Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/1141 K.2024/4765

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurularak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı gerçek kişinin "ucuzabilet.com.tr ..." ibareli marka başvurusuna "ucuzabilet" ibareli markalarına dayalı olarak yaptıkları itirazlarının nihai olarak dava konusu YİDK kararıyla reddedildiğini, oysa müvekkili şirketin 1991 yılında tüketicilere tatil alternatifleri üretmek üzere kurulduğunu, hem müşteri memnuniyetine hem de hizmet çeşitliliği ve kalitesine uzun yıllardır yatırım yaptığını, sahibi olduğu "Ucuzabilet" alan adı ve markası ile “ucuz uçak bileti satın almanın en kolay, hızlı ve zahmetsiz yolu!” sloganıyla 2005 yılında hizmet vermeye başladığını,

hem yurt içinde hem de yurt dışında farklı hava yollarının uçak seferlerini tek bir ekranda inceleme imkanı sunduğunu, söz konusu hizmetlerin, yolculuk bilgileri ile kalkış ve varış noktaları hakkında ayrıntılı bilgi sağlayan https://www.ucuzabilet.com/ alan adlı internet sitesi ve akıllı telefonlara yönelik ucuzabilet mobil uygulaması aracılığı ile müşterilerinin kullanımına sunulduğunu, ayrıca verilen hizmetlerin tanıtımını ve pazarlanması maksadıyla her yıl ciddi miktarda reklam ve tanıtım bütçesi ayırdığını,"ucuzabilet" ibaresinin ayrı değil, birleşik kelime olarak ve herhangi biletlenebilir aktivite yahut hizmet için değil,

sadece uçuş hizmetlerinin pazarlanması maksadıyla kullanıldığını, bu yönüyle “ucuzbilet” ibaresinin tek başına uçuş hizmetlerini tanımlar bir kelime olmadığını, bir an için aksi düşünülse dahi müvekkil şirketin 2005 yılından bu yana “ucuzabilet” ibareli markaları ve www.ucuzabilet.com alan adlı internet sitesi ile uzun yıllar boyunca hizmet kalitesine yönelik çok ciddi yatırımlar yaparak “ucuzabilet” ibareli markasını ve internet sitesini Türkiye çapında uçuş hizmetleri ile özdeşleşmiş,

tanınır ve ayrıştırıcı hale getirmiş olmakla 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanun’un (6769 sayılı Kanun) 5 inci maddesi ikinci fıkrası çerçevesinde kazanmış olacağı hakların Kurulca yapılan incelemede dikkate alınmadığını,

davalının yüzlerce alternatif arasında müvekkili şirketin 2005 yılından bu yana kullanmakta olduğu "www.ucuzabilet.com" alan adlı internet sitesinin sonundaki “tr” eki hariç birebir aynı alan adını seçip uçuş hizmetlerinin pazarlanmasına yönelik birebir aynı hizmetler ile yine aynı müşteri kitlesine yönelik olarak 2016 sonrasında faaliyette bulunmaya başladığını ve müvekkili şirketin kendi sitesinin pazarlanması bakımından uzun yıllar yürüttüğü faaliyetlerinden haksız fayda sağlamak suretiyle haksız rekabette de bulunduğunu, müvekkili şirketin markasının esaslı unsurunun dava konusu YİDK kararında son derece hatalı olarak tespit edildiğini,

söz konusu kararın aksine, dava konusu markanın esaslı unsurunun müvekkili şirkete dair bir marka olan “etstur” ibaresi değil, alan adında ve faaliyetlerinin icrasında doğrudan ve tek başına kullanılan “ucuzabilet” ibaresi olduğunu, YİDK kararının 6769 sayılı Kanun’un 5/ç, 5/2 ve 6/1-5 ve sair diğer hükümlerine aykırılık oluşturduğunu,

