının davalıya gönderdiği ihtarnamenin tebliğ tarihine göre, bedele ilişkin 27.10.2014 tarihinde temerrüdün gerçekleştiği kabul edilerek hatalı şekilde temerrüt tarihinden itibaren faize karar verilmiş ise de, bu konuda istinaf başvurusu olmadığından bu durumun eleştirilmesi ile yetinildiği;

mahkemece Anthelia Marka IPL epilasyon cihazı bedeli 27.045 euro ile KDV bedeli toplamının temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun’un 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiş ve bu konu istinaf sebebi olarak ileri sürülmemiş ise de, hükmün Türk Lirası üzerinden kurulması gerektiği,

bu hususun kamu düzeni ile ilgili olması nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 355 inci maddesi uyarınca re'sen gözetilmesi gerektiği davalı vekilinin istinaf başvurusunun ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak değerlendirilmesi ile kabulü gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin davalı Meta Form Ltd.

Şti. yönünden ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin İnanır Kozmetik İthalat İhracat Ltd. Şti.'nin ithalatçı ya da tedarikçi olduğuna dair delil olmadığı sadece yetkili servis olduğu anlaşıldığından bu davalı yönünden husumet yokluğu nedeniyle red kararı verilmesi gerekirken kabul kararı verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle, davalı vekilinin davalı İnanır Kozmetik İthalat İhracaat Ltd.

Şti.'ye yönelik istinaf başvurusunun esastan kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın davalı .... yönünden husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine; davalı Meta Form Ltd.

Şti.’ye yönelik davanın kısmen kabulüne, Anthelia Marka IPL Epilasyon cihazı yönünden 27.045 euro ile %18 KDV tutarı 4.868,10 euronun toplamı 31.913,10 euronun fiili ödeme tarihindeki Türk Lirası karşılığının 27.10.2014 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun’un 4/a maddesi uyarınca değişen faiz oranları uygulanmak suretiyle davalı Meta Form Ltd. Şti.'den tahsiline.

Ezform Marka zayıflama cihazı yönünden 8.458,24 TL, Lapex Marka Yüz ve vücut bakım cihazı yönünden 58.150,40 TL'nin 27.10.2014 tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalı Meta Form Ltd. Şti'nden tahsiline, davaya konu cihazların tüm aksesuarlarıyla birlikte davalılara iadesine; maddi tazminata ilişkin talebinin ise reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 12.02.2020 tarihli ve 2018/3189 E., 2020/411 K. sayılı kararı ile; davanın açılış tarihinin 12.05.2015 olduğu, makinaların ikinci teslim tarihleri gözetildiğinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 231 inci maddesinin birinci fıkrasında öngörülen 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu, davalı Meta Form Ltd. Şti.'ne yönelik davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğinden bahisle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile önceki karar gerekçesinin bir kısmı tekrar edilmek suretiyle ve 6098 sayılı Kanun'un 231 inci maddesinin birinci fıkrasının son bendi uyarınca alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde cihazlardaki ayıpları davalıya bildirmiş olması nedeni ile ayıptan doğan def'î hakkının iki yıllık sürenin geçmesi ile ortadan kalkmayacağı sabit olduğundan, bozma kararındaki cihazların yenisi ile değiştirildiği tarihten itibaren iki yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra davanın açıldığı ve bu durumda zamanaşımı nedeni ile reddi gerektiği gerekçesine katılmanın mümkün olmadığı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davalı Meta Form Met. Mak. Elk. San. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Meta Form Met. Mak. Elk. San. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, davacı tarafından ihbar külfetinin yerine getirilmediğini, arızanın başka sebeplerden kaynaklı olduğunu, ağır kusurunun bulunmadığını, faiz talebinin haksız olduğunu, uzman görüşünün dikkate alınmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, ayıp sebebiyle mal bedelinin iadesi ve tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. 6100 sayılı Kanun’un 373 üncü maddesinin beşinci fıkrası gereğince Dairemizce yeniden yapılan incelemede;

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Meta Form Met. Mak. Elk. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası ve 373 üncü maddesinin beşinci fıkraları uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,