Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/120 K.2024/3668

Taraflar arasındaki (asıl dava) faydalı model belgesine tecavüzün tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat, (karşı dava) faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı-karşı davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı-karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin fincan emtiası için 2014/04385 sayılı faydalı model belgesine sahip olduğunu, davalının müvekkilinin faydalı modelden doğan haklarına tecavüzde bulunulduğunun Bakırköy 2. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2016/112 D.İş sayılı dosyasında tespit edildiğini, davalının eyleminin müvekilini maddi ve manevi zarara uğrattığını ileri sürerek müvekkilinin faydalı model belgesine konu ürünlerin davalı tarafından izinsiz üretim, ithal ve satılmasından dolayı tecavüzün men'ine, ref'ine, 10.000,00 TL manevi tazminat, 500,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsili ve hükmün ilanının karar verilmesini talep etmiş, karşı davanın da reddini istemiştir.

II. CEVAP VE KARŞI DAVA

Davalı-karşı davacı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin tecavüz teşkil eden eylemi bulunmadığını savunarak asıl davanın reddini istemiş, karşı davada, davacının dayandığı faydalı model belgesine konu ürünün yeni olmadığını, buluş niteliği taşımadığını ileri sürerek 2014/04385 sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının dayandığı ve davalı tarafça karşı davada hükümsüzlüğü talep edilen 16.04.2014 başvuru tarihli 2014/04385 tescil numaralı faydalı model belgesinin ana ve tek istemde yer alan tüm unsurlarının başvuru tarihinden önce kamuya sunulmuş olduğu ve hükümsüzlük şartlarının oluştuğu, hükümsüzlük baştan beri sonuç doğuracağından tescil sahibine herhangi bir hak bahşetmeyeceği gerekçesiyle asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne, davacı-karşı davalı adına tescilli 2014/04385 no.lu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı-karşı davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda görsellerin olduğu ileri sürülen internet sitelerinin güvenilir olup olmadığı ve görsellerin siteye yüklenme tarihlerinde değişiklik yapılıp yapılamayacağı yönünde değerlendirme yer almadığını, raporun hükme elverişli olmadığını, müvekkilinin Türkiye'de daha önce kullanılmayan buluşu tasarlayarak tescil ettirdiğini, Dünyanın herhangi bir yerindeki kullanımın, faydalı model belgesi ile korunmak istenen buluşun yeniliğini ortadan kaldırmaya yeterli olmayacağını, kullanımın yöresel ya da Türkiye çapında olması gerektiğini,

uzak doğudaki eski üretim tekniği ile aynı teknikle üretilmemesine rağmen bilirkişilerin faydalı modele konu tekniğin daha önce Çin'de icat edildiğinden bahisle ürünün yenilik taşımadığını belirtmelerinin hatalı olduğunu, faydalı modelde nispi yenilik arandığını, nispi yenilikte Türkiye'de bu ürünün kullanılıp kullanılmadığına bakıldığını, dünyanın herhangi bir yerindeki kullanımın faydalı model belgesi ile korunmak istenen buluşun yeniliğini ortadan kaldırmaya yetmediğini, internette görselleri bulunan ürünlerin üretim tekniği ile müvekkilinin uyguladığı tekniğin aynı olmadığını,

davalının internet ortamında görsellerini bulduğu bazı ürünlerin, bilirkişilerin fiziken ürünler üzerinde inceleme yapmadıklarını, tecavüzün tespiti ve tazminat davaları için ayrı ayrı değil tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu faydalı model belgesinin istemleri ve tarifnamesinde, inceltilmiş cam ile doldurulan deliklerin üretim tekniğinin açıklanmadığı ve koruma altına alınmadığı anlaşılmakla yenilik giderici delil olarak görselleri sunulan ürünlerin üretim tekniğinin karşılaştırılması gerektiğine yönelik davacı-karşı davalı vekilinin istinaf sebebinin yerinde görülmediği,

başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerindeki yazılı veya sözlü tanıtım veya kullanımların kamuya sunumlarının tekniğin bilinen durumuna dahil olduğu ve faydalı modelin yeniliğini ortadan kaldıracağı, yenilik karşılaştırması yapılırken, tecavüz değerlendirmesinden farklı olarak, ürünlerin karşılaştırılmasına gerek olmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda yenilik kırıcı olarak incelenen ürünlerin, davaya konu faydalı model belgesiyle korunan ürününün başvuru tarihinden önce kamuya sunulduğunun anlaşıldığı,

her bir talep yönünden ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı-karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı-karşı davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü koşullarının bulunup bulunmadığı, buna bağlı olarak asıl davada faydalı model belgesine konu ürünlere tecavüz, maddi ve manevi tazminat koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 83 üncü vd. maddeleri

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı-karşı davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,