diğer davalıya ait markanın müvekkili şirket markası ile esaslı unsurlar ve bilhassa okunuş yönünden birbirlerine ayniyet derecesinde benzer bulunduğunu ileri sürerek YİDK'ın 11.04.2019 tarihli ve 2019-M-2835 sayılı kararının iptali ile 2018/57590 sayılı "ucuzabilet.com.tr ..." ibareli marka başvurusunun tescili halinde hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacının “ucuzabilet” veya “ucuzabilet.com” ibareli markalarının tanınmış olmadığını, davalı ...’nun davacının “ucuzabilet” ve “ucuzabilet.com” ibarelerinin münhasıran marka olarak tescili için yaptığı tüm başvuruları reddettiğini, “ucuz bilet” ve “ucuza bilet” ibarelerinin turizm ve havacılık sektöründe birçok firma tarafından sürekli kullanılan tanımlayıcı ibareler olduğunu, sözcüklerin birleşik yazılması ayrı bir anlam türetmediği gibi fonetik olarak da farklı bir sözcük algısı uyandırmadığından zayıf işaret niteliğini değiştirmediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde, müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davaya konu 2018/57590 sayılı ibareli başvuru ile davaya mesnet gösterilen davacı tarafa ait markaların aynı/benzer hizmetleri kapsadığı, taraf markaları arasında 6769 sayılı Kanun 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında karıştırılma ihtimali bulunduğu,

markalarda ortak olan “ucuzabilet.com” ibaresinin, uyuşmazlık konusu 39. sınfıta bulunan “Kara, deniz ve hava taşımacılığı hizmetleri ve kara, deniz ve hava taşıtlarının kiralanması hizmetleri, tur düzenleme, seyahat için yer ayarlama, seyahat ile ilgili bilet sağlama, kurye hizmetleri” bakımından vasıf bildirdiği için ayırt ediciliği düşük olsa da dava konusu başvuruya yeterli ayırt ediciliğin sağlanmadığı,

6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrasından kaynaklı bir tescil engelinin somut uyuşmazlık kapsamında oluşmayacağı gerekçesiyle davanın kabulü ile TÜRKPATENT YİDK'nın 11.04.2019 tarih 2019/M-2835 sayılı kararının iptaline, davaya konu 2018/57590 sayılı markanın tüm mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle, "ucuz bilet" ve "ucuza bilet" ibarelerinin turizm ve havacılık sektöründe birçok firma tarafından kullanılan tanımlayıcı ibareler olduğunu, davacının dayanak markalarının asli unsurunun "Etstur" ibaresi olduğunu, davacı markalarının tanınmış bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda "ucuzabilet" ibaresinin tanımlayıcı olup olmadığı ile ilgili hiçbir değerlendirme yapılmadığını, taraflar arasında görülen benzer uyuşmazlıklarda müvekkili lehine karar verildiğini, ayrıca davacının markalarını sadece uçak bileti satışında kullandığını,

bu hususun iltibas değerlendirmesinde dikkate alınması gerektiğini, diğer taraftan YİDK kararının iptali ve hükümsüzlük istemi aynı davada görülmeyeceğinden hükümsüzlük istemi yönünden davanın tefrik edilerek yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde özetle; taraf markaları arasında benzerlik bulunmadığını, dava konusu başvurunun asli unsurunu "..." ibaresinin oluşturduğunu, markalarda ortak olarak yer alan "ucuza bilet" ibaresinin tanımlayıcı bulunduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, taraf markalarında ortak olarak yer alan "ucuza bilet" ibaresinin, uyuşmazlık konusu hizmetler bakımından somut ayırt ediciliğinin bulunmadığı, bu itibarla taraf markalarında anılan ibarenin ortak olarak yer almasının iltibasa neden olmayacağı, dava konusu başvuruda yer alan "..." ibaresi ile başvuruya yeterli ayırt ediciliğin sağlandığı, taraf markaları arasında emtia benzerliğine ilişkin koşulun gerçekleşmesine rağmen, marka işaretleri arasında benzerlik bulunmadığından,

6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında iltibas koşullarının oluşmadığı kabul edilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi yerinde olmadığı gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, “ucuzabilet” ibaresini 2005 yılından beri müvekkil şirket tarafından markasal olarak yaygın bir şekilde ülkemizde kullanılmakta ve özellikle kullanım sonucu ayırt edici nitelik kazanmış oluğunu, söz konusu “ucuzabilet” ibaresi müvekkili şirket ile özdeşleşmiş ve bağlanmış olduğunu, kısaca “ucuzabilet” ibaresi söz konusu hizmetleri talep eden genel tüketici kitlesince kullanım sonucu marka olarak algılanır hale geldiğini, ayırt edici nitelik kazandığını, markadaki esas unsurun "ucuzabilet" olduğunu ve davalının da aynı esas unsuru kullandığını, iltibas oluştuğunu, marka başvurusunun kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin markalarının tanınmış marka statüsünde olduğunu, belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